03/06/2026
Joachim Achtelik – artysta malarz pochodzący z Opola, członek konspiracji i żołnierz Armii Krajowej. Urodził się 22 września 1920 roku jako Joachim Max. Był nieślubnym synem wdowy Agnes Neukirch z domu Achtelik oraz lekarza Mosesa Auerbacha. Dzieciństwo i młodość spędził w Rudzie Śląskiej.
Po ukończeniu miejscowego gimnazjum podjął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Jego zainteresowania wykraczały poza malarstwo – pasjonował się również rzeźbą, muzyką i literaturą. Uchodził za zdolnego i obiecującego artystę. Plany dalszej edukacji, które zamierzał realizować w Paryżu, przerwał wybuch II wojny światowej w 1939 roku. Po kampanii wrześniowej został skierowany do pracy przymusowej w kopalni Castellengo w Rokitnicy. Dzięki znajomości kilku języków – niemieckiego, polskiego, francuskiego i angielskiego – przeniesiono go do Krakowa, gdzie pracował jako tłumacz w urzędzie gubernatora generalnego. W 1940 roku nawiązał współpracę z konspiracyjną placówką Polskich Sił Zbrojnych w Rudzie, kierowaną przez ks. Jana Machę. Działał jako łącznik, przekazując cenne informacje zdobywane w miejscu pracy, które następnie drogą radiową trafiały do Londynu. Prawdopodobnie był także współautorem kolumny literackiej w podziemnym piśmie „Świt”. Udzielał również pomocy Polakom w zdobywaniu dokumentów niezbędnych do wyjazdu za granicę.
Został aresztowany 7 września 1941 roku i osadzony w więzieniu w Mysłowicach. Sąd SS skazał go na karę śmierci za działalność konspiracyjną. Wyrok wykonano publicznie przez powieszenie 12 lutego 1942 roku w Rudzie Śląskiej, gdzie mieszkał. Na miejsce egzekucji sprowadzono licznych mieszkańców, by zastraszyć lokalną społeczność. Jego agonia trwała około piętnastu minut. W obliczu śmierci wypowiedział słowa: „Wybaczcie im, bo nie wiedzą, co czynią”. Tego samego dnia w różnych częściach miasta zamordowano również dwunastu innych członków podziemia.
Dziś Joachim Achtelik upamiętniony jest jako patron jednej z ulic w dzielnicy Ruda w Rudzie Śląskiej, a w miejscu jego egzekucji znajduje się tablica poświęcona jego pamięci.
Akt urodzenia Joachima Maxa Achtelika, Urząd Stanu Cywilnego w Opolu, A/1920
