Zamek Pisz

Zamek Pisz Towarzystwo Miłośników Architektury Regionalnej (TMAR) - Zamek Pisz Do końca lat 70 trwa odbudowa i modernizacja zamku. Warownia do 1378 r. Po wojnie w 1945 r.

Historia zamku Piskiego sięga prawdopodobnie 1268 roku, kiedy to wybudowano na terenach Galindii „umocniony dom myśliwski”. W 1345 roku wielki mistrz Zakonu Najświętszej Marii Panny - Heinrich Dusemer nakazuje wybudowanie fortyfikacji drewniano ziemnych (źródło; Wigand z Marburga, 1394) zwanych zamkiem Jana. Nie jest to jednak mała warownia drewniana, raczej częściowo murowany zamek, ponieważ pos

iada dużą wieżę - Gdanisko (dansker), stojąca poza obrysem zamku. W roku 1361/66 zamek niszczą wojska litewskie - księcia Kiejstuta, w odwecie za porwanie przez zakon jego syna. jest już murowana na solidnym kamiennym fundamencie o szerokości około 1,7m i umocniona poprzez dostawienie wież obronnych, barbakanu, murów obwodowych, szerokiej fosy i przedzamcza. O znaczeniu zamku, jako ważnego strategicznie punktu na mapie państwa krzyżackiego mazur, świadczą organizowane w latach 1392 i 1393 wielkie wyprawy zakonu przeciwko Litwie. Zamek kilka razy przebudowywano i rozbudowywano dostosowując do pola walki i okoliczności politycznych, było to w latach 1431,1435 oraz 1507-1520. W latach 1538, 1561, 1581 - 1590 - prowadzono kolejną generalną przebudowę i umocnienie zamku. Prace 1580 prowadził nadworny architekt Królewca - Chritopher Römer. Prawdopodobnie wtedy wciągnięto zamek jako cytadelę w kompleks umocnień twierdzy miejskiej. Precyzyjny obraz takiej fortyfikacji przedstawiają rysunki inwentaryzacyjne projektanta twierdz miejskich Niclasa De Kempa z 1602. W 1787 - nastąpiła likwidacja twierdzy Johannisburg. Zamek sprzedano właścicielowi prywatnemu, rozebrano umocnienia zewnętrzne. W roku 1837 - została rozebrana większa część budynków i murów obronnych zamku. Pozostały jedynie fragmenty murów skrzydła wschodniego w części południowej zamku wysokiego, na bazie których wybudowano potem 2 domy mieszkalne. W okolicach roku 1850 - na pozostałej części wybudowano osiedle mieszkaniowe z materiału zamkowego, budynki osadzono częściowo na fundamentach zamku. na miejscu zamku ocalał tylko budynek mieszkalny od strony wschodniej i niewielki fragmenty południowych murów zamkowych po 2 budynkach mieszkalnych. W roku 1958 obiekt zostaje wpisany do rejestru zabytków. W latach 60 władze miasta mimo wszystko decydują się uporządkować teren i decydują się na wysadzenie ostatnich ruin wystających ponad ziemię. W kolejnych latach strefa zamku zostaje sukcesywnie zaniedbana i mocno degradowana poprzez różne inwestycje wchodzące brutalnie w zarys obszarowy zabytku.
---------------
Od roku 2003 trwają szczątkowe badania archeologiczne, rozwijają się koncepcje ekspozycji zabytku, brak jednak konkretnych decyzji i bierność władz miasta, powoduje ze strefa zamku nadal pozostaje zdegradowana. Niestety już 650 lat mija od budowy obiekt pierwotnego, który ponad 400 lat stanowił jeden z najważniejszych punktów strategicznych tej części mazur. Po zniszczeniu ruin i zatarciu formy obiektu w krajobrazie miasta - zamek nie tylko przestał istnieć fizycznie na szlaku zamków gotyckich mazur, ale zatarł się w świadomości mieszkańców Pisza.
----------------
Nadzieją dla dalszej historii tej wyjątkowej budowli jest istniejąca pod ziemią, zaskakująco duża materia ruin zamkowych, których ekspozycja może przywrócić życie temu obiektowi. Zamek w średniowieczu dosłownie "ożywił" to miejsce, wiec może kiedyś to miasto, przywróci do życia zamek i odzyska podstawę swojej tożsamości historycznej.
----------------------------------
Portal prowadzi: Towarzystwo Miłośników Architektury Regionalnej (TMAR)
Wsparcie branżowe: arch. Tomasz Kamiński | archander.pl

19/04/2026
10/04/2026

🕍
Każdy kamień w murach Zamku Piskiego to dziesiątki lat opowieści... Dziś chcemy dopisać do nich kolejny rozdział - nowoczesny, funkcjonalny, a jednocześnie pełen szacunku do przeszłości.
Jak będzie wyglądać otoczenie Zamku Piskiego w najbliższej przyszłości? O tym właśnie porozmawiamy!

