Centrum Historii i Kultury Romów

22/08/2026

🎬 Wczorajsza premiera filmu na YouTube

Wczoraj odbyła się internetowa premiera filmu poświęconego pamięci Romów i Sinti zamordowanych podczas II wojny światowej.

Film został udostępniony na platformie YouTube, dzięki czemu każdy może go obejrzeć i zachować pamięć o ich losie.

Dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w premierze online, a także twórcom i osobom zaangażowanym w powstanie filmu.

Pamięć trwa. Pamiętamy.

"Romska Odyseja - Zagłada Sinti i Romów"

Kompozytor/Skrzypce - Sinto Valentin
Fortepian - Liliana Szubert
Kwartet Smyczkowy "Czułej Sztuki"
Modlitwa - Izabela Jaśkowiak
Video - Bartosz Boruta

🔗 Film dostępny na YouTube : https://www.youtube.com/watch?v=PlgH90gOtCg&feature=youtu.be



Stowarzyszenie Romów W Polsce
Zentralrat Deutscher Sinti und Roma
Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Oshpitzin
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
Małopolski Instytut Kultury
Powiat Oświęcimski
RSO Harangos
Narodowe Centrum Kultury
Centrum Kultury Żydowskiej - Center for Jewish Culture
Niemiecki Konsulat Generalny w Krakowie
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie
TSKŻ-Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce
Muzeum Historii Polski
European Roma Institute for Arts and Culture - ERIAC

82 rocznica likwidacji Zigeunerfamilienlager w KL Auschwitz II-Birk...

21/08/2026

82 rocznica likwidacji Zigeunerfamilienlager w KL Auschwitz II-Birkenau w ramach Europejskiego Dnia Pamięci
o Zagładzie Romów i Sinti 02.08.2026
Organizatorzy:
Stowarzyszenie Romów W Polsce
Zentralrat Deutscher Sinti und Roma
Centrum Historii i Kultury Romów w Oświęcimiu

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Oshpitzin
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
Małopolski Instytut Kultury
Powiat Oświęcimski
Zachęta Narodowa Galeria Sztuki / Zachęta National Gallery of Art
RSO Harangos
Narodowe Centrum Kultury
Centrum Kultury Żydowskiej - Center for Jewish Culture
Niemiecki Konsulat Generalny w Krakowie
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie
TSKŻ-Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce
Muzeum Historii Polski
European Roma Institute for Arts and Culture - ERIAC

82 rocznica likwidacji Zigeunerfamilienlager w KL Auschwitz II-Birk...

19/08/2026

RomFest 2026 w Zakopanem
Dzień romski - relacja z koncertu
https://www.youtube.com/watch?v=YHpkhLFKXho

Stowarzyszenie Romów W Polsce
Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu
Europejskie Targi Produktów Regionalnych-European Fair of Regional Products
Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Małopolski Instytut Kultury
Instytut Kultury Willa Decjusza
Powiat Oświęcimski
RSO Harangos
Narodowe Centrum Kultury
Centrum Kultury Żydowskiej - Center for Jewish Culture
TSKŻ-Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce
Zentralrat Deutscher Sinti und Roma
European Roma Institute for Arts and Culture - ERIAC

Święto kultury romskiej RomFest 2026 w ramach Europejskich Targów ...

19/08/2026

Już po raz trzeci Centrum Historii i Kultury Romów w Oświecimiu weźmie udział w Festiwalu Kultury Wrażliwej.
Więcej na : https://www.facebook.com/100064486732258/posts/1513361717490038/?app=fbl

Stowarzyszenie Romów W Polsce
Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Małopolski Instytut Kultury
European Roma Institute for Arts and Culture - ERIAC
RSO Harangos
TSKŻ-Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce
Powiat Oświęcimski
Narodowe Centrum Kultury
Kultura wrażliwa

