Zgodnie z podziałem terytorialnym Sudetów, znajduje się na terenie Sudetów Środkowych w Kotlinie Kłodzkiej, w obrębie dwóch jednostek fizyczno – geograficznych: Gór Stołowych i Gór Bystrzyckich. Umowną granicę między nimi stanowi rzeka przepływająca przez Polanicę – Bystrzyca Dusznicka. Korzystne położenie geograficzne powoduje, że panuje tu klimat podgórski charakteryzujący się łagodnymi zimami i
dość ciepłymi, słonecznymi latami.
Średnia roczna suma opadów wynosi 682 mm. Najpogodniejszym miesiącem jest wrzesień, najzimniejszy zaś luty przy średniej temperaturze -4°. Stoki gór otaczających Polanicę (czyli Gór Stołowych i Gór Bystrzyckich) porasta las dolnoreglowy. Dominuje tu świerk, ale ostatnio wprowadzane się inne gatunki drzew, w celu urozmaicenia składu lasów: buki, jawory, jodły, jarzębiny i modrzewie. Sosna porasta stosunkowo jałowe gleby wytworzone na piaskowcach i marglach (z których zbudowane są całe Góry Stołowe) – m. Szczytnik, Piekielna Góra. Z kolei na Wzgórzu Marii dosyć często występuje również brzoza. Stoki Gór Bystrzyckich (m. Wolarz i okolice) porasta w większości monokultura świerka. Lasy świerkowe generalnie dominują w całych Sudetach – zostały bowiem zasadzone po intensywnym wyrębie lasów, po XVIII wieku, czyli po czasie największego zapotrzebowania na surowiec drzewny (wykorzystywany głównie przez liczne huty „górskie”, jakie powstały w tym czasie na terenie praktycznie całych Sudetów). Na podmokłych terenach Sokołówki oraz na pograniczu Polanicy i Bukowej dosyć licznie występuje olcha szara. Na łąkach i śródleśnych polanach pełnik europejski zwany różą kłodzką. Na tych samych stanowiskach zakwita zimowit jesienny. Bogaty zespól florystyczny występuje na łące przy granicy Bukowej i Piekielnej Góry (wsi). Rośnie tu ciemierzyca zielona, ostrożeń łąkowy i warzywny, rdest wężownik, goryczka orzęsiona i oset dziewięćsil bezłodygowy, Na łąkach Sokołówki oraz koło Pokrzywna rosną różne odmiany storczyka. Na łąkach całego obszaru występuj ą różne odmiany dzwonków, przebiśniegów, pierwiosnków, a w lasach konwalia majowa i konwalia dwulistna. W centrum uzdrowiska rozciąga się Park Zdrojowy, przechodzący w park leśny. W 1991 roku został on wpisany do rejestru zabytków. Rosnące tu skupisko rododendronów o pow. 04 ha jak i liczne drzewa znajdujące się w mieście, zaliczane są do pomników przyrody. Występują też magnolie, sumaki octowce i piwonie krzewiaste.
