Archiwum Państwowe w Przemyślu

05/09/2026

🎭 Dziękujemy tym, którzy byli z nami 1 września. Spektakl (muzordam) „Drachen” w 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej w przestrzeni Teatru S.A.N. Pamięć o tamtych wydarzeniach wciąż rezonuje w nas niezwykle mocno...

Rolka od Lewelia by Ewelina Rybotycka 🎬 💙

03/09/2026

🚂Akcja „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych” przynosi kolejne cenne świadectwa historii.
🙂Naszym Darczyńcą jest także Pan Janusz Bator, który przekazał materiały dokumentujące kolejarskie tradycje swojej rodziny.
Wśród pozyskanych pamiątek znajdują się legitymacje, korespondencja, bilety oraz fotografie ukazujące codzienność pracy na kolei. Szczególną wartość mają archiwalia związane z pracą ojca Pana Janusza, Michała, który pełnił funkcję Naczelnika Stacji Przemyśl.
🏆Dziękujemy Panu Januszowi Batorowi za podzielenie się rodzinną historią zapisaną w dokumentach i fotografiach. Każda przekazana pamiątka to kolejny fragment opowieści o ludziach, którzy przez dziesięciolecia tworzyli historię polskiej kolei.
🟥A może także w Państwa rodzinnych zbiorach znajdują się materiały, które warto ocalić i udostępnić przyszłym pokoleniom?
🙂Zachęcamy do udziału w akcji „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych” i współtworzenia archiwum kolejarskich wspomnień.
Szczegóły akcji:⤵️
https://archiwa.gov.pl/poznaj/projekty/pamiec-kolejowych-pokolen/?doing_wp_cron=1788432841.3833448886871337890625

03/09/2026

📣Akcja „Pamięć kolejowych pokoleń w Archiwach Państwowych” trwa, a jej pierwsze rezultaty wzbogacają już nasz zasób archiwalny. Wiemy także, że to dopiero początek!
🚂Do Archiwum Państwowego w Przemyślu swoje rodzinne pamiątki przekazała dr Izabela Fac, dzieląc się jednocześnie opowieścią o przodkach pracujących na kolei.
🧐Wśród przekazanych materiałów znalazły się m.in. legitymacje pracownicze, korespondencja, fotografa oraz dawne bilety kolejowe. Materiały te są cennym świadectwem działalności kolei oraz losów ludzi, którzy byli związani z jej funkcjonowaniem na przestrzeni lat.
🙂Nasza Darczyńczyni zadeklarowała, że rodzinne poszukiwania nie dobiegły jeszcze końca. Mamy więc nadzieję, że do archiwalnej opowieści dołączą kolejne materiały, pozwalające jeszcze pełniej udokumentować losy kolejarskich pokoleń.
📽️🎥Pani Izabela zachęca również wszystkich posiadaczy dokumentów, fotografii i innych pamiątek związanych z historią kolei do przekazywania ich do zasobów Archiwów Państwowych. Dzięki takim darom możliwe jest zachowanie bezcennych świadectw przeszłości dla przyszłych pokoleń badaczy, pasjonatów historii i mieszkańców regionów związanych z tradycją kolejową.
🎧Posłuchajcie!
🏆Serdecznie dziękujemy za przekazane materiały oraz zaufanie, jakim obdarzono Archiwa Państwowe. Dzięki takim inicjatywom pamięć o kolejowych pokoleniach znajduje trwałe miejsce w narodowym zasobie archiwalnym.
Archiwa Państwowe
PKP S.A.

02/09/2026

„(...) Na ulicach, na targu, w sklepie, wszędzie królowała WOJNA (...)”

⏺️Obchody 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej stały się okazją do spotkania wokół opowiadania „Drachen” (Latawce) autorstwa 🖊️Rafała Paśko.
📖W 2021 r. Archiwum Państwowe w Przemyślu wydało tę publikację, której akcja przenosi czytelnika do Przemyśla, nad San. Tam trójka przyjaciół spotyka się w ostatnim dniu wakacji 1939 r., aby wspólnie puszczać latawce. Następnego dnia beztroskie dzieciństwo ustępuje miejsca wojennej rzeczywistości.
👉Książkę zilustrował Karol Godek.
📸Ważnym jej elementem są fotografie pochodzące z zasobu Archiwum Państwowego w Przemyślu, ukazujące miasto w czasie II wojny światowej.
🎬Wczorajsze obchody rocznicowe stały się okazją do przedstawienia tej historii w nowej odsłonie. W przestrzeni Teatr SAN Przemyśl autor powrócił do swojego dzieła, prezentując je w formie muzodramy z udziałem Kornelii Kozioł (śpiew) i muzyką Jakuba Parchowskiego.Całości towarzyszyła prezentacja grafik pochodzących z książki, tworząc wielowymiarową opowieść oddziałującą słowem, obrazem i dźwiękiem.
⏹️Przedsięwzięcie przywołało doświadczenia okrutnej rzeczywistości II wojny światowej, inspirowane historiami polskiego, ukraińskiego i żydowskiego dzieciństwa w wielokulturowym Przemyślu.
Opowieść o mieście nad Sanem i jego mieszkańcach została przedstawiona poprzez słowo, muzykę, głos i obraz. Z perspektywy dzieci ukazuje świat pełen przyjaźni, radości i prostych marzeń, zanim naznaczyła go wojna. Spektakl niesie nadzieję i przypomina o sile przyjaźni mimo tragicznych doświadczeń wojennych. Rzeka San, bohater drugiego planu, wprawdzie dzieli przestrzeń miasta, lecz nie jego mieszkańców.
🔵Gratulujemy realizacji przedsięwzięcia, które dostarcza wzruszeń i emocji, a jednocześnie w nowatorski sposób przybliża historię, łącząc różnorodne środki wyrazu.
🙂Mamy również nadzieję, że tego typu inicjatywy będą inspirować odbiorców do głębszego poznawania dziejów Przemyśla i jego mieszkańców, także poprzez archiwalne dokumenty przechowywane w zasobie Archiwum Państwowego w Przemyślu.
Rafał Paśko
Teatr SAN Przemyśl

