Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII

Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII Oficjalna strona oddziału Muzeum Martyrologicznego w Żabikowie UWAGA! Zwiedzanie Muzeum przez dzieci i młodzież szkolną możliwe tylko pod opieką dorosłych. I.
(1)

Ze względu na przekazywane treści nie zaleca się zwiedzania Muzeum przez dzieci młodsze od lat 13. Od 1 listopada 2022 do 31 grudnia 2022 obowiązują tymczasowe godziny otwarcia MMW-Fort VII:
- wtorki od 12.00 do 16.00
- od środy do piątku - od 11.00 do 16.00
- w soboty i niedziele od 10.00 do 16.00. GRUPY, KTÓRE DOKONAŁY WCZEŚNIEJSZYCH REZERWACJI PRZYJMUJEMY WG DOKONANYCH UZGODNIEŃ. GODZINY OTWARC

IA:
W okresie 1 marca-31 października: wt-sb 10:00-17:00, kasa Muzeum czynna 10:00-16:15; nd 10:00-16:00, kasa czynna 10:00-15:15. W okresie 1 listopada - 28/29 lutego: wt-nd 10:00-16:00, kasa czynna 10:00-15:15. Bilety: normalny - 6 zł; ulgowy - 3 zł; w każdy wtorek wstęp bezpłatny. Ostatni zwiedzający są wpuszczani na 45 minut przed zamknięciem Muzeum. Grupy zorganizowane, które chcą być oprowadzone przez muzealnego przewodnika prosimy o wcześniejszą rezerwację telefonicznie: (+48) 61 848 31 38, bądź mailowo: [email protected].
***
NASZA OFERTA DLA GRUP ZORGANIZOWANYCH
Choć personel i goście instytucji kultury wciąż zobowiązani są do zachowywania ostrożności spowodowanej koniecznością zapobiegania rozprzestrzenianiu się wirusa COVID-19, pracownicy Muzeum Martyrologii Wielkopolan – Fort VII cieszą się, iż znowu mogą obsługiwać zorganizowane grupy zwiedzających. Zachęcamy do zapoznania się z kluczowymi pozycjami naszej aktualnej oferty łączącej zwiedzanie z edukacją oraz dzielenia się informacjami o niej z osobami działającymi na polu oświaty i kultury, pasjonatami historii zajmującymi się jej popularyzacją we własnym środowisku, biurami podróży itp. Jeśli przedłożone ogólne informacje nt. oferty dla grup zorganizowanych wzbudzą Państwa zainteresowanie, w celu uzyskania szczegółowych wyjaśnień oraz uzgodnienia terminu i sposobu obsługi prosimy dzwonić pod nr 61 848 31 38. Profilowane oprowadzanie
Profilowanie oprowadzanie, poza różnicowaniem stylu narracji w zależności od potrzeb poznawczych muzealnych gości, polega na włączaniu do podstawowego programu zwiedzania Fortu VII poszerzonych kwestii tematycznych – takich, które pozwolą grupom pozostającym pod opieką instytucji i organizacji prowadzących działalność oświatową, kulturalną i naukową uznać narrację przewodnika za narzędzie umożliwiające skuteczniejsze realizowanie założonego celu edukacyjnego. Dodatkowym wkładem tematycznym może być np. włączenie do narracji kwestii przydatnych przy omawianiu lektur szkolnych poświęconych II wojnie światowej. Profilowaniem może być także wprowadzanie akcentów poświęconych konkretnym wydarzeniom, osobom czy środowiskom. Chodzi o to, by dać zwiedzającym przeświadczenie, że poznając historię obozu w Forcie VII, skupiają się w istocie na ludziach i sprawach bliskich społeczności, której są częścią. Taki sposób profilowania oprowadzania pozwala na traktowanie go jako elementu edukacji regionalnej. Przykładowe wątki tematyczne akcentowane podczas profilowanego oprowadzania:
1. Powstańcy wielkopolscy w „obozie krwawej zemsty”;
2. Działacze polityczni i społeczni poddani represjom w Forcie VII;
3. Przedstawiciele świata nauki wśród ofiar „obozu krwawej zemsty”;
4. Ludzie kultury i sztuki jako „element politycznie niebezpieczny” więziony w Forcie VII;
5. Martyrologia wielkopolskiego duchowieństwa w Forcie VII;
6. Wielkopolscy harcerze osadzeni w Forcie VII;
7. Członkowie wojskowych i cywilnych struktur Polskiego Państwa Podziemnego w niemieckiej katowni w Forcie VII. Profilowane oprowadzania są przeznaczone dla grup złożonych z osób od 12 roku życia, reprezentujących różny profil społeczny (uczniów, harcerzy, studentów, żołnierzy, członków wspólnot parafialnych, seniorów itd.). Informacje i zapisy: telefon: +48 61 848 31 38; e-mail: [email protected]
II. Czuję, pojmuję, szanuję… Oprowadzanie z narracją historyczną ukierunkowaną na rozwijanie empatii
Podczas spaceru po Forcie VII zwiedzający wysłuchują narracji skoncentrowanej na przeżyciach osób, które znalazły się w „obozie krwawej zemsty” – zarówno więźniów, jak i ich oprawców. Historia niemieckiej katowni w Forcie VII prezentowana jest w sposób, który skłania do refleksji nie tylko nad położeniem ofiar – ich cierpieniem, strachem, heroizmem, niezłomną wiarą w sens wyznawanych wartości, niepewnością, poczuciem beznadziejności itd. – lecz także zachęca do podjęcia próby pochylenia się nad stanami umysłu tych, którzy kierowani poczuciem zemsty, wyższości, upojeni posiadaną siłą i władzą, zamieniali się w bestie. Poznając historię Fortu VII z okresu II wojny światowej, zwiedzający doświadczają inspiracji do przemyśleń nad zjawiskami takimi jak ideologicznie stymulowane uprzedzenia, rewanżyzm, formy i konsekwencje mowy nienawiści itp. Oprowadzenia, podczas których narracja historyczna jest narzędziem rozwijania empatii, przeznaczone są dla grup złożonych z osób od 12 roku życia. Przygotowane wersje narracyjne umożliwiają obsługę szerokiego spektrum odbiorców: począwszy od uczniów starszych klas szkoły podstawowej, skończywszy na seniorach. Informacje i zapisy: telefon: +48 61 848 31 38; e-mail: [email protected]

