01/09/2026
♦️1 września 1939 roku rozpoczęła się II wojna światowa.♦️
Dla Wawelu był to również początek dramatycznej walki o ocalenie najcenniejszych zabytków polskiego dziedzictwa.
Już następnego dnia podjęto decyzję o ewakuacji zbiorów. 3 września wzgórze opuściło 20 skrzyń oraz 7 tub z arrasami. Wśród 264 wywiezionych zabytków znalazły się m.in. arrasy Zygmunta Augusta, Szczerbiec, pamiątki po Jagiellonach i Wazach oraz obiekty ze Skarbca Koronnego i Zbrojowni.
Początkowo bezcenny ładunek transportowano Wisłą. Kiedy dalsza podróż rzeką stała się niemożliwa, skrzynie przeładowano na wozy konne. Na Lubelszczyźnie, w okolicach Wąwolnicy, w ratowanie wawelskich skarbów włączyli się miejscowi mieszkańcy. Przewozili zabytki i czuwali nad nimi, często nie wiedząc, jak cenny ładunek został powierzony ich opiece.
Dzięki odwadze, odpowiedzialności i solidarności wielu osób wawelskie skarby mogły kontynuować wojenną drogę przez Rumunię, Francję i Wielką Brytanię aż do Kanady.
Dziś, w 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej, pamiętamy o jej ofiarach oraz o tych, którzy w najtrudniejszych chwilach chronili ludzi, kulturę i pamięć.
