02/09/2026
❗️Tak jak zapowiadałem, złożyłem dziś interpelację poselską do Ministra Spraw Zagranicznych w sprawie odmowy wjazdu na Ukrainę wobec dr. Michała Siekierki.
🔴INTERPELACJA POSELSKA
do Ministra Spraw Zagranicznych
▪️w sprawie odmowy wjazdu na terytorium Ukrainy obywatelowi Rzeczypospolitej Polskiej dr. Michałowi Siekierce podczas wyjazdu na państwowy pogrzeb ofiar Zbrodni Wołyńskiej oraz funkcjonowania ukraińskich zakazów wjazdu wobec obywateli RP.
Szanowny Panie Ministrze,
W dniu 30 sierpnia 2026 r., w 83. rocznicę zbrodni dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej, na cmentarzu w Ostrówkach na Wołyniu odbył się uroczysty, państwowy pogrzeb 55 ofiar – w tym 26 dzieci – których szczątki odnaleziono podczas tegorocznych prac ekshumacyjnych prowadzonych m.in. przez Instytut Pamięci Narodowej. W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele władz Rzeczypospolitej Polskiej.
Tego samego dnia na przejściu granicznym Dorohusk–Jagodzin, podczas kontroli paszportowej prowadzonej przez stronę ukraińską, z autokaru z polską delegacją – w tym z członkami rodzin pomordowanych – wyproszony został dr Michał Siekierka, pracownik Instytutu Pamięci Narodowej, wykładowca akademicki, członek międzynarodowego stowarzyszenia dziennikarzy oraz wiceprezes Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów. Jechał on na uroczystości jako przedstawiciel rodzin ofiar zrzeszonych w tym stowarzyszeniu.
Dr Siekierka pochodzi z rodziny niezwykle zasłużonej – zarówno na Dolnym Śląsku, jak i w skali całego kraju – dla dokumentowania zbrodni popełnionych na Polakach na Kresach Wschodnich w latach czterdziestych XX wieku oraz dla ich publicznego upamiętnienia. Dziadek doktora, śp. Szczepan Siekierka (1928–2021), ocalały z rzezi dokonywanych przez ukraińskich nacjonalistów na terenie ówczesnego województwa tarnopolskiego, był współzałożycielem i wieloletnim prezesem wrocławskiego Stowarzyszenia Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów. To on był pomysłodawcą i inicjatorem wzniesienia pierwszego w Rzeczypospolitej Polskiej pomnika-mauzoleum ofiar rzezi wołyńskiej i zbrodni OUN-UPA. Monument ten – Pomnik Pomordowanych na Kresach – stanął we Wrocławiu przy ul. Andrzeja Frycza-Modrzewskiego i został odsłonięty oraz poświęcony 25 września 1999 r. przez ks. kard. Henryka Gulbinowicza. W kryptach pomnika złożono ziemię z mogił z około dwóch tysięcy miejscowości masowych mordów. Z inicjatywy Szczepana Siekierki i środowiska, które organizował, powstały w Polsce kolejne miejsca pamięci: łącznie kilkadziesiąt pomników oraz setki tablic. Stowarzyszenie zebrało dziesiątki tysięcy relacji świadków i prowadzi społeczne archiwum kresowe oraz czasopismo „Na Rubieży”. Za tę działalność śp. Szczepan Siekierka został uhonorowany odznaczeniami państwowymi, w tym Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2017), Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Pro Bono Poloniae oraz Medalem „Pro Patria”. Kierowane przez niego Stowarzyszenie otrzymało w 2017 r. nagrodę Instytutu Pamięci Narodowej „Kustosz Pamięci Narodowej”. Dzieło to kontynuowali syn Andrzej Siekierka, a następnie wnuk – dr Michał Siekierka.
Odmowa wjazdu na Ukrainę dotyczy więc nie tylko pracownika IPN, lecz przedstawiciela trzech pokoleń Polaków, którzy od dekad, w sposób jawny i legalny, służą pamięci o ofiarach ludobójstwa.
Dopiero na granicy poinformowano go, że od 2023 r. obowiązuje go trzyletni zakaz wjazdu na terytorium Ukrainy, wydany na podstawie decyzji Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. Przez trzy lata obowiązywała wobec obywatela RP decyzja administracyjna o tak poważnym charakterze, o której istnieniu nie miał on żadnej wiedzy. Nie przedstawiono mu żadnych dowodów, nie wskazano zarzucanego czynu, nie postawiono zarzutów i nie umożliwiono odniesienia się do podstaw decyzji ani skorzystania ze środków odwoławczych. Jedyną informacją, jaką uzyskał, było stwierdzenie, że jego dane figurują na liście Służby Bezpieczeństwa Ukrainy.
Dr Siekierka w swoim apelu do władz Rzeczypospolitej Polskiej podkreślił, że nigdy nie był o nic oskarżony ani skazany – ani w Polsce, ani na Ukrainie, ani w jakimkolwiek innym państwie. Za działalność społeczną został odznaczony m.in. Brązowym Krzyżem Zasługi oraz innymi odznaczeniami państwowymi. Cała jego działalność naukowa i publicystyczna, w tym wieloletnie dokumentowanie Zbrodni Wołyńskiej, ma charakter jawny i odbywa się we współpracy z instytucjami samorządowymi i państwowymi.