***
Szanowni Państwo, jako Muzeum, zgodnie z naszym Statutem, prowadzimy wszechstronną działalność związaną z upowszechnianiem wiedzy historycznej i edukacją, także w przestrzeni mediów społecznościowych. Działania i inicjatywy podejmowane przez Muzeum zawsze będą podlegały publicznej ocenie i krytyce, nigdy nie powinny jednak dyskredytować i obrażać konkretnych osób. Przypominamy, że niedopuszczalne jest posługiwanie się językiem nienawiści, pełnym złośliwości i pogardy dla innych. Dbając o powagę miejsca pamięci oraz szacunek dla ofiar, informujemy, że wypowiedzi o charakterze ksenofobicznym, rasistowskim, wulgarnym oraz współczesne spory polityczne będą ukrywane lub usuwane z profilu. Wobec osób, które uporczywie i intencjonalnie naruszają powyższe zasady, stosowana będzie blokada dostępu do strony. Muzeum bardzo uważnie monitoruje wszystkie wpisy, w szczególności pod kątem przekroczenia norm prawnych, a w przypadku wyczerpania znamion przestępstwa lub naruszenia dóbr osobistych, nie zawaha się bronić zagrożonych wartości, włącznie ze skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego.

146 lat temu, 16 sierpnia 1880 r. w Inowrocławiu urodził się ks. Tadeusz Cegiel - proboszcz Parafia pw. Św. Kazimierza w...
16/08/2026

146 lat temu, 16 sierpnia 1880 r. w Inowrocławiu urodził się ks. Tadeusz Cegiel - proboszcz Parafia pw. Św. Kazimierza w Gułtowach.

Święcenia kapłańskie przyjął 10 lutego 1907 roku. Posługę jako wikariusz pełnił kolejno w: Kłecku (1.03.1907 – 6.12.1909), Inowrocławiu (7.12.1909 – 31.12.1909), Markowicach (1.01.1910-30.09.1911), Gnieźnie (1.10.1911-14.10.1916). W okresie od 15 października 1916 r. do 26 lutego 1917 r. pełnił funkcję administratora parafii w Gułtowach, a od 27 lutego 1917 r. był jej proboszczem. Na jego apel sformowano w 1918 r. w parafii oddział powstańców wielkopolskich. 21 sierpnia 1933 r. kardynał August Hlond mianował go dziekanem kostrzyńskim.

