Krajenka - ciekawe miejsce

Krajenka - ciekawe miejsce Zapraszam do tworzenia (na razie wirtualnej) encyklopedii Krajenki i okolic.Pozdrawiam Piotr Tomasz

Przypominam, że dziś przypada 82 rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Brał w nim udział Edmund Kaszewski, który prz...
01/08/2026

Przypominam, że dziś przypada 82 rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Brał w nim udział Edmund Kaszewski, który przez wiele lat związany był z gminą Krajenka. W Armii Krajowej nosił pseudonim Zbir. Podczas Powstania Warszawskiego przydzielony został do pułku Baszta (batalion Karpaty, komp "K1") na Mokotowie. Podczas walk w Warszawie był ranny. W niewoli więziony był w stalagu Altengrabow. Jego brat Józef (ps Kot) poległ 15 września 1944 roku. Edmund Kaszewski spoczywa na Cmentarzu Parafialnym w Krajence. Pamiętajmy o Bohaterach związanych z naszym regionem.

Rozpoczyna się sierpień. Czas zatem na tradycyjne kalendarium wydarzeń związanych z Krajenką i jej okolicami. Zachęcam d...
01/08/2026

Rozpoczyna się sierpień. Czas zatem na tradycyjne kalendarium wydarzeń związanych z Krajenką i jej okolicami. Zachęcam do promocji naszego miasta i udostępniania wpisu. Także zamieszczania komentarzy, które poszerzą informację o sierpniowych wydarzeniach związanych z naszym regionem.

1 sierpnia 1944
Wybucha Powstanie Warszawskie. Bierze w nim udział Edmund Kaszewski – żołnierz AK ps. Zbir. Spoczywa na Cmentarzu Parafialnym w Krajence.

sierpień 1930
Zakończenie prac archeologicznych na terenie wsi Dolnik. W ich trakcie odkryto aż 45 grobów skrzynkowych. W okresie prowadzenia wykopalisk teren ten odwiedziło od 6 do 7 tysięcy ludzi zainteresowanych znaleziskami.

3 sierpnia 1914
Ksiądz Domański wygłasza płomienne przemówienie patriotyczne podczas odpustu w Krajence. Za swoje wystąpienie zostaje aresztowany przez Niemców.

8 sierpnia 2020
Wieczyste śluby Bogu w domu prowincjalnym w Krakowie złożyła s. Natalia Wejnerowska.

9 sierpnia 1931
W Krajence rozpoczyna funkcjonowanie Prywatna Szkoła Polska. Niemcy likwidują ją niespełna rok później.

13 sierpnia 1579
Trąba powietrzna nad miejscowością Skórka

15 sierpnia 1945
Antoni Schoen, były uczestnik Powstania Wielkopolskiego, obejmuje dziesięciohektarowe gospodarstwo rolne w Żeleźnicy.

15 sierpnia 1988
Śluby zakonne złożyła s. Elżbieta Terlikowska (w Zgromadzeniu Sióstr Służek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanej.

16 sierpnia 1957
Posługę wikarego w Krajence rozpoczyna ks. Władysław Szeremet (były żołnierz Armii Krajowej).

17 sierpnia 1920
W okresie wojny z bolszewikami do Armii Polskiej wstępuje Franciszek Cichowski – późniejszy uczestnik wojny obronnej 1939 i członek Antykomunistycznej Konspiracji. Po wojnie był kierownikiem szkoły w Śmiardowie Krajeńskim.

17 sierpnia 1886
W Krajence urodził się Paulin Pieński – duchowny katolicki.

17 sierpnia 1926
W Bydgoszczy zmarł Władysław Piórek. Był pierwszą osobą w okresie międzywojennym, która została uhonorowana tytułem Honorowego Obywatela Bydgoszczy. Jego imię nosi także jedna z ulic tego miasta. Zanim przybył do Bydgoszczy przez 8 lat był lekarzem w Krajence.

17 sierpnia 1942
Hermann Riesenburger, Żyd urodzony w Krajence, zostaje wysłany z obozu w Drancy (Francja) do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Dokładna data jego śmierci nie jest znana.. Był jednym z uczestników słynnego rejsu statku MS St Louis, który 13 maja 1939 roku wypłynął z Hamburga do Hawany. Kuba, Stany Zjednoczone i Kanada nie przyjęły uciekinierów. Statek został zawrócony do Europy. Większość jego pasażerów nie przeżyła wojny, kończąc swoje życie w niemieckich obozach koncentracyjnych.

17-19 sierpnia 1950
Likwidacja Cmentarza Wojennego w Krajence. Mieścił się w centrum miasta (obecnie parking przed KOK). Szczątki pogrzebanych żołnierzy przeniesiono na Cmentarz Wojenny do Złotowa.

18 sierpnia 1945
W Skórce zostaje zastrzelony sierżant Antoni Mikołajczyk. Był komendantem posterunku MO w tej miejscowości.

22 sierpnia 1940
Zostaje aresztowany przez Niemców ks. Józef Wileński. W trakcie II wojny światowej więziony był w niemieckich obozach koncentracyjnych. Mowa tu o proboszczu w Krajence w latach 1961-1967.

22 sierpnia 1999
Parafię w Krajence opuszcza ks. Henryk Węgrzecki. Po 1945 roku Był najdłużej urzędującym polskim proboszczem w parafii pw. św. Anny.

