03/12/2025
Pasłęk/Preußisch Holland - miasto garnizonowe i niezwykła kamienica generała von Lengefelda.
Od połowy XVII wieku, a z całą pewnością od roku 1714 do 1808, Preußisch Holland (Pasłęk) pełniło funkcję MIASTA GARNIZONOWEGO. Stacjonujące tu oddziały uchodziły za jedne z najlepiej wyszkolonych w całym państwie pruskim.
Miasto słynęło też z porządku - było uważane za jedno z najczystszych i najlepiej utrzymanych w Prusach.
Jedną z najciekawszych postaci związanych z miejscową historią wojskową był generał Christian August von Lengefeld (1728–1789) -oficer o bogatej karierze, uczestnik wojny siedmioletniej, kampanii francuskich oraz walk rosyjsko-tureckich. W 1773 r. został dowódcą nowo utworzonego Füsilierregimentu von Lengefeld Nr. 52, którego garnizon znajdował się właśnie w Preußisch Holland.
Kamienica generała przy Langgasse 118.
Trzy lata przed śmiercią, w 1786 roku generał von Lengefeld wybudował swoją kamienicę przy Langgasse 118 (dzisiejsze skrzyżowanie ul. Mickiewicza i Sienkiewicza). Budynek wyróżniał się stylem, który wówczas rzadko spotykano w tej części Prus, powstał bowiem w niderlandzkim stylu mieszczańskim.
Niderlandzki styl kamienicy z 1786 roku.
Kamienica posiadała cechy charakterystyczne dla późno XVIII-wiecznej architektury niderlandzkiej:
🔸 Cegła w układzie krzyżowym (Kreuzverband), tworząca wyrazisty rytm i solidną konstrukcję.
🔸 Ozdobne pasy tynku między kondygnacjami, podkreślające podział fasady.
🔸 Szczyty w formach spotykanych w architekturze holenderskiej, nadające budynkowi reprezentacyjny wygląd.
🔸 Dekoracyjne rzygacze w kształcie smoków, łączące funkcję estetyczną i praktyczną.
🔸 Bogato zdobione obramienia okienne i gzymsy, typowe dla mieszczańskich domów inspirowanych stylem niderlandzkim.
Figura rzymskiego żołnierza.
Najbardziej niezwykłym elementem kamienicy była jednak figura rzymskiego legionisty, umieszczona na szczycie fasady. Symbolizowała wojskowe cnoty - odwagę, honor i dyscyplinę oraz jasno nawiązywała do kariery jej właściciela. Na dawnych fotografiach to właśnie ta figura czyni budynek natychmiast rozpoznawalnym.
Historia Pasłęka to nie tylko wydarzenia to także domy, detale i ludzie, którzy nadawali im znaczenie. Dziś budynku już nie ma, ale stare pocztówki i ryciny przypominają nam o dawnym charakterze miasta i jego wyjątkowej architekturze.