Ks. Tadeusz Cegiel został aresztowany przez Niemców około 26 sierpnia 1940 r. i uwięziony w obozie przejściowym w Szczeglinie. Kolejny raz aresztowano go 7 października 1941 r. i osadzono w Forcie VII, gdzie zginął 18 października 1941 roku. Okoliczności jego śmierci możemy poznać ze wspomnień ks. Ewarysta Nawrowskiego: "[...] w drodze do łazienki, idąc w szeregu, zasłabł jeden ksiądz i wkrótce ducha wyzionął. Jak już pisałem, za każdym oddziałem idzie wachmistrz z rewolwerem w ręku. Niecny i podły Niemiec, chcąc wobec nowych więźniów pokazać swoją władzę i wywołać przestrach, strzelił z tyłu tuż nad głowami idących księży. Ks. dziekan Cegiel z Gułtów, majątku wojewody Bnińskiego, tym nagłym strzałem tak się przestraszył (miał słabe serce), że zasłabł i po kilku minutach umarł". W akcie zgonu nr P 3680/1941 w niemieckich księgach USC w Poznaniu jako przyczynę śmierci podano "udar serca".

Źródło cytatu: ks. Ewaryst Nawrowski, W szponach gestapo. Urywki z moich przeżyć w obozie Fort VII (Übergangslager S.S. Posen), Poznań 2008, s. 78.

Szanowni Państwo,uprzejmie informujemy, że w dniu 15 sierpnia (Święto Wojska Polskiego) Muzeum Martyrologii Wielkopolan ...
13/08/2026

Szanowni Państwo,
uprzejmie informujemy, że w dniu 15 sierpnia (Święto Wojska Polskiego) Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII będzie nieczynne.

13/08/2026
86 lat temu, 8 sierpnia 1940 r., w KL Gusen został zamęczony ks. Włodzimierz Laskowski – więzień Fortu VII, męczennik i ...
08/08/2026

86 lat temu, 8 sierpnia 1940 r., w KL Gusen został zamęczony ks. Włodzimierz Laskowski – więzień Fortu VII, męczennik i błogosławiony Kościoła katolickiego.

Urodził się 30 stycznia 1886 r. w Rogoźnie. Święcenia kapłańskie przyjął 1 marca 1914 r. Był wikariuszem w Modrzu, Ostrowie Wielkopolskim i parafii św. Marcina w Poznaniu. Od początku 1917 r. pełnił funkcję sekretarza generalnego Caritasu. Był również dyrektorem gospodarczym Seminarium Duchownego w Poznaniu, a następnie proboszczem parafii w Lwówku.

15 maja 1940 r. został aresztowany i osadzony w Forcie VII. 24 maja przewieziono go do KL Dachau, gdzie otrzymał numer obozowy 11160. 2 sierpnia 1940 r. trafił do KL Mauthausen-Gusen.
Tam, 8 sierpnia 1940 r., został śmiertelnie pobity przez jednego ze strażników obozu w Gusen. Miał 54 lata.

Ostatnie chwile jego życia wspominał ks. Zygmunt Ogrodowski:
„Dziś jeszcze mam przed oczyma ten straszny widok: ks. Laskowski nieprzytomny leży na kamieniach, okrwawiony, opuchnięty, z wykrzywioną od kopnięć twarzą i majaczy. Co chwila z jego ust wydobywają się westchnienia: «O Jezu, Jezu».”

Po zakończeniu apelu współwięźniowie odnieśli ciężko pobitego ks. Laskowskiego do szpitala obozowego. O godzinie 13:15, 8 sierpnia 1940 r., oddał swą umęczoną duszę Bogu. Na wieść o jego śmierci współwięźniowie powiedzieli: „umarł prawdziwy męczennik”.

13 czerwca 1999 r. został beatyfikowany przez papieża Jana Pawła II w gronie 108 męczenników II wojny światowej.

Cześć Jego Pamięci!

06/08/2026

Policyjni eksperci z Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w Poznaniu razem z pracownikami Muzeum Martyrologii Wielkopolan realizują wyjątkowy projekt. Celem współpracy jest zidentyfikowanie nieznanych dotąd z imienia i nazwiska więźniów-ofiar pierwszego niemieckiego ...

Miejsce Pamięci Narodowej Nowinki, położone w Lasach Bogulińskich niedaleko Mosiny, jest jednym z wielu miejsc upamiętni...
04/08/2026

Miejsce Pamięci Narodowej Nowinki, położone w Lasach Bogulińskich niedaleko Mosiny, jest jednym z wielu miejsc upamiętniających ofiary niemieckich zbrodni popełnionych na terenie Wielkopolski podczas II wojny światowej.

Masowe egzekucje w tych lasach rozpoczęły się już na początku 1940 roku. Pod eskortą przywożono tu ciężarówkami ofiary z kierunku Poznania. Historycy wskazują, że byli to najprawdopodobniej więźniowie Fortu VII. Ich ciała grzebano w starannie zamaskowanych mogiłach.