23 sierpnia 1939
Orędownicy dwóch lewicowych totalitaryzmów, mowa o niemieckich nazistach, których reprezentował minister spraw zagranicznych III Rzeszy Joachim Ribbentrop, oraz sowieckich komunistach, których przedstawicielem był Przewodniczący Rady Komisarzy Sowieckich Wiaczesław Mołotow, podpisali tajny protokół, który dał „zielone światło” dla rozpoczęcia agresji na Polskę i wybuchu II wojny światowej. Duże zgrupowania wojsk niemieckich pojawiają się w Krajence i okolicznych miejscowościach pod koniec sierpnia 1939 roku.

24 sierpnia 1845
Niemiec o nazwisku Hahn zostaje wybrany burmistrzem Krajenki

25 sierpnia 1939
Stanisław Witkowski został aresztowany przez Niemców. Przywódca P***ków w Podróżnej zmarł w 1940 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym w Oranienburgu.

25 sierpnia 1888
W Głubczynie urodził się Jan Cymanowski – duchowny katolicki.

27 sierpnia 1922
Założony zostaje Związek P***ków w Niemczech. Organizacja działała na rzecz utrzymywania polskości na zagarniętych przez Niemców w 1772 roku terenach. Podczas II wojny światowej wielu jego działaczy zostało zamordowanych i prześladowanych (np. więzionych w niemieckich obozach koncentracyjnych). Jednym z jego liderów w naszym regionie był ks. Maksymilian Grochowski.

31 sierpnia 1949
Zmarł ks. Alfons Sieg, w latach 1943-1947 proboszcz w Krajence.

Koniec sierpnia 1939
Niemcy rozpoczynają przymusowe wysiedlanie polskich rodzin z obecnych terenów gminy Krajenka, które trwają przez następne tygodnie. Represji doznali m.in. Katarzyna Łosoś, Jan Marlewski, Monika Buretta, Mieczysław i Zofia Brzezińscy (wszyscy z Podróżnej), Pelagia Grochowska (Głubczyn) oraz Jan Gliszewski (Krajenka). Majątek wysiedlonych (ziemię,budynki, inwentarz, plony) z reguły przejmowało niemieckie Pommersche Landgesellschaft w Szczecinie.

(ta strona prowadzona jest całkowicie prywatnie, nie jest związana z Urzędem Gminy Krajenka. Jest wynikiem pasji do odkrywania lokalnej historii. Zachęcam do udostępniania postów oraz dzielenia się informacjami. Zdjęcia, wspomnienia itp. można wysłać do mnie na adres [email protected].

Krajenka - jeszcze przed budową ronda im. Wacława Frankowskiego. Czas na lipcowe kalendarium. Co miało miejsce w przeszł...
02/07/2026

Krajenka - jeszcze przed budową ronda im. Wacława Frankowskiego. Czas na lipcowe kalendarium. Co miało miejsce w przeszłości w naszym regionie?

Lipiec 1950 -
Przedstawiciele krajeńskich elit wystosowują apel w związku z wojną w Korei: „Wobec wzmożonej antypokojowej akcji imperialistów i jawnej agresji anglo – amerykańskiej na Koreę, postanawiamy wzmóc czujność, wzmocnić szeregi nasze w walce i pracy dla budowy socjalizmu i umocnienia pokoju przy pomocy Związku Radzieckiego i Wielkiego Przyjaciela Polski Generalissimusa Józefa Stalina.

2 lipca 1919 -
W rzece Głomia utopiła się Anna Marie Bohn- córka pastora ewangelickiego z Krajenki. Uratowała przed utonięciem żydowską dziewczynkę. Miała 24 lata.

4 lipca 1950 -
Powstaje akt oskarżenia przeciw Romanowi Erdmannowi. Zarzut dotyczy opowiadania dowcipów politycznych w pociągu. Komunistyczny sędzia o nazwisku Dąbrowski skazuje go na 10 miesięcy więzienia.

7 lipca 1945 -
Krajenka i okoliczne miejscowości weszły w skład województwa pomorskiego z siedzibą w Bydgoszczy.

7 lipca 1872 -
Święcenia kapłańskie otrzymał ks. Jan Wierciński. Posługę w Krajence sprawował w latach 1872–1886 (jako wikary i proboszcz).

9 lipca 2011 -
Zmarł Edmund Kaszewski – członek Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego. Spoczywa na Cmentarzu Parafialnym w Krajence. Pracował m.in. w krajeńskiej stolarni.

11 lipca 1943 -
Ukraińcy pacyfikują ponad 100 polskich miejscowości. To wydarzenie staje się symbolem ukraińskich zbrodni na ludności polskiej w latach 1939-1947. Wśród niedoszłych ofiar UPA byli także późniejsi mieszkańcy Ziemi Krajeńskiej. Przykładem Tadeusz Bihun – przez wiele lat rolnik ze Śmiardowa Krajeńskiego, który w trakcie ukraińskiego ataku stracił brata a sam został ranny.

12 lipca 1982 -
Zmarł w Krakowie ks. Zdzisław Iwański – administrator i proboszcz Krajenki w latach 1949-1957.

