16/05/2026
82. rocznica Buntu Romskiego w KL Auschwitz-Birkenau
NA BISTYRAS – PAMIĘTAMY
Dziś, 16 maja o godz. 12:00, na terenie byłego obozu rodzinnego dla Romów i Sinti w KL Auschwitz-Birkenau, upamiętniliśmy 82. rocznicę buntu Romów — jednego z nielicznych aktów zbiorowego oporu więźniów w historii obozu.
W tym dniu, 82 lata temu romskie więźniarki i więźniowie Zigeunerlager, zagrożeni likwidacją, zabarykadowali się w barakach i odmówili wyjścia na rozkaz SS. Zmusili w ten sposób esesmanów do odstąpienia od planowanej akcji. Ten akt odwagi jest dziś upamiętniany jako Dzień Romskiego Oporu.
Jak przypomniał podczas uroczystości Dyrektor CHiKR Władysław Kwiatkowski: „16 maja jest dziś upamiętniany jako Dzień Romskiego Oporu i stanowi ważny element pamięci o zagładzie Romów i Sinti, podkreślając ich aktywny opór wobec ludobójczej polityki nazistów. Dzisiejszy dzień jest nie tylko okazją do oddania hołdu ofiarom, ale także do przypomnienia o trwającej walce Romów o równość, godność i pełnię praw obywatelskich w Europie.”
W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele społeczności romskiej, władz lokalnych, samorządowych oraz organizacji pozarządowych – Dariusz Gawęda – Zastępca Dyrektora Wydziału Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, Teresa Jankowska – Wicestarosta Powiatu Oświęcimskiego, Robert Dziuba – sekretarz UM Oświęcim oraz ks. Dariusz Chrostowski – Dyrektor Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu.
Wydarzenie relacjonowała TVP 3 Kraków.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i wspólne oddanie hołdu ofiarom oraz bohaterom Romskiego Oporu
Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Uniwersytet Jagielloński
Małopolski Instytut Kultury
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Zachęta Narodowa Galeria Sztuki / Zachęta National Gallery of Art
Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu
Centrum Sztuki Mościce
MEK Muzeum Etnograficzne w Krakowie
TSKŻ-Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce
Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie
Oświęcimskie Centrum Kultury
European Roma Institute for Arts and Culture - ERIAC
Stowarzyszenie Romów W Polsce