Doświadczaj sztuki wszystkimi zmysłami! Razem z Kultura wrażliwa zapraszamy do świata kultury dostępnej dla każdego 🥳 W tym roku aż 38 instytucji w całej Małopolsce przygotowało blisko 90 wydarzeń dostosowanych do potrzeb różnorodnych odbiorców. W programie czekają na Was spektakle, koncerty, warsztaty, wystawy, oprowadzania i spacery 🔥

📌 Więcej informacji tutaj: https://mik.krakow.pl/2026/08/11/4-festiwal-kultury-wra%c5%bcliwej/

👉 Pełny program i rezerwacja dostępne w ostatnim tygodniu sierpnia na: https://kulturawrazliwa.pl/

Zapraszają:

Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie
Biblioteka.Kraków
Centrum Historii i Kultury Romów
Centrum Sztuki Mościce
Cricoteka
Europejskie Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego
Fundacja Pure Heart
Galeria Bunkier Sztuki
Gorlickie Centrum Kultury
Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie
MEK Muzeum Etnograficzne w Krakowie
Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ
Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon
Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie
MOCAK Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie / Museum of Contemporary Art
Muzeum Archeologiczne w Krakowie
Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa "Nila" w Krakowie
Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II
Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicachry
Muzeum Fotografii w Krakowie
Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie
Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie
Muzeum - Orawski Park Etnograficzny
Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej
Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem
Muzeum Ziemi Sądeckiej
Muzeum Ziemi Tarnowskiej
Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej
Opera Krakowska
Ośrodek Kultury Norwida
Pole Kultury
Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Marii Fihel w Miechowie
Teatr w Krakowie - im. Juliusza Słowackiego
Teatr Witkacy
Wadowickie Centrum Kultury
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie
Zamek Królewski na Wawelu

18/08/2026

17 sierpnia 1908 roku urodziła się Bronisława Wajs, znana jako Papusza - najwybitniejsza romska poetka, której twórczość na zawsze wpisała się w kanon literatury polskiej i światowej. Jej poezja, głęboko zakorzeniona w romskiej tradycji ustnego przekazu, stała się mostem między światem taborów a współczesnością.

Papusza tworzyła wiersze pełne melancholii, zachwytu nad naturą i tęsknoty za wolnością. Jej utwory, nazywane gila (pieśniami), niosły w sobie historię, tradycję i emocje romskiego życia. W jej poezji natura - las, rzeka, ogień, wiatr - nie była jedynie tłem, lecz żywym świadkiem ludzkich losów. Wędrówka stała się symbolem romskiego przeznaczenia: wolności, niepewności i poszukiwania własnego miejsca.

W 1949 roku Jerzy Ficowski odkrył jej talent. To on przetłumaczył jej wiersze na język polski, a Julian Tuwim zachwycił się ich pięknem. W 1951 roku jej wiersze zadebiutowały na łamach tygodnika „Nowa Kultura". W 1956 roku opublikowano jej zbiór poezji - „Pieśni Papuszy". Sukces ten miał jednak gorzki smak - poetka została oskarżona o zdradę romskiej społeczności i wycofała się z życia publicznego.

Papusza była kobietą zawieszoną między światami: Romów i Polaków, tradycji i nowoczesności. Jej biografia, podobnie jak poezja, wymyka się prostym definicjom. Nigdy nie chodziła do szkoły, a czytać nauczyła się samodzielnie. Jej wrażliwość i samotność znalazły odzwierciedlenie w wierszach, które stały się głosem tych, którzy milczeli.

Od 1962 roku należała do Związku Literatów Polskich, a jej twórczość przetłumaczono na wiele języków. Zmarła w 1987 roku, ale jej poezja wciąż żyje. W 2013 roku film Papusza przypomniał jej historię, a w czerwcu tego roku roku park w Barcelonie nazwano jej imieniem - Jardins de Papusza (Ogrody Papuszy).

