04/09/2026
Kącik historyczny.
1925 - pożar w zakładach amunicyjnych. Był jednym z najgroźniejszych pożarów w Poznaniu lat międzywojennych. Nastąpił w długim na 80 metrów baraku usytuowanym na terenie Centralnych Warsztatów Amunicji w Głównej (Zawady), w wyniku spalenia prochu bezdymnego pochodzącego ze starej amunicji karabinowej.
W czasie eksplozji zginęło troje pracowników wojska: Wawrzyn Olejniczak, Stanisława Janka i Małgorzata Majchrzak. Julia Jankowska przeżyła wybuch jednak wkrótce po zdarzeniu zmarła. Piątą ofiarą śmiertelną była Stanisława Przybył, która zmarła następnego dnia w szpitalu na skutek obrażeń ciała doznanych podczas eksplozji i pożaru. To z jej zeznań wiadomo, że eksplozja nastąpiła wskutek nieprawidłowego obchodzenia się z materiałem wybuchowym. Podczas rozbrajania pocisków proch przesypywano do skrzyń i po napełnieniu powinny być przenoszone (celem uniknięcia powstania iskry) do miejsca składowania. W tym przypadku (być może ze względu na wagę skrzyni) była ona ciągnięta/przesuwana po podłodze. Wystąpiła zaiskrzenie i nastąpił wybuch. Wszystkie ofiary zostały pochowane 8 września 1925 na cmentarzu wojskowym w Poznaniu.
Szeroko zakrojona akcja gaśnicza miała na celu zapobieżenie rozprzestrzenienia się ognia na resztę zakładów, które miały powierzchnię 3 km². Niezatrzymanie pożaru mogło mieć bardzo tragiczne skutki dla miasta, gdyż dużą część z zabudowań zakładowych stanowiły magazyny amunicyjne pełne gotowych produktów. Żar nie pozwalał zbliżyć się strażakom do płonącej hali inaczej niż w pozycji leżącej. Miało to na celu również zabezpieczenie przed przypadkowym postrzałem przez objęte pożarem pociski karabinowe. Z zachowanych raportów strażaków wynika, że postrzelane zostały węże pożarnicze oraz buty i odzież funkcjonariuszy. Pożar ugaszono po czterech godzinach wytężonej walki z żywiołem. Szczęście w nieszczęściu polegało na tym, że zakłady znajdowały się blisko Warty więc wody do gaszenia pożaru nie zabrakło.
Kolejnym smutnym zdarzeniem była kradzież kilku torebek oraz aktywna działalność kieszonkowców podczas pogrzebu ofiar.
Więcej szczegółów, zwłaszcza wycinków prasowych, można znaleźć w Cyfrowe Lapidarium Poznania.
Poznań posiadający liczny garnizon, a sam będący jedną z najnowocze...