Serdecznie zapraszamy na wyjątkowe spotkanie z architektem Tomaszem Kamińskim Pracownia Architektoniczna Archander, autorem koncepcji zagospodarowania strefy zamkowej.

To idealna okazja, aby:
🟤poznać wizję zmian w sercu naszego miasta
🟤zadać pytania
🟤wspólnie podyskutować o przyszłości strefy zamku piskiego

17 kwietnia 2026 r. (piątek)
Godzina: 17:00
Muzeum Ziemi Piskiej (Aula Jerzego Tadeusza Krzywoszewskiego)



Muzeum Ziemi Piskiej Gmina Pisz
Dariusz Kiński Burmistrz Pisza
InfoPisz Piszanin Gazeta Piska Radio 5

Kamienica Tollera (pl. Daszyńskiego 14) — ukończona w 1909 r., stanowi najciekawszy przykład architektury secesyjnej w m...
26/12/2025

Kamienica Tollera (pl. Daszyńskiego 14) — ukończona w 1909 r., stanowi najciekawszy przykład architektury secesyjnej w mieście Pisz. Jej forma wyróżnia się typowymi dla epoki rozwiązaniami: odejściem od osiowości, miękkimi, falującymi liniami, motywami roślinnymi oraz subtelną, płynnie modelowaną sztukaterią. Delikatny organiczny detal, obramienia otworów okiennych i drzwiowych oraz — prawdopodobnie — pierwotnie pastelowa kolorystyka tworzyły spójny, elegancki charakter budynku.

Obecnie kamienica jest poważnie zaniedbana, a kolejne, fragmentaryczne remonty elewacji zaburzają jej całościowy wyraz. W ostatnim czasie wymieniono część stolarki okiennej oraz odrestaurowano główne drzwi wejściowe, zdobione w duchu secesji. Aktualnie zastosowany ciemny brąz — odstępujący od typowych pastelowych tonów — budzi nadzieję, że jest wynikiem badań historycznych i świadomych działań konserwatorskich, a nie przypadkowych decyzji remontowych.
Przy właściwie zaplanowanej, kompleksowej rewitalizacji kamienica mogłaby odzyskać dawny blask i stać się jedną z najbardziej rozpoznawalnych, architektonicznych atrakcji turystycznych miasta i regionu.
--------
[Impresja graf.:TK]

Tak mogłaby wyglądać odbudowa hotelu Graf York w Piszu, przy zachowaniu pierwotnych założeń formy i detalu obiektu. W ob...
01/12/2025

Tak mogłaby wyglądać odbudowa hotelu Graf York w Piszu, przy zachowaniu pierwotnych założeń formy i detalu obiektu. W obecnej realizacji brakuje kilku charakterystycznych cech architektonicznych.
A) Strzelistość, smukłość wykuszy i okien - budynek pierwotnie miał sześć kondygnacji w tym: wysoki parter i dwie kondygnacje poddaszowe. Budynek nie miał nawiązywać wysokością do kamienic sąsiadujących, miał być przeciwwaga kompozycyjną dla rozległego placu miejskiego. Wizualnym zadaniem tej skali budynku było proporcjonalne domknięcie rynku, korespondując z położonym naprzeciw Ratuszem Miejskim.
B) Parter wyposażono w duże przeszklenia usługowe zakończone eliptycznymi łukami, by wynajem przestrzeni usługowej wspierał finansowo funkcjonowanie obiektu – co byłoby dziś szczególnie przydatne.
C) sygnaturka umieszczona w dachu (wieżyczka widoczna po lewej stronie zdjęcia) podkreślała narożny charakter budynku, uzupełniała brak symetrii fasady i stanowiła idealną dominantę (wyróżniający akcent) ul. Kościuszki.
-----
[Impresja graf.:TK]

Zakończyły się trwające od kilku miesięcy badania archeologiczne, dotyczące dwóch ważnych fragmentów obwarowań Zamku Pis...
21/12/2024