12 i 13 lipca 1943 -
Niemcy dokonują pacyfikacji Michniowa. Między innymi palą ludzi żywcem w zamkniętych stodołach. Najmłodszą ofiarą niemieckich zbrodni był dziewięciodniowy Stefan Dąbrowa Świadkiem tych tragicznych wydarzeń i jednym z nielicznych ocalałych z pacyfikacji był Jan Biela – zasłużony krajeński nauczyciel.

13 lipca 1888 -
Urodziła się Johanne Bendit – mieszkanka Krajenki pochodzenia żydowskiego. Została zamordowana 30 listopada 1941roku w lasku Rumbula niedaleko Rygi. Prawdopodobnie tej i innych zbrodni dokonały łotewskie pomocnicze jednostki policji wespół z Niemcami.

15 lipca 1957
Parafię w Krajence obejmuje ks. Franciszek Morawski.

15 lipca 1989 -
Aneta Kręglicka zdobyła tytuł Miss Polonia. Cztery miesiące później tytuł Miss Świata! Pani Aneta wielokrotnie przebywała na terenie Krajenki i darzy nasze miasto szczególnym sentymentem, co podkreśla w wywiadach prasowych. Tu mieszkali jej ukochani dziadkowie.

16 lipca 1918 -
Urodził się ks. Bernard Witucki. Proboszcz parafii w Krajence w latach 1969-1974, generał WP, kapelan Solidarności.

16 lipca 1949 -
Spotkanie posła na Sejm Jana Raka z mieszkańcami Krajenki. W jego trakcie wspólnie potępiono Adama Doboszyńskiego, polskiego polityka, który zaledwie pięć dni wcześniej, po okrutnym śledztwie, został skazany przez komunistyczny sąd na karę śmierci.

16 lipca 1974 -
Parafię pw. św. Anny obejmuje jako proboszcz ks. Henryk Węgrzecki.

17 lipca 1945 -
Rozpoczyna się Konferencja mocarstw w Poczdamie. W jej wyniku część ludności niemieckiej z Ziemi Krajeńskiej musi przymusowo opuścić te tereny.

18 lipca 1945 -
Zakończył się pierwszy rok szkolny po wojnie w krajeńskim szkolnictwie podstawowym.

18 lipca 1952 -
Stalinizm w Krajence. Podczas sesji Gminnej i Miejskiej Rady Narodowej potępiono „wrogów ludu”. Był to element komunistycznej propagandy. Według jednego z wystąpień: „wróg klasowy działa na terenie Krajenki wszelkimi dostępnymi metodami”, a jego sojusznikiem jest nie tylko ten „kto mu ulega i słucha”, ale również ten, kto „narzeka i nie jest zadowolony”.

19 lipca 1980 -
Rozpoczęła się Olimpiada w Moskwie. Brała w niej udział Krystyna Ambros (Żurek). W wyścigach wioślarskich „ósemek” odpadła wraz z koleżankami po 3. miejscu w przedbiegach, a następnie 4. miejscu w repasażach. Mieszka w Krajence.

20 lipca 1942 -
W niemieckim obozie koncentracyjnym w Dachau zmarł ks. Maksymilian Witt.

21 lipca 1981 -
Podczas sesji Rady Narodowej Miasta i Gminy w Krajence został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Maksymilian Bytkowski – zasłużony nauczyciel, były żołnierz AK.

22 lipca 1950 -
Krajeńscy radni uchwalają następującą deklarację: „Będziemy budować życie gospodarcze wsi na zasadach socjalistycznych poprzez budowę spółdzielni produkcyjnych i doskonalenie Państwowych Gospodarstw Rolnych, a w mieście poprzez wzmacnianie i rozwijanie socjalistycznego przemysłu
i handlu”.

22 lipca 1981 -
W Krajence trwają odbywają się obchody z okazji komunistycznego święta tzw. „Odrodzenia Polski”. W skład komitetu organizacyjnego wchodzą działacze Solidarności, PZPR, ZSL, SD i przedstawiciele lokalnych organizacji. Święto upamiętniało marionetkowy rząd powołany przez Józefa Stalina.

22 lipca 1983 -
Zakończenie stanu wojennego na terenie Polski. Tym samym kończy działalność m.in. oddział pod dowództwem Władysława Novaka. Początkowo formacja liczyła 14 osób. W trakcie trwania stanu wojennego zwiększono ją do około 30. Od 13 grudnia 1981 do 22 lipca 1983 roku odbyła ona 205 dyżurów całodobowych na terenie gminy Krajenka. Przypominam, że zgodnie z orzecznictwem sądów: stan wojenny wprowadzono z naruszeniem ówcześnie obowiązującej Konstytucji. Nieznana jest dokładna liczba zabitych i rannych na ziemiach polskich. Tysiące osób było represjonowanych (więzienia, utrata pracy). Ponadto stan wojenny przyczynił się do upadku gospodarczego kraju i zubożenia społeczeństwa.

22 lipca 1988 -
Przy okazji święta państwowego upamiętniającego ogłoszenie Manifestu PKWN odsłonięto pomnik poświęcony „radzieckim wyzwolicielom”. Potrzebną ilość brązu przekazało nieodpłatnie Towarzystwo Miłośników Krajenki.

23 lipca 1891
W Budzyniu przychodzi na świat Stefan Stepczyński – przez pewien czas mieszkaniec Podróżnej, uczestnik Powstania Wielkopolskiego.

