01/06/2026
69 lat temu zmarł Leopold Staff - poeta, tłumacz i eseista; jeden z najwybitniejszych twórców literatury polskiej XX wieku.
31 maja 1957 roku w Skarżysku-Kamiennej zmarł Leopold Staff - poeta, tłumacz i eseista. Jeden z najwybitniejszych twórców literatury polskiej XX wieku.
Jako poeta debiutował w 1901 roku tomem "Sny o potędze", w okresie rozkwitu poezji młodopolskiej. Był on mocno osadzony w tej konwencji i tworzył liczne typowe dla niej wiersze (obfitujące m.in. w motywy tajemniczości i bezsensu bytu, zniechęcenia do rzeczywistości, mizoginizmu i walki płci, z bardzo istotną rolą poezji nastroju - m.in. znany utwór "Deszcz jesienny"). Znajdowały się w tym pierwszym tomie poezji także utwory stanowiące próbę przezwyciężenia panującego w poezji dekadentyzmu - zwłaszcza w otwierającym tomik sonecie "Kowal", w którymh głosił postulaty siły i aktywności, woli i chęci życia. Motywy te zostaną wyraźniej zaakcentowane w poemacie "Mistrz Twardowski" (1902) i następnych tomach poezji - "Dzień duszy" (1903), "Ptakom niebieskim" (1905), "Gałąź kwitnąca" (1908).
W twórczości Staffa przejawiała się fascynacja filozofią Nietzschego, którą przełożył na język polski. Fascynowały go zwłaszcza wątki związane z pojęciem "woli mocy" i koncepcją nadczłowieka (Staff pojmował ją w swoisty, niesprzeczny z chrześcijańskimi wartościami współczucia i litości sposób), dzięki której przełamywał prymat wynikającego z koncepcji Schopenhauerowskiej modernistycznego pesymizmu oraz postawy dekadenckiej.
Począwszy od tomów "Gałąź kwitnąca" (1908) i "Uśmiechy godzin" (1910) w jego poezji zaczęły przeważać tendencje klasyczne, wyrażające się w poszukiwaniu spokoju, harmonii i piękna. Staff odwołuje się do świata realiów antycznych, a także stosuje poetykę charakterystyczną dla utworów klasycznych.
Głównym przedmiotem zainteresowania całej jego twórczości był przy tym „konkretny, pojedynczy człowiek”, osoba ludzka jako nieskończona wartość sama w sobie. W tomie "Szumiąca muszla" Staff objawił się jako autor subtelnych erotyków. Osobne zbiory wierszy poświęcił tematyce I wojny światowej ("Tęcza łez i krwi") oraz poszukiwaniu mistycznych doświadczenia Boga ("Ucho igielne"). Tom "Wysokie drzewa" stał się wyraźnym postulatem zamiłowania Staffa do „spokojnego, sensownego” i majestatycznego piękna Natury przeciwstawionej Historii i miejskiej cywilizacji. Novum przyniósł rozsławiony przez Skamandrytów tomik "Ścieżki polne", sławiący we wzniosłym stylu wiejską codzienność oraz – pozorną niepoetyckość.
Leopold Staff został pochowany w Alei Zasłużonych (grób 68/69) na Cmentarzu Powązkowskim.
(na podst. Culture.pl i Wikipedii)
Leopold Staff ok. roku 1910, autor zdjęcia nieznany, pochodzi ono z "Wyboru Poezyi Leopolda Staffa", B. Połoniecki Ed. , Lwów 1911