01/09/2026

🔔Nowy rok szkolny 2026/2027 rozpoczęty!

Przed uczniami kolejne miesiące zdobywania wiedzy, rozwijania pasji, odkrywania nowych zainteresowań i podejmowania wyzwań. To także czas wytężonej pracy nauczycieli, którzy każdego dnia wspierają młodych ludzi w ich edukacyjnej drodze.

Niech nadchodzący rok szkolny będzie czasem owocnej nauki, inspirujących spotkań i wspólnych sukcesów!

👉A jednym z nich może stać się udział w Olimpiada Historyczna Juniorów, której partnerem są Archiwa Państwowe. Zachęcamy uczniów do podjęcia tego wyzwania i rozwijania swoich zainteresowań historią.

📕W etapie szkolnym uczestnicy przygotują wypracowanie: „Najważniejsze wydarzenie XX wieku w mojej okolicy”. Z myślą o uczestnikach Olimpiady Archiwa Państwowe przygotowały materiały, które pomogą w opracowaniu konkursowego tematu.

W Archiwum Państwowym w Przemyślu mamy dla Ciebie mnóstwo ciekawych źródeł archiwalnych. Znajdziesz u nas: dokumenty, zdjęcia, wspomnienia i listy, mapy, artykuły z gazet i wiele innych archiwaliów, które pomogą Ci napisać świetne wypracowanie.

🧐Sięgnij po więcej informacji: https://www.przemysl.ap.gov.pl/a,1183,olimpiada-historyczna-juniorow-skorzystaj-z-naszych-materialow

📖 Szczegóły dotyczące Olimpiady znajdziesz tu: http://podstawowa.olimpiadahistoryczna.pl/

Trzymamy kciuki! Powodzenia!🙂

(Zbiór fotografii z zasobu Archiwum Państwowego w Przemyślu)

01/09/2026

⏹️1 września 1939 r. ➡️pamiętamy...

87 lat temu wybuchła II wojna światowa, jeden z najtragiczniejszych konfliktów w dziejach świata. Jej skutki szczególnie dotknęły ludność cywilną, która każdego dnia musiała mierzyć się z represjami, niedostatkiem, wysiedleniami i niepewnością jutra.

Zachowane w zasobie Archiwum Państwowego w Przemyślu dokumenty pozwalają poznać wojenną rzeczywistość mieszkańców regionu, ich codzienne zmagania oraz sposoby radzenia sobie pod okupacją niemiecką i sowiecką.

W rocznicę wybuchu II wojny światowej oddajemy hołd wszystkim ofiarom konfliktu oraz pamiętamy o tych, którzy mimo wojennych doświadczeń potrafili zachować godność, solidarność i nadzieję.

⏹️Przypominamy o naszej publikacji ➡️„Życie pod dwiema okupacjami w świetle materiałów z zasobu Archiwum Państwowego w Przemyślu”

Więcej informacji:

W zasobie Archiwum Państwowego w Przemyślu znajdują się dokumenty obrazujące życie ludności cywilnej w czasie II wojny światowej. Poniżej prezentujemy wybrane archiwalia, które znalazły się w wydanej w 2024 r. publikacji „Życie pod dwiema okupacjami w świetle materiałów z zasobu Ar...