25 lipca 1655
Zdrada pod Ujściem. Szlachta wielkopolska
pod wodzą wojewody poznańskiego Krzysztofa Opalińskiego i wojewody kaliskiego Andrzeja Karola Grudzińskiego (właściciela Krajenki) oddała się we władanie króla szwedzkiego Karola Gustawa.

26 lipca 1944 -
Władysław Miszta – członek Batalionów Chłopskich, bierze udział w walkach z Niemcami w miejscowości Szczekociny. Po wojnie prowadził gospodarstwo rolne we wsi Barankowo.

26 lipca 1970 -
Centralny punkt obchodów 25 lecia przyjęcia święceń kapłańskich przez ks. Bernarda Wituckiego. Polscy i zagraniczni goście ( w tym wojskowi) oraz parafianie biorą udział we Mszy św. celebrowanej na placu przed kościołem pw. św. Mikołąja i św. Anny.

27 lipca 1944 -
Sowieci dokonują likwidacji 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK. Mordują jej członków, wysyłają w głąb ZSRS lub wcielają do „Armii Berlinga”. Ten ostatni los jest udziałem Jana Niemyskiego – późniejszego więźnia stalinowskiego – przez wiele lat mieszkańca Krajenki.

30 lipca 1950 -
W Białogardzie urodził się ks. Józef Pietras, w latach 1999-2010 proboszcz parafii pw. św. Anny.

31 lipca 1993 -
Na cmentarzu w Miastku pochowano ks. Bernarda Wituckiego.

Zachęcam do udostępniania i promocji naszej miejscowości. pozdrawiam serdecznie, Piotr Tomasz:)

Publiczne pieniądze zawsze wydaje się łatwo. Często po takich decyzjach pozostają mniej lub bardziej nietrafione inwesty...
21/06/2026

Publiczne pieniądze zawsze wydaje się łatwo. Często po takich decyzjach pozostają mniej lub bardziej nietrafione inwestycje. Przykładem krajeński "Shrek":), Ta pieszczotliwa nazwa powstała oczywiście niedawno, funkcjonuje od czasu pokrycia elewacji zieloną farbą.

Na fotografii dawny ratusz w Krajence (w tym miejscu jest obecnie sklep Krafter). Okres międzywojenny.Na stronie urzędu ...
14/06/2026

Na fotografii dawny ratusz w Krajence (w tym miejscu jest obecnie sklep Krafter). Okres międzywojenny.

Na stronie urzędu miasta Krajenka pojawiła się informacja, że pod koniec czerwca odbędzie się "dzień przyjaźni polsko-niemieckiej". Oczywiście nie jestem w żaden sposób współorganizatorem tej imprezy. Korzystam jednak z wydarzenia promowanego przez obecne władze miasta i przy okazji przypominam niemieckie wątki związane z historią Ziemi Krajeńskiej.

W 1772 roku, na skutek porozumienia między krajami niemieckojęzycznymi i Rosją, doszło do I rozbioru Polski. Ziemia Krajeńska została wówczas zagrabiona przez niemieckie Prusy. Miało to swoje liczne konsekwencje. Najważniejszą była postępująca germanizacja tych terenów, z czym wiązało się zwalczanie polskości. Sztandarowym tego przykładem było zamknięcie prywatnej katolickiej szkoły polskiej w Krajenkce w 1932 roku. Przypominam, że dzięki zaangażowaniu IPN w Poznaniu została ona upamiętniona w 2025 roku pamiątkową tablicą.

Oczywiście nie wszyscy Niemcy zamieszkujący Ziemię Krajeńską w latach 1772-1945 byli wrogo ustosunkowani do miejscowych P***ków. Przykładem postawa Ericha Hoffmanna, który urodził się 17 stycznia 1881 roku w Krajence i był dziennikarzem. Wart podkreślenia jest zwłaszcza jego stosunek do wstydliwego dla Niemców nazizmu. Nie popierał go. Co więcej, w latach 1943–1945 przebywał w niemieckich więzieniach (m.in. w Pile). Z dokumentów archiwalnych wiemy, że nie było to powszechne zachowanie wśród miejscowych Niemców. W niedawno odtajnionych przez administrację amerykańską aktach odnalazłem już blisko 500 osób – członków niemieckiej socjalistycznej partii pracy, którzy byli związani z Ziemią Krajeńską i popierali niemiecki totalitaryzm, którego spuścizną były m.in. niemieckie obozy koncentracyjne rozsiane po całej Europie.

Niemiecka dominacja w Europie stała się faktem przede wszystkim dzięki sukcesom wojskowym. Stąd należy też wspomnieć o Wehrmachcie – czyli niemieckim wojsku. Przez jego szeregi przewinęło się szereg osób związanych z Ziemią Krajeńską. Rzecz jasna nie każda z nich była zwolennikiem nazizmu, nie każda też wstępowała do niemieckiej armii z przekonania. Przykładem służący w Wehrmachcie Polacy. Warto podkreślić, że ich "służba" stanowiła jedno z negatywnych następstw 1772 roku - rozbioru Polski przez agresywnych sąsiadów.

Oczywiście w Wehrmachcie były też osoby, które pełniły swoją służbę gorliwie i z ogromnym zaangażowaniem. Przykładem major Erich Michalski, który przyszedł na świat 6 września 1909 w Krajence. Podczas kampanii we Włoszech był dowódcą niemieckiego batalionu (G.R. 578). Za walki w okolicach Perugii, 6 lutego 1944 roku otrzymał najwyższe odznaczenie wojenne III Rzeszy Niemieckiej – Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego.