Kolejny tragiczny rozdział w historii tego miejsca rozegrał się w czerwcu 1941 roku. Niemieckie Sonderkommando Lange dokonało tu eksterminacji osób chorych i bezbronnych. Ofiarami byli podopieczni wywiezieni z Zakładu dla Ubogich w Śremie oraz pacjenci szpitala psychiatrycznego w Gostyninie. Mordowano ich na miejscu w specjalnym pojeździe – mobilnej komorze gazowej. Ciała zamordowanych bezczeszczono, pozbawiano odzieży i wrzucano do masowych grobów.

Jesienią 1943 lub 1944 roku specjalne niemieckie komando – Wetterkommando Legath – przystąpiło do zacierania śladów zbrodni. Masowe groby zostały rozkopane, a ludzkie szczątki spalono na leśnych stosach. Po wojnie odnaleziono po prawej stronie drogi z Mosiny do Żabna osiem masowych mogił. To one tworzą dzisiejsze Miejsce Pamięci Narodowej Nowinki.

Pomimo prób wymazania prawdy przez niemieckiego okupanta, dzięki staraniom pracowników przedwojennych zakładów zachowały się listy pacjentów wywiezionych na śmierć w dniach 10–12 czerwca 1941 roku. Nie jest jednak możliwe przypisanie konkretnych imion i nazwisk do poszczególnych mogił, w których spoczywają prochy ofiar.

Warto pamiętać, że podobnych zbrodni niemieccy okupanci dokonywali również w pobliżu miejscowości Sowinki. Tamtejszemu miejscu pamięci poświęcimy osobny wpis na naszym profilu.

Osobom zainteresowanym tą przez lata mało znaną kartą historii polecamy znakomity reportaż Kaliny Błażejowskiej „Bezduszni. Zapomniana zagłada chorych” (Wydawnictwo Czarne, 2023). Autorka w przejmujący sposób odtwarza losy pacjentów i podopiecznych m.in. z zakładów w Gostyninie i Śremie, którzy padli ofiarą nazistowskiego programu eksterminacji.

145 lat temu, 2 sierpnia 1881 r. w Poznaniu urodził się Stefan Cybichowski, znany przedwojenny polski architekt, działac...
02/08/2026

145 lat temu, 2 sierpnia 1881 r. w Poznaniu urodził się Stefan Cybichowski, znany przedwojenny polski architekt, działacz społeczny, więzień Fortu VII.

Studiował architekturę na politechnice w Charlottenburgu. W latach 1907-1909 pracował jako docent w Akademii Przemysłowej w Berlinie. Od 1910 r. pracował w Poznaniu. Był wykładowcą budownictwa wiejskiego na Wydziale Rolniczo-Leśnym Uniwersytetu Poznańskiego (w latach 1920-1926) oraz członkiem Rady Miejskiej w Poznaniu (w latach 1919-1925). Zaprojektował wiele znanych budowli w tym ok. 100 obiektów sakralnych na terenie Wielkopolski i Pomorza. W uznaniu jego zasług otrzymał tytuł honorowego szambelana papieskiego.
28 października 1939 r. został aresztowany przez gestapo i osadzony w Forcie VII, gdzie zginął 6 stycznia 1940 r. Został zamordowany w zbiorowej egzekucji wraz z innymi wybitnymi przedstawicielami polskiej nauki i kultury.

Poniżej lista wybranych obiektów, które zaprojektował Stefan Cybichowski:
- Bank Włościański w Poznaniu (współautor Czesław Leitgeber);
- klasztor Dominikanów, ul. Libelta, Poznań;
- kościół św. Małgorzaty w Cielczy;
- szkoła ss. Urszulanek, Al. Niepodległości 43, Poznań;
- budynek administracyjny (Pawilon 101) i Pałac Targowy (Pawilon 12) na Międzynarodowych Targach Poznańskich;
- Palmiarnia Poznańska w Parku Wilsona (niezachowana);
- Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej w Chełmży;
- klasztor ss. Karmelitanek Bosych (obecnie Szpital Ginekologiczno-Położniczy Świętej Rodziny), ul. Jarochowskiego, Poznań;
- Zespół Szkół Handlowych, ul. Śniadeckich 54, Poznań (współautor Jan Cieśliński);
- niższe seminarium duchowne i klasztor Redemptorystów w Toruniu;
- kościół św. Doroty w Strzałkowie;
- kościół Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Bydgoszczy;
- kościół Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Brzozie;
- kościół św. Stanisława Kostki w Poznaniu;
- kościół Najświętszej Maryi Panny Nieustającej Pomocy w Zdziechowie koło Gniezna.

Adres

Poznan
60-591

Godziny Otwarcia

Wtorek 10:00 - 17:00
Środa 10:00 - 17:00
Czwartek 10:00 - 17:00
Piątek 10:00 - 17:00
Sobota 10:00 - 17:00
Niedziela 10:00 - 16:00

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII:

Skróty

Udostępnij