03/09/2026
36. rocznica śmierci Mieczysława Fogga, Patrona Roku 2026
Urodził się 30 maja 1901 w Warszawie jako Mieczysław Fogiel. W rodzinie nie było tradycji artystycznych. Matka prowadziła sklep, natomiast ojciec był maszynistą kolejowym i liczył na to, że syn zostanie inżynierem budującym nowe połączenia dla pociągów.
Po powrocie z wojny polsko-bolszewickiej, w której ochotniczo wziął udział, młody Fogiel zatrudnił się jako kasjer w Warszawskiej Dyrekcji PKP.
W 1922 śpiewał w chórze w kościele św. Anny przy Krakowskim Przedmieściu. Podczas próby kolęd usłyszał go Ludwik Sempoliński i skierował na naukę śpiewu do profesora Jana Łysakowskiego na Wydziale Wokalistyki Szkoły Muzycznej im. Fryderyka Chopina. To dało początek jego karierze estradowej. Kolejnym krokiem było przyjęcie pseudonimu artystycznego - Mieczysław Fogg.
Debiutował w XX-leciu międzywojennym w słynnym Chórze Dana na scenie warszawskiego teatru Qui Pro Quo. Po odejściu z Chóru Dana zadebiutował jako solista, zwyciężając w ogólnopolskim plebiscycie słuchaczy Polskiego Radia. Występował z własnymi recitalami oraz w programach kabaretowych z Mirą Zimińską i pianistą Tadeuszem Sygietyńskim. Mieczysław Fogg był pierwszym polskim artystą estradowym, którego występ nadała Telewizja Polska. Wystąpił na antenie 5 października 1938 i 26 sierpnia 1939 w pokazie próbnej transmisji telewizyjnej nadawanej z wieżowca Prudentialu w Warszawie.
Grał także w filmach, między innymi: „Parada Warszawy”, „Dzieje grzechu”, „Wacuś”. Utwór „Jesienne róże”, wykonywany przez Mieczysława Fogga, z muzyką Artura Golda i słowami Andrzeja Własta, jest uważany za jedno z najlepszych polskich tang.
Mniej znany jest udział Fogga w konspiracji - pod pseudonimem Ptaszek - oraz fakt, że podczas Powstania Warszawskiego, jako starszy strzelec I Batalionu Szturmowego Odwet, dał ponad 100 koncertów dla powstańców i ludności miasta. Nazywany „bardem Powstania”, był trzykrotnie ranny i został odznaczony Krzyżem Walecznych oraz Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami. Jego powstańczą opaskę można zobaczyć w Muzeum Powstania Warszawskiego.
Podczas okupacji niemieckiej piosenkarz wspierał zaprzyjaźnionych artystów pochodzenia żydowskiego, m.in. pomógł kapelmistrzowi „Qui Pro Quo” wydostać się, wraz z rodziną, z warszawskiego getta. Pomagał także innym żydowskim znajomym, za co 26 października 1989 r. instytut Yad Vashem przyznał Mieczysławowi Foggowi Medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.
Mieczysław Fogg był jednym z najpopularniejszych artystów polskiej estrady. Obdarzony barytonem lirycznym, śpiewał dla kilku pokoleń Polaków. Wylansował przeboje – „Tango milonga”, „Ta ostatnia niedziela”, „Jesienne róże”, „W starym kinie” czy „Pierwszy siwy włos”. Dał około 16 tysięcy koncertów.
Był znany z warsztatowej perfekcji i elegancji wykonywanych utworów. Jego kariera trwała przez 60 lat - występował do 86. roku życia. Nazywany „pieśniarzem Warszawy”, Mieczysław Fogg mawiał, że ze stolicy wyjeżdża tylko po to, żeby do niej wracać. Wśród wykonywanych przez niego szlagierów była niezapomniana „Piosenka o mojej Warszawie”, skomponowana przez Alberta Harrisa.
Artysta zmarł w wieku 89 lat. Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie.
W 125. rocznicę urodzin artysty rok 2026 został decyzją Sejmu RP ustanowiony Rokiem Mieczysława Fogga. Uchwałę w tej sprawie Sejm podjął 26 września 2025 roku, oddając hołd wybitnemu artyście, jego dorobkowi oraz zasługom dla promocji polskiej kultury.
Zdjęcia:
Mieczysław Fogg we wspomnieniach prawnuka Michała, archiwum KP, Płock 2021 r. Mieczysław Fogg, fot. autorstwa Edward Hartwig, Narodowe Archiwum Cyfrowe, CC BY-SA 4.0
Źródła:
Sejm Rzeczypospolitej Polskiej – „Rok Mieczysława Fogga – 125. rocznica urodzin wybitnego artysty” – informacje dotyczące biografii, dorobku artystycznego i ustanowienia roku 2026 Rokiem Mieczysława Fogga.
Wikipedia