Burmistrz Arkadiusz Michalski zaprasza na "dzień przyjaźni polsko-niemieckiej". A ja kolejny raz zapraszam do poznania dziejów Ziemi Krajeńskiej z Zeszytów Historycznych Krajenki, które ukazują się wyłącznie dzięki przychylności Czytelników – Miłośników Ziemi Krajeńskiej. Przypominam jednocześnie, że Zeszyty wydawane są wyłącznie z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych – święta na które obecny Burmistrz jakoś do tej pory nie zapraszał, mimo że obchody NDPŻW były, są i będą organizowane w naszym mieście całkowicie społecznie.

Z historii krajeńskiej szkoły średniej. Do grona jej pedagogów należał ks. Leon Izdebski. Zapisał się w historii szkoły ...
12/06/2026

Z historii krajeńskiej szkoły średniej.

Do grona jej pedagogów należał ks. Leon Izdebski. Zapisał się w historii szkoły tym, że był w gronie nauczycielskim, które wykształciło pierwszy rocznik maturzystów w Gimnazjum Młynarskim w Krajence.

Urodził się 20 marca 1896 roku w Parczewie, święcenia kapłańskie otrzymał 21 września 1918 roku w Sandomierzu, zmarł 27 listopada 1957 roku w Człuchowie. Administratorem parafii pw. św. Anny był w okresie od 1 października 1947 do 30 grudnia 1948 roku. Należy nadmienić, że faktycznie przebywał na terenie Krajenki do 18 stycznia 1949 roku, tj. do czasu przybycia swojego następcy.

Głogi rosnące obok jednego z najbardziej charakterystycznych budynków w Krajence zdają się sugerować, że czas stanął w m...
11/06/2026

Głogi rosnące obok jednego z najbardziej charakterystycznych budynków w Krajence zdają się sugerować, że czas stanął w miejscu. Te współczesne są bowiem niemal tak wysokie jak te widoczne na fotografii. Oczywiście to tylko żart. Czas płynie nieubłaganie i to bardzo szybko. Niemal wszystko wokół się zmienia.

Wkrótce napiszę o dawnych nazwach ulic i ich patronach. Dziś natomiast kilka słów o nazwach miejscowości. Kto potrafiłby dziś bezbłędnie wskazać lokalizację choćby Piszczkowa czy Czarnosiecza? Obstawiam, że mało kto — może poza panią M. z Czajcza. Tymczasem są to przysiółki leżące w granicach naszej gminy, co potwierdza obwieszczenie Wojewody Szczecińskiego z 1948 roku.

Na prośbę stałych Czytelników zamieszczam również niemieckie nazwy polskich miejscowości.

KRAJENKA — KROJANKE

Łońsko (przysiółek) Lonsker Feld

Rosochy (przysiółek) Rossochen

Tarnówek (przysiółek) Tarnowker Busch

Barankowo (przysiółek) Barankower Feld

Zimna Kępa (przysiółek) Kaltenort

Piszczkowo (przysiółek) Langerberg

Sokolenka (przysiółek) Sokollnower Feld

Wąsoszki (przysiółek) Wonzower Weg.

Augustowo (wieś) Augustendorf

Dolnik (wieś) Wittenburg

Dolnik folw. Wittenburg

Głupczyn (wieś) Steinau

Strużnice (przysiółek) Strusendorf

Głupczyn folw. Steinau

Dąbrowa (wieś) Eichen

Leśnik (wieś) Lessendorf

Czarnosiecz (przysiółek) Wilhelmswalde

Leśnicki Młyn (przysiółek) Lessendorfer Miihle

Żeleźnica wieś i maj. Hammer

Paruszka (wieś) Treuenheide

Gorzębia (przysiółek) Heiden

Podróżna (wieś) Preussenfeld

Śmiardowo (wieś) Schmirtenau

Czajcze (wieś i maj.) Waldhof

Skórka (wieś) Schonfeld

Strużyska (przysiółek) Auersbachhiitte

Dobrzyca Leśn. (przysiółek) Borkendorf

Bródna (przysiółek) Brodden Feld

Dąbrówka (przysiółek) Dreiblock Feld

Rogownica (przysiółek) Rogownitz

Gonie (przysiółek) Gonne Feld

Co wydarzyło się w Krajence w przeszłości w miesiącu czerwcu? Zamieszczam kalendarium na życzenie stałych Czytelników. J...
06/06/2026

Co wydarzyło się w Krajence w przeszłości w miesiącu czerwcu? Zamieszczam kalendarium na życzenie stałych Czytelników. Jednocześnie przypominam Miłośnikom Ziemi Krajeńskiej, że posiadam jeszcze kilka egzemplarzy Zeszytu Historycznego Krajenki nr 2...

Czerwiec 1930 roku - na terenie wsi Dolnik mają miejsce pierwsze odkrycia z epoki kultury pomorskiej. W okresie prowadzenia wykopalisk (do sierpnia 1930 roku) teren ten odwiedziło od 6 do 7 tysięcy ludzi! W tym czasie odkryto 45 grobów skrzynkowych. Zawierały one łącznie 141 naczyń, w tym 15 popielnic twarzowych.