29/08/2026

🚂W ten weekend (29–30 sierpnia 2026 r.) zabytkowy Dworzec Główny w Przemyślu tętni życiem w skali H0 (1:87).
🧐W restauracji Perła Przemyśla trwają wyjątkowe pokazy makiet kolejowych — to obowiązkowy punkt dla małych i dużych pasjonatów żelaznych dróg!
👉To niezwykłe spotkanie to także doskonała okazja, by przypomnieć, że dzieje kolei to przede wszystkim ludzie — ich codzienna służba, etos pracy i duma zawodowa.
‼️Podczas tego wydarzenia przypominamy również o ogólnopolskiej akcji Archiwów Państwowych i PKP S. A. pod hasłem 📍„Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”.
❓Czy w Waszych domowych szufladach, albumach lub na strychach kryją się pamiątki po kolejarskich przodkach?
Co warto ocalić od zapomnienia?
• Dawne fotografie kolejarzy, stacji i warsztatów
• Dokumenty pracownicze, legitymacje, świadectwa i dyplomy
• Osobiste wspomnienia, pamiętniki, listy
• Archiwalne rozkłady jazdy, bilety czy plany
🔴Każdy przekazany dokument to nie tylko zapis pojedynczej biografii, ale bezcenny fragment naszej wspólnej tożsamości. Przekazując pamiątki do Archiwów Państwowych, zyskujecie pewność, że zostaną one profesjonalnie zabezpieczone i staną się trwałą częścią narodowego dziedzictwa.
🚊Odwiedźcie w ten weekend przemyski dworzec, zobaczcie zachwycające makiety i… przejrzyjcie domowe archiwa! Razem — dokument po dokumencie, historia po historii — twórzmy opowieść o polskiej kolei.
😉Do zobaczenia na stacji Przemyśl Główny!
Miasto Przemyśl

26/08/2026

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w setną rocznicę rozpoczęcia regularnego nadawania programu radiowego, ustanowił rok 2026 Rokiem Polskiego Radia.

Z tej okazji, w kwietniu, powstała wystawa wirtualna prezentującą dokumenty związane m.in. z zakupem radioodbiorników oraz inicjatywami organizowanymi w ramach tzw. Dni Radiowych, odbywających się w Przemyślu. Zamieszczone na wystawie fragmenty lokalnej prasy ukazywały informacje o powstaniu rozgłośni radiowej we Lwowie oraz jej wpływie na życie mieszkańców naszego miasta.

O działalności Polskiego Radia Lwów, w tym popularnej Wesołej Lwowskiej Fali, wizycie lwowskich radiowców w Przemyślu, a także o dokumentach prezentowanych na naszej wystawie miałyśmy przyjemność opowiedzieć wczoraj na antenie Polskie Radio w audycji Eureka.

🎧Zapraszamy do odsłuchania od 26 minuty 🎤
https://www.polskieradio.pl/jedynka/audycje/eureka,5098/odcinek/informacja-vs-dezinformacja-rusza-dolnoslaski-festiwal-nauki-halo-halo-polskie-radio-wyjatkowa-wystaw-on-line-zaprasza-jakub-domoradzki,4448bd53-d8ce-41d8-bf97-1f35f4103270

Link do wystawy: https://www.przemysl.ap.gov.pl/a,1165,wystawa-on-line-halo-halo-polskie-radio

26/08/2026

🟢O kolejnym etapie modernizacji wybranych Archiwów Państwowych, w tym Archiwum Państwowego w Przemyślu na łamach Życie Podkarpackie 👇

https://zycie.pl/artykul/kolejny-etap-modernizacji-n2446564

🟢Projekt „Kompleksowa modernizacja energetyczna wybranych obiektów archiwów państwowych w Polsce – etap 2” współfinansowany jest przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności oraz budżetu państwa w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 w ramach priorytetu FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko.

21/08/2026

🎊Wincentiada to jedno z najważniejszych świąt miejskich Przemyśla, nawiązujące do postaci św. Wincentego, patrona miasta. Wydarzenie łączy historię, tradycję i współczesną kulturę, tworząc przestrzeń do wspólnego świętowania dla mieszkańców i gości. Bogaty i różnorodny program sprawia, że obchody od wielu lat cieszą się ogromnym zainteresowaniem.
🟥Organizatorami wydarzenia są: Prezydent Miasta Przemyśla, Gmina Miejska Przemyśl, Przemyskie Centrum Kultury i Nauki ZAMEK oraz Franciszkanie.
✅Nasze Archiwum jest partnerem tej wyjątkowej inicjatywy.
🧐W ramach Wincentiady przypominamy wystawę „W barwach odchodzącego lata”, na której prezentowane są archiwalia ukazujące pracę na wsi, czas zbiorów oraz tradycje dożynkowe.
‼️Będziemy również zachęcać do udziału w trwającej akcji Archiwów Państwowych i PKP S.A. pod hasłem „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych”. Jej celem jest zachowanie pamięci o polskiej kolei i kolejarzach oraz uczczenie jubileuszu 100-lecia PKP w Roku Polskiej Kolei.
🙂Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszego Archiwum oraz do udziału we wszystkich wydarzeniach odbywających się w ramach tegorocznej Wincentiady!

Archiwa Państwowe
PKP S.A.
Miasto Przemyśl
Przemyskie Centrum Kultury i Nauki ZAMEK