02/06/2026
Rodzinny konkurs ℍ𝕖𝕣𝕓𝕒𝕣𝕚𝕦𝕞 𝕫𝕟𝕒𝕕 𝕎𝕖𝕝𝕦 - gatunki czerwca
Powoli kończy się wiosna, półmetek zabawy w poszukiwania roślin do Herbarium już za nami, ale nie zwalniamy tempa - publikujemy dziś trzy kolejne gatunki. Pamiętajcie: zbieramy wyłącznie nadziemne części roślin, bez uszkadzania systemu korzeniowego!
🌸𝟭. 𝗣𝗿𝘇𝗲𝘁𝗮𝗰𝘇𝗻𝗶𝗸 𝗽𝗼𝗹𝗻𝘆 (𝙑𝙚𝙧𝙤𝙣𝙞𝙘𝙖 𝙖𝙧𝙫𝙚𝙣𝙨𝙞𝙨 L.)
Gatunek rośliny z rodziny babkowatych, archeofit. Kwitnie od marca-kwietnia do października. Jest rośliną jednoroczną.
W uprawach rolnych jest uciążliwym i trudnym do zwalczenia chwastem.
W medycynie ludowej napar z przetacznika działał moczopędnie i wykrztuśnie, stosowano go również do kuracji oczyszczających organizm z toksyn, obniżenia poziomu cholesterolu we krwi, poprawy przemiany materii, leczenia zaburzeń trawiennych, czy wspomaganiu odporności.
Jak wygląda?
🌸pojedynczy kwiat z 4 niebieskimi płatkami nierównej wielkości, w części środkowej barwy białej lub jasnożółtej, pośrodku pojedyncza szyjka słupka i 2 pręciki. Korona ma do 5 mm szerokości. Kwiaty osadzone są na bardzo krótkich szypułkach w kącikach liści
🌱 łodyga obła, o wysokości ok. 5–25 cm, owłosiona krótkimi włoskami, u góry gęsto ogruczolona. Zwykle wyrasta po kilka łodyg z korzenia
☘️ liście dolne naprzeciwległe, górne skrętoległe, zielone, owłosione, o karbowanych brzegach i kształcie jajowatym, najwyższe liście w postaci lancetowatych przysadek o całych brzegach
Gdzie go szukać?
Najłatwiej znaleźć go na polach uprawnych i murawach, a także w środowiskach ruderalnych: na przydrożach, głazowiskach i nieużytkach, preferuje gleby gliniaste lub piaszczysto-gliniaste.
🪷𝟮. 𝗣𝗼𝗱𝗮𝗴𝗿𝘆𝗰𝘇𝗻𝗶𝗸 𝗽𝗼𝘀𝗽𝗼𝗹𝗶𝘁𝘆 (𝘼𝙚𝙜𝙤𝙥𝙤𝙙𝙞𝙪𝙢 𝙥𝙤𝙙𝙖𝙜𝙧𝙖𝙧𝙞𝙖 L.)
Bardzo pospolity gatunek rodzimej byliny, należący do rodziny selerowatych. Kwitnie od maja do lipca.
Jego polska nazwa pochodzi od podagry - potocznej nazwy dny moczanowej, którą leczono za pomocą ziela i korzenia.
Bardzo szybko się rozprzestrzenia, tworząc całe łany. W uprawach rolniczych jest uporczywym chwastem, choć czasem bywa uprawiany jako roślina okrywowa i ozdobna.
Wszystkie części tej rośliny są jadalne. Podagrycznik ma zastosowanie również w ziołolecznictwie i kosmetologii.
Jest gatunkiem wskaźnikowym gleb bogatych w próchnicę i azot.
Jak wygląda?
🪷charakterystyczne kwiatostany z drobnych, białych kwiatków w postaci baldachów złożonych, poszczególne baldaszki złożone z 12-20 pojedynczych kwiatów na równych, szorstkich szypułkach
🌱wznosząca się łodyga o wysokości 30-100 cm, pusta w środku, w górnej części rozgałęziająca się
kłącze podziemne, o zgrubiałych węzłach, wytwarzające liczne rozłogi
🌿liście odziomkowe i dolne łodygowe podwójnie trójlistkowe, środkowy listek jest największy. Liście górne pojedynczo trójdzielne. Pojedyncze, gładkie listki mają kształt jajowaty, niesymetryczny, zaostrzony, o brzegach piłkowanych. Charakterystyczną cechą jest trójkątny przekrój ogonków
Gdzie go szukać?
Najczęściej w świeżych zaroślach, lasach liściastych, nad brzegami wód, w ogródkach, często rośnie wzdłuż dróg czy płotów, na wilgotnych glebach, w miejscach z rozproszonym światłem lub zacienionych.
🪻𝟯. 𝗣𝗼𝗸𝗿𝘇𝘆𝘄𝗮 𝘇𝘄𝘆𝗰𝘇𝗮𝗷𝗻𝗮 (𝙐𝙧𝙩𝙞𝙘𝙖 𝙙𝙞𝙤𝙞𝙘𝙖 L.)
Wieloletnia bylina z rodziny pokrzywowatych, która kwitnie od czerwca do października. Jest rośliną dwupienną.
Roślina użytkowana na wiele sposobów - w lecznictwie, kosmetologii, barwnictwie, ogrodnictwie. Jest jadalna, choć może również powodowć uszkodzenia wątroby lub nerek. Znana jest przede wszystkim ze względu na kłująco-parzące właściwości włosków, powodujących silne swędzenie i obrzęk na skórze ludzi i zwierząt.
Jest to gatunek bardzo zmienny pod względem wielkości, kształtu liści i kwiatostanów oraz stopnia owłosienia.
Jak wygląda?
🪻niepozorne kwiaty (do 1,5 mm średnicy), zielone, z czterodzielnym okwiatem, zebrane są w luźne lub gęste groniaste kwiatostany, dłuższe od ogonków liściowych. Kwiatostan męski z 4 pręcikami, wzniesiony, wiechowaty, rzadki, do 12 cm długości; kwiatostan żeński z jednym słupkiem, krótszy, groniasty, zwieszony po kwitnieniu, z długimi włoskami parzącymi
🌱łodyga pojedyncza, czterokanciasta, o wysokości do 1,5 m (czasem wyższe), pokryta włoskami parzącymi i nieparzącymi
🌿liście nakrzyżległe, o długich (do 4 cm) ogonkach, owłosionych włoskami parzącymi. Blaszki liściowe o zmiennym kształcie, od szerokojajowatej do wąskolancetowatej, o pikowanych brzegach i sercowatej nasadzie, ciemnozielone, matowe, pokryte z obu stron włoskami parzącymi
Gdzie jej szukać?
Najłatwiej znaleźć ją w wilgotnych lasach i zaroślach, nad ciekami wodnymi, a także na żyznych siedliskach ruderalnych – przy drogach, w rowach, na nieużytkach i skarpach przydrożnych.
Po więcej informacji na temat prezentowanych gatunków zapraszamy na stronę:
https://wpk.warmia.mazury.pl/herbarium-znad-welu-gatunki-czerwca/
Zapraszamy na rodzinny spacer i życzymy powodzenia w poszukiwaniach!