Czerwiec 1940 roku – Bernard Witucki został schwytany przez Niemców i osadzony w cytadeli La Duchere w Lyonie. Mowa o proboszczu Krajenki w latach 1969-1974.

Czerwiec 1945 roku - siedziba komunistycznego Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego zostaje ulokowana w dawnym budynku Geheime Staatspolizei (Gestapo) w Złotowie (obecnie Urząd Miejski). W tym obiekcie było prześladowanych wielu mieszkańców Ziemi Krajeńskiej. Niektórzy stracili w nim życie.

Czerwiec 1950 roku - gmina Krajenka zostaje przypisana do do województwa koszalińskiego. Ten stan rzeczy trwał do roku 1975, kiedy to utworzono województwo pilskie z siedzibą w Pile.

Czerwiec 1951 – Janusz Horodniczy, były absolwent Szkoły Podstawowej w Krajence, tworzy na terenie Technikum Budowy Wagonów we Wrocławiu antykomunistyczną formację Wrocław – Północ. Po wyjściu z więzienia był aktorem i dziennikarzem. Występował m.in. w serialu „Ojciec Mateusz”.

Czerwiec 1980 – pierwsze odnotowane włamanie na plebanię w Krajence. Sprawcy/sprawców tego czynu nie udało się ustalić. Skradzione zostały m.in. pieniądze należące do osób trzecich.

1 czerwca 1791 roku Księżna Anna Sułkowska przywilejem nadaje krajeńskiej organistówce 1 włókę ziemi. Organista „Po wszystkie czasy śpiewać miał w niedziele i święta pieśń do Opatrzności Bożej i grać na organach”.

2 czerwca 1944 roku ochotniczo do I Armii Wojska Polskiego wstępuje Władysława Rogowska. W czasie wojny służyła w oddziale gospodarczym w strefie przyfrontowej. Po wojnie przez kilkadziesiąt lat mieszkała we wsi Czajcze koło Krajenki.

3 czerwca 1939 roku w Poznaniu święcenia kapłańskie otrzymał ks. Antoni Januszewski. Urodzony w Krajence kapłan został zamordowany przez Niemców w październiku 1939 roku w lasach Barbarki koło Torunia.

3 czerwca 1944 roku dowódcą 1350 pułku piechoty Armii Czerwonej zostaje Aleksiej Fiedorowicz Mieleźnikow. Jednostka pod jego dowództwem brała udział w walkach o Krajenkę w styczniu 1945 roku.

5 czerwca 1816 roku w Warszawie zmarł August Gorzeński, polityk i bliski przyjaciel Józefa Wybickiego (twórca Hymnu Polski). Był także właścicielem dóbr w Głubczynie. Niewykluczone również, że przyszedł na świat w tej podkrajeńskiej wsi.

5 czerwca 1911 roku w Krajence urodziła się s. Elisabeth Zander – siostra elżbietanka.

8 czerwca 1902 roku w Bytomiu urodził się Antoni Mikołajczyk. Przed wojną zawodowy wojskowy. Po 1945 roku milicjant w Krajence i Skórce. W tej drugiej miejscowości, 18 sierpnia 1945 roku, został zastrzelony. Okoliczności jego śmierci wymagają zbadania.

8 czerwca 1929 roku rozpoczęła działalność prywatna szkoła polska w Podróżnej. Funkcjonowała na terenie ówczesnych Niemiec.

10 czerwca 2019 roku w sposób uroczysty wprowadzono na teren parafii św. Anny w Krajence relikwie świętych pierwszego stopnia – św. Teresy od Dzieciątka Jezus i Najświętszego Oblicza oraz jej rodziców. Uroczystość odbyła się w obecności Prymasa Polski.

11 czerwca 1870 roku w Pelplinie święcenia kapłańskie przyjął Emilian Neumann. Urodzony w Krajence kapłan zapisał się jako zdecydowany przeciwnik represyjnej polityki kanclerza Niemiec Ottona von Bismarcka wobec katolików w okresie „Kulturkampfu”. Z powodu swojej postawy ks. Neumann był co najmniej dwukrotnie aresztowany przez Niemców.

12 czerwca 1982 roku, z inicjatywy Wiktora Penkały. Szkole Podstawowej w Głubczynie nadano patronat ks. Maksymiliana Grochowskiego.

14 czerwca 1924 roku święcenia kapłańskie otrzymał ks. Teodor Plewa. Urodzony w Śmiardowie Krajeńskim duchowny był uczestnikiem ruchu oporu i więźniem obozów koncentracyjnych w okresie II wojny światowej.

17 czerwca 1948 roku przed komunistycznym Wojskowym Sądem Rejonowym w Łodzi sądzony był Władysław Podkowiak. Jego grupie komuniści przypisali m.in. zabójstwo Franciszka Rożyńskiego ze Śmiardowa Krajeńskiego oraz napad na rodzinę Martenków z Krajenki. Został skazany na karę śmierci, wyrok wykonano. Jego historia wymaga zbadania.

20 czerwca 1898 roku we wsi Łąki urodził się Alojzy Zbonik – brał udział w Powstaniu Wielkopolskim. Po wojnie (do 1968 r.) prowadził gospodarstwo rolne w Krajence.

