15/05/2026
„MIĘDZY PAMIĘCIĄ A OPOWIEŚCIĄ”
Majowe spotkanie DKK „Ropczyce z książką” i narodziny projektu „Ropczyce poza Ropczycami”
W czwartek, 14 maja 2026 roku, w Czytelni Miejskiej i Powiatowej Biblioteki Publicznej w Ropczycach odbyło się kolejne spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki „Ropczyce z książką”. W kameralnej i serdecznej atmosferze uczestniczyło dziewięć osób, które przy filiżance kawy i domowym poczęstunku rozmawiały o powieści Olgi Tokarczuk „Dom dzienny, dom nocny”.
Czytelnia biblioteki tego popołudnia nabrała niemal charakteru literackiego salonu rozmów. Stół ozdobiony został kwiatami piwonii i wiosenną zielenią, obok których wyeksponowano klubowe egzemplarze książek oraz znak DKK. Wśród prezentowanych tytułów znalazła się również książka Hanny Krall, stanowiąca symboliczne zaproszenie do kolejnych spotkań z literaturą reportażu i pamięci. Spokojne wnętrze czytelni sprzyjało refleksji i rozmowie o literaturze wymagającej, wieloznacznej i pełnej metafor.
Dyskusja nad książką Olgi Tokarczuk była żywa i pełna emocji. Uczestniczki zwracały uwagę na fragmentaryczną konstrukcję utworu, oniryczny klimat oraz liczne odwołania do symboliki, filozofii i ludzkiej pamięci. Nie brakowało głosów, że lektura okazała się trudna w odbiorze i wymagała dużego skupienia. Jednocześnie podkreślano niezwykły język autorki oraz umiejętność budowania świata zawieszonego pomiędzy codziennością a snem, realnością a duchowością.
Rozmowa bardzo szybko przekroczyła ramy samej literatury. Klubowiczki zaczęły przywoływać własne wspomnienia związane z dawnymi Ropczycami — opowieści o ulicach, mieszkańcach, sąsiedzkich relacjach i miejscach, które zniknęły już z krajobrazu miasta, ale nadal żyją w pamięci mieszkańców. Spotkanie nabrało dzięki temu wyjątkowo osobistego i lokalnego charakteru, stając się