Papusza pisała: "I o moich piosenkach, i wszystkim zapomnisz". Świat jednak nie zapomniał. Jej wiersze pozostają źródłem inspiracji, a romska poetka - symbolem siły słowa i ludzkiej wrażliwości.

Stowarzyszenie Romów W Polsce
Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu
Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Małopolski Instytut Kultury
Instytut Kultury Willa Decjusza
Zachęta Narodowa Galeria Sztuki / Zachęta National Gallery of Art
RSO Harangos
Narodowe Centrum Kultury
Centrum Kultury Żydowskiej - Center for Jewish Culture
Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie
TSKŻ-Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce
Muzeum Historii Polski
Zentralrat Deutscher Sinti und Roma
European Roma Institute for Arts and Culture - ERIAC
Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon

17/08/2026

Za nami RomFest 2026

16 sierpnia Zakopane rozbrzmiewało muzyką romską, karpackimi melodiami, tańcem i wielokulturową energią. W ramach XVII Europejskich Targów Produktów Regionalnych na Równi Krupowej odbyła się II edycja Romfestu – Święta Muzyki i Kultury Romskiej.

Słoneczna, prawdziwie podhalańska aura doskonale współbrzmiała z atmosferą wydarzenia. U stóp Tatr spotkały się tradycje romskie, karpackie, bałkańskie, andaluzyjskie i sinti-jazzowe, przypominając, że Zakopane i cały region Podhala od lat są miejscem otwartym na dialog kultur, wspólne przeżywanie muzyki oraz wzajemną inspirację.

Na scenie głównej jako pierwsza wystąpiła Dikanda, która już od pierwszych dźwięków porwała licznie zgromadzoną publiczność. Następnie publiczność zachwycili Sendreiovci Gypsy Band wraz z zespołem tanecznym Romani Luludi. Finałem romskiego wieczoru pod Tatrami był koncert czeskiego zespołu Imperio, prezentującego energetyczne połączenie tradycyjnej muzyki romskiej z brzmieniami bałkańskimi.

Wcześniej, w Parku Miejskim, odbyły się koncerty ukazujące bogactwo i różnorodność muzycznych tradycji związanych z kulturą romską. Zespół Viva Flamenco zabrał uczestników w muzyczną podróż do Andaluzji i źródeł flamenco, natomiast Józef Merstein-Jochymczyk wraz z formacją Django Always zaprezentowali pełen ekspresji sinti jazz i swing, inspirowany twórczością Django Reinhardta.

W ramach festiwalu odbyły się również warsztaty etnowokalne „Muzyka Karpat”, które poprowadziła Agata Siemaszko. Uczestnicy mieli okazję poznać tradycyjne techniki śpiewu i brzmienia charakterystyczne dla muzycznego dziedzictwa Karpat. Na Równi Krupowej można było także zobaczyć tradycyjny romski wóz, będący ważnym symbolem historii, wędrówek i pamięci romskiej społeczności.

Dziękujemy Staroście Tatrzańskiemu, Władzom Miasta Zakopane, organizatorom XVII Europejskich Targów Produktów Regionalnych, a przede wszystkim Województwu Małopolskiemu i Małopolskiemu Urzędowi Marszałkowskiemu za wsparcie oraz możliwość realizacji tego wyjątkowego wydarzenia.

Dziękujemy wszystkim artystom, uczestnikom i publiczności za wspólnie stworzoną atmosferę radości, otwartości i muzycznego spotkania kultur.

Do zobaczenia podczas RomFest 2027!

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Stowarzyszenie Romów W Polsce
Małopolski Instytut Kultury
Instytut Kultury Willa Decjusza
RSO Harangos
Centrum Kultury Żydowskiej - Center for Jewish Culture
TSKŻ-Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Polsce
European Roma Institute for Arts and Culture - ERIAC
Muzeum Małopolski Zachodniej w Wygiełzowie
Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon
Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu
Centrum Sztuki Mościce
Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem
Europejskie Targi Produktów Regionalnych-European Fair of Regional Products

16/08/2026