21 czerwca 1924 roku - w wyniku wyroku wydanego przez Sąd Rzeszy majątek księcia Fryderyka Leopolda (m.in. Krajenka) został uznany za własność prywatną. Podjęto tym samym zasadniczą decyzję w sprawie roszczeń odszkodowawczych niemieckiej szlachty w Rzeszy (Republice Weimarskiej). Fryderyk Leopold Hohenzollern prawdopodobnie zmarł w Krajence. Niektóre źródła wskazują także na Kujan.

21 czerwca 1954 roku został aresztowany przez warszawskich funkcjonariuszy komunistycznej „bezpieki” Henryk Brodziak. Zarzut dotyczył działalności w tzw. „Grupie Krysiaka”. Henryk Brodziak przez szereg lat związany był z Krajenką. Między innymi uczył w krajeńskiej szkole średniej.

21 czerwca 1987 święcenia kapłańskie otrzymał ks. Mirosław Długosz – duchowny od urodzenia związany z Krajenką.

23 czerwca 2012 roku w kościele pw. św. Józefa Robotnika w Krajence wieczystą przysięgę misyjną złożył Jacek Rakowski. W stolicy Zambii Lusace prowadzi ośrodek opiekuńczo-terapeutyczny „Dom Nadziei św. Wawrzyńca” dla zaniedbanych i wykorzystywanych dzieci.
29 czerwca 1954 roku święcenia kapłańskie otrzymał ks. Władysław Szeremet. W okresie II wojny światowej żołnierz Armii Krajowej. Pełnił posługę wikariusza w Krajence w latach 1957-1958.

26 czerwca 1923 roku w Krajence urodził się Alfons Kiełpikowski – funkcjonariusz komunistycznego Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Poległ 23 kwietnia 1946 roku w Radomsku. Prawdopodobnie było to następstwem akcji skierowanej przeciwko żołnierzom Konspiracyjnego Wojska Polskiego.

27 czerwca 1978 roku Mirosław Hermaszewski, jako pierwszy P***k, znalazł się w Kosmosie. W latach 1948-1949 był uczniem Szkoły Podstawowej w Krajence. Na orbicie spędził 8 dni.

28 czerwca 1919 roku w wyniku układu międzynarodowego zawartego w Wersalu, około 60 % Krajny, w tym Krajenka, pozostały w granicach Niemiec. Z terenów obecnej gminy Krajenka tylko Maryniec był w granicach II RP.

28 czerwca 1974 roku posługę proboszcza w Krajence zakończył ks. Bernard Witucki.

30 maja 1934 roku nastąpiło otwarcie sali sportowej w Krajence. Współcześnie wspominana jest głównie przez byłych absolw...
20/05/2026

30 maja 1934 roku nastąpiło otwarcie sali sportowej w Krajence.

Współcześnie wspominana jest głównie przez byłych absolwentów szkoły średniej. Zajęcia z WF prowadził dla nich m.in. Wojciech Kokowski.

Starsi mieszkańcy pamiętają, że odbywały się w niej również okolicznościowe uroczystości. Na przykład 21 grudnia 1952 roku odbyła się w tym budynku akademia z okazji urodzin Józefa Stalina, którą uświetniła orkiestra Złotowskich Zakładów Terenowych. Z tej okazji dzieci otrzymały jabłka, ciastka i cukierki, co stanowiło osobliwą tradycję związaną z obchodami rocznicy przyjścia na świat przywódcy ZSRS - jednego z największych zbrodniarzy w dziejach ludzkości.

Sala była wielokrotnie remontowana. Prawdopodobnie pierwszy remont zaplanowano już w 1945 roku. Wokół tej inwestycji wybuchł spór pomiędzy burmistrzem Prawdzikiem a stolarzem Erwinem Julichem. Włodarz Krajenki polecił niemieckiemu przedsiębiorcy wykonanie podłogi w sali gimnastycznej. Gdy ten stanowczo odmówił, doszło do gwałtownej awantury, w której uczestniczył również ojciec stolarza, Artur. Co ciekawe, mimo groźnie brzmiących zapowiedzi, Niemcy nie zostali wówczas aresztowani, ponieważ w ich obronie stanął sowiecki komendant Krajenki.

A jakie wspomnienia zachowały się w Państwa pamięci o tej sali — o wydarzeniach, ludziach i chwilach, które się z nią wiążą? Zachęcam do podzielenia się swoimi historiami.

Uwaga: informacja dla osób, które prosiły o Zeszyt Historyczny Krajenki nr 2 i zapisały się w komentarzach na stronie Krajenka - ciekawe miejsce. Egzemplarze są do odebrania w Bibliotece Miejskiej w Krajence. Dodam, że Zeszyt poświęcony został nie tylko historii parafii w Krajence.

13 maja 2026 roku w Krajence pojawiła się tęcza:)... A co jeszcze wydarzyło się w przeszłości na Ziemi Krajeńskiej w mie...
13/05/2026

13 maja 2026 roku w Krajence pojawiła się tęcza:)... A co jeszcze wydarzyło się w przeszłości na Ziemi Krajeńskiej w miesiącu maju?

1 Maja 1949 roku, po raz pierwszy po wojnie, zorganizowano na terenie Krajenki pochód z okazji „Święta Pracy”. Kronikarz odnotował, że obchody wypadły okazale. „Miasto tonęło we flagach”, a na bramach domów pojawiły się liczne hasła propagandowe.

3 maja 1945 roku miały miejsce w Krajence pierwsze obchody uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Później komuniści zabronili obchodzenia tego święta.