Zakończyły się trwające od kilku miesięcy badania archeologiczne, dotyczące dwóch ważnych fragmentów obwarowań Zamku Piskiego, oraz ukończona została wstępna koncepcja architektoniczna z propozycją kompleksowego zagospodarowania strefy zamkowej wokół zabytku. Jest szansa ze wyniki tych prac będziemy mogli zobaczyć, na zorganizowanym spotkaniu, już w pierwszym kwartale 2025r.
Życzymy wszystkim mieszkańcom Pisza, jak najszybszego uporządkowania tego obszaru, rozpoczęcia dalszych prac konserwatorskich i włączenia historycznych ruin do życia miasta.
W naszym przekonaniu zamek jako źródło tożsamości tego miejsca, jest bardzo ważnym punktem, w dalszym rozwoju całego miasta.
------------
Rys. grafika poglądowa obrazująca jeden z wariantów asymetrycznego podziału placu zamkowego.

17/05/2024

Auto tego artykułu twierdzi m.in., że: "potencjał rozwojowy, jaki tkwi w ruinach piskiego zamku jest ogromny. Bardzo optymistyczne jest, że piska opinia publiczna z zainteresowaniem śledzi ten temat, że powstały inicjatywy społeczne wspierające idee rewitalizacji...

Miasto Pisz, od początku roku, opracowuje wstępną koncepcję zagospodarowania strefy zamkowej. Założenia projektowe mają ...
03/05/2024

Miasto Pisz, od początku roku, opracowuje wstępną koncepcję zagospodarowania strefy zamkowej. Założenia projektowe mają na celu uczytelnienie tego obszaru i częściowe ukierunkowanie trwających badań archeologicznych. Aktualnie prowadzone są rozmowy z konserwatorem wojewódzkim M. Jonakowskim, mające na celu określenie ram realizacyjnych i wstępnych warunków dla powstającej koncepcji zagospodarowania.
Prace projektowe prowadzone są przez arch. T. Kamińskiego, a ich głównym założeniem jest funkcjonalna i atrakcyjna dla obiorcy, ekspozycja całego obszaru strefy zamkowej, przy jednoczesnym skutecznym zabezpieczeniu ruin. Prace nad koncepcją prowadzone są równolegle do badań archeologicznych, by zoptymalizować proces badawczy i skoordynować ten etap z aktualnymi możliwościami finansowymi miasta.
Trwające prace archeologiczne potwierdziły częściowo historyczne założenia widoczne na rycinach z 1602 roku, ale wprowadziły też wiele wątpliwości dotyczących formy zamku i faz jego przebudowy. Badania prowadzone przez M. Janczyńskiego będą kontynuowane, a głównym celem kolejnego etapu, będzie prawdopodobnie sprawdzenie profilu poprzecznego, włączając w to: plac zamkowy, ścianę kurtynową oraz główną bramę wjazdową.
Wstępne założenia projektowe zagospodarowania parku mają na celu nie tylko ekspozycję i zabezpieczenie istniejących ścian fundamentowych zabytku, ale też uczytelnienie historycznego układu urbanistycznego, w tym fosy oraz nowożytnych bastionów zewnętrznych.
-------------------------
W celu kontynuacji publicznej debaty o historii i przyszłości tego miejsca, architekci przedstawią wkrótce wstępną koncepcję strefy zamkowej i warianty planowanej ekspozycji.

Pisz, "1909"- Kościuszki [impresja graf.:TK]
24/04/2024

Pisz, "1909"- Kościuszki
[impresja graf.:TK]

A mogli zostawić trwałą ruinę 😏 i zaprosić "tłumy turystów" do zwiedzania "ogryzka zabytkowej formy".(ps. Naszym zdaniem...
18/04/2024

A mogli zostawić trwałą ruinę 😏 i zaprosić "tłumy turystów" do zwiedzania "ogryzka zabytkowej formy".
(ps. Naszym zdaniem czytelność przestrzeni z punktu widzenia odbiorcy jest bez porównania. Więcej trzeba sobie wyobrazić w zdewastowanej bryle ruiny, niż odjąć w wyobraźni po nadinterpretowanej odbudowie).

"...dzień już skrywał się we mgle, w oknach tliły się naftowe lampy. Nikt nie spodziewał się, że ta jedna noc, odmieni s...
06/04/2024

"...dzień już skrywał się we mgle, w oknach tliły się naftowe lampy. Nikt nie spodziewał się, że ta jedna noc, odmieni stare miasto".
-------
[graf.:TK]

Adres

Pisz
12-200

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Zamek Pisz umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij

Kategoria