Opisana sytuacja nie jest wyłącznie sprawą indywidualną. Chodzi o standard traktowania obywateli Rzeczypospolitej Polskiej przez państwo, z którym Polska pozostaje w ścisłych relacjach politycznych, wojskowych i w zakresie bezpieczeństwa. Obywatel Polski nie może dowiadywać się o wieloletnim zakazie wjazdu dopiero na granicy, w drodze na uroczystość organizowaną z udziałem polskich władz państwowych.
W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z interpelacją i proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Spraw Zagranicznych zostało poinformowane o incydencie z 30 sierpnia 2026 r. na przejściu Dorohusk–Jagodzin i jakie konkretne działania podjęło lub zamierza podjąć w sprawie dr. Michała Siekierki?
2. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej wystąpił lub wystąpi do władz Ukrainy o wyjaśnienie podstaw faktycznych i prawnych trzyletniego zakazu wjazdu nałożonego na dr. Michała Siekierkę w 2023 r., w tym o wskazanie przyczyn jego zastosowania oraz podstawy prawnej decyzji Służby Bezpieczeństwa Ukrainy?
3. Ilu obywateli Rzeczypospolitej Polskiej – według wiedzy MSZ, Ambasady RP w Kijowie, konsulatów oraz służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo – figuruje obecnie na ukraińskich listach osób objętych zakazem wjazdu na terytorium Ukrainy? Proszę o podanie danych na dzień udzielenia odpowiedzi.
4. Czy strona ukraińska informuje polskie organy państwowe o przypadkach uznania obywateli RP za osoby niepożądane lub stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa Ukrainy? Jeżeli tak – w jakim trybie, z jaką częstotliwością i wobec ilu osób takie informacje przekazano w latach 2022–2026?
5. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej posiada własny, aktualizowany wykaz obywateli RP objętych ukraińskim zakazem wjazdu oraz informacje o przyczynach umieszczenia tych osób na liście? Jeżeli nie – z jakiego powodu takiego wykazu nie prowadzono, mimo wieloletniej współpracy służb obu państw?
6. Czy wśród osób objętych ukraińskim zakazem wjazdu znajdują się pracownicy Instytutu Pamięci Narodowej, historycy, dziennikarze, działacze organizacji kresowych i stowarzyszeń upamiętniających ofiary Zbrodni Wołyńskiej oraz członkowie rodzin ofiar? Jeżeli tak – ilu i czy MSZ analizowało, czy zakazy te mogą mieć związek z działalnością dokumentacyjną i upamiętniającą?
7. Jakie działania zamierza podjąć rząd Rzeczypospolitej Polskiej, aby stworzyć jasny mechanizm wcześniejszego informowania obywateli RP o ukraińskich zakazach wjazdu, umożliwienia im poznania podstaw takich decyzji oraz skorzystania z przewidzianych prawem środków ich zakwestionowania?
8. Czy rząd zamierza postulować wobec strony ukraińskiej, aby informacje wskazujące na rzekome zagrożenie ze strony obywatela RP były przekazywane właściwym organom Rzeczypospolitej Polskiej, tak aby państwo polskie mogło samodzielnie ocenić ich wiarygodność i podjąć odpowiednie działania na własnym terytorium?
9. Czy wyjazd delegacji na państwowy pogrzeb ofiar Zbrodni Wołyńskiej był formalnie zgłoszony stronie ukraińskiej? Jeżeli tak – czy MSZ, organizatorzy lub służby polskie otrzymały wcześniej informację, że którykolwiek z uczestników figuruje na ukraińskiej liście zakazu wjazdu?
10. Jakie działania prewencyjne i dyplomatyczne rząd polski zamierza podjąć, aby podobna sytuacja – odmowa wjazdu obywatelowi RP jadącemu na uroczystość państwową związaną z upamiętnieniem ofiar zbrodni na Wołyniu – nie powtórzyła się wobec innych obywateli Polski?
11. Czy Pan Minister osobiście lub za pośrednictwem Ambasady RP w Kijowie zwróci się do władz Ukrainy o uchylenie lub weryfikację zakazu wobec dr. Michała Siekierki, skoro nie przedstawiono mu żadnych zarzutów, a decyzja uniemożliwiła udział w uroczystości stanowiącej zwieńczenie prac ekshumacyjnych prowadzonych z udziałem polskich instytucji państwowych?
Oczekuję odpowiedzi merytorycznej, opartej na faktach, a nie ogólnikowych zapewnieniach o „dobrej współpracy”. Sprawa dotyczy ochrony praw obywateli Rzeczypospolitej Polskiej i standardów, jakich Polska ma prawo wymagać od partnera, któremu od lat udziela wsparcia w prowadzonej wojnie z Rosją.
Z poważaniem,
Paweł Hreniak
