31/12/2025
I jeszcze raz napisze o Trzemesznie - ale to temat ciekawy i ważny, a może dla niektórych okaże się też bardzo pomocny.
Nazwa książki brzmi: „Przywracanie pamięci o trzemeszeńskich Żydach” i może trochę zmylić tych, którzy spodziewaliby się po niej tylko lokalnej narracji. Tak, ta publikacja opowiada o tym, jak społecznicy wraz z władzami Trzemeszna przez kilka ostatnich lat zajmowali się fragmentami macew wydobytych przed ćwierćwieczem z krawężników ulic w mieście. Jak je oczyścili, poskładali z nich aż 21 całych nagrobków, odczytali epitafia, uporządkowali teren cmentarza, zdobyli granty na budowę pomnika i lapidarium, promowali, dzwonili, szukali w archiwach… upamiętniali! A potem wcale nie z rozpędu, ciągle kierowani tą samą dobrą energią, nakręcili film „Sara”, a wiosną tego roku wydali wspomnianą wyżej książkę.
Ponieważ zapoznałem się z nią, śmiało polecam ją wszystkim, którzy marzą, myślą, planują albo już zaczęli zajmować się cmentarzami i ocalałymi kawałkami macew w swoich miejscowościach. I których celem również jest doprowadzenie do upamiętnienia „ich” Żydów – poprzez lapidarium lub w inny sposób. Bo autorzy „Przywracania pamięci o trzemeszeńskich Żydach” opowiadając o swoich wysiłkach, perypetiach i pokonywaniu przeszkód – dają zarazem wszystkim innym świetną i prawie gotową instrukcję i ściągę: co, jak i kiedy dobrze zrobić, żeby osiągnąć sukces. Oczywiście, nie jest to gotowy przepis na sukces, bo wystarczy, że władze miasta X czy Y nie są chętne do zrobienia czegokolwiek dla swoich dawnych żydowskich mieszkańców, albo że nie zbierze się grupa dostatecznie „szalonych” pasjonatów, którzy nie będą odpuszczali – by ścieżka, którą przeszli społecznicy z Trzemeszna, nie zadziałała.
Ich publikację polecam jednak przejrzeć, a znajdziecie ją tutaj: https://chaim-zycie.pl/ludzie-i-dzialalnosc/618-ksiazka-przywracanie-pamieci-o-trzemeszenskich-zydach-jako-instrukcja-i-sciaga
Dzięki dofinansowaniu ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego Fundacja Tu żyli Żydzi realizuje w 2025 r. projekt pt. „Portal Chaim/Życie - platforma żydowskiego i wielokulturowego dziedzictwa Wielkopolski” – rozwoju i rozbudowy strony poświęconej kulturze, Żydom, artystom i Wielkopolsce (https://chaim-zycie.pl/index.php).