3 maja 1974 roku ksiądz Witucki (proboszcz parafii pw. św. Anny w latach 1969-1974) zainicjował coroczne pielgrzymki środowisk kombatanckich na Jasną Górę. Współorganizował je wspólnie z ostatnimi żyjącymi generałami II RP, Romanem Abrahamem oraz Mieczysławem Borutą–Spiechowiczem.

3 maja 1971 roku odbył się pogrzeb Leona Maślonki - przedwojennego żołnierza KOP. Po wojnie uczył m.in. matematyki w krajeńskich szkołach. Okoliczności jego zgonu do dziś budzą kontrowersje i były nawet przedmiotem dochodzenia prokuratorskiego IPN.

9 maja 1959 roku nastąpiło odsłonięcie tablicy poświęconej Franciszkowi Gliszewskiemu - kierownikowi przedwojennej szkoły polskiej w Krajence, który podczas wojny został zamordowany przez Niemców.

10 maja 1932 roku niemieckie władze zamknęły przedwojenną polską szkołę w Krajence. Był to jeden z wielu przejawów ograniczania praw polskiej mniejszości i walki z polską oświatą na terenach pozostających poza granicami II Rzeczypospolitej.

13 maja 1921 roku urodził się Wacław Skobel - podczas II wojny światowej członek Batalionów Chłopskich. Po wojnie pracował w krajeńskiej stolarni oraz był członkiem OSP.

13 maja 1945 roku odbyła się pierwsza komunistyczna akademia w Krajence. Nie cieszyła się ona znaczną frekwencją. W wyniku jej
przeprowadzenia nie udało się zawiązać koła PPR (partia komunistyczna) w Krajence.

13 maja 1946 roku komunistyczne władze internowały 14 Niemców z Paruszki, osadzając ich w obozie MBP w Złotowie. Wśród nich byli m.in. przedstawiciele rodzin: Radtke, Piltz i Daminger.

14 maja 1946 roku został skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Bydgoszczy na dożywotnie więzienie Andrzej Seredyński - funkcjonariusz PUBP w Złotowie. Wcześniej zamordował polskich mieszkańców Krajenki - Karola i Stanisławę Henzor (z domu Rutkowska) oraz Wilhelma Rucka (był Niemcem), także mieszkańca Krajenki. Wyrok wkrótce złagodzono. W latach 50. wyszedł na wolność.

16 maja 1976 roku uczniowie Technikum Przemysłu Spożywczego brali udział w „czynie społecznym”, wykonując różnego rodzaju prace na rzecz miasta. Łącznie w akcji brało udział około 600 osób, a jej wartość partyjni notable oszacowali na kwotę 220 tysięcy ówczesnych złotych.

17 maja 1946 roku ks. Jan Jasiński objął funkcję wikariusza kooperatora w Krajence, z siedzibą oraz uprawnieniami i obowiązkami proboszcza w Tarnówce.

18 maja 1980 roku święcenia kapłańskie otrzymał ks. Anatol Wołoszyn - duchowny katolicki urodzony w Krajence.

19 maja 1915 roku urodził się w Krajence ppor. Paweł Łuczyński - polski pilot, bohater walk we wrześniu 1939 roku.

23 maja 1941 roku w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Dachau zmarł Ludwik Ryczek - działacz społeczny na Ziemi Krajeńskiej, prezes Koła Towarzystwa Młodzieży Polskiej w Głubczynie.

26 maja 1946 roku w bufecie na dworcu kolejowym w Krajence zginął Tadeusz Dyczko - funkcjonariusz PUBP w Złotowie. Prawdopodobnie na skutek nieostrożności postrzelił się z własnej broni.

26 maja 1951 roku - ostatnich 14 uczestników kursu zdało egzamin przed Komisją do Zwalczania Analfabetyzmu. Oficjalnie ogłoszono zwalczenie tego zjawiska na terenie Krajenki.

W dniach 26-27 maja 1990 roku w Krajence gościli członkowie Rady Europy. Wśród nich Dirk Kranenburg z Holandii, który spotkał się z lokalnymi liderami Solidarności w Krajence

W nocy z 27 na 28 maja 1952 roku komunistyczna bezpieka aresztowała kierownika krajeńskiej szkoły podstawowej - Szczepana Piszczka. Najpierw osadzono go w areszcie PUBP w Złotowie, a następnie przekazano do Warszawy, gdzie przez kolejne miesiące więziony był w tamtejszym III Wydziale Karno – Śledczym.

30 maja 1934 roku nastąpiło otwarcie sali sportowej w Krajence. Budynek przetrwał do czasów współczesnych. Korzystali z niego m.in. uczniowie szkoły średniej w Krajence.

30 maja 1957 roku w Düsseldorfie zmarł ks. Alojzy Pieński - duchowny katolicki urodzony w Krajence.

31 maja1951 roku wybuchła epidemia szkarlatyny w Krajence.

Zainteresowanych historią informuję, że ukazał się Zeszyt Historyczny Krajenki nr 2. Numer 1 wymaga dodruku. Dlatego w tej chwili nie mam możliwości jego przekazania. Odsyłam do bibliotek po nr 1, po nr 2 zapraszam do kontaktu.

Adres

Krajenka
77400

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Krajenka - ciekawe miejsce umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Krajenka - ciekawe miejsce:

Skróty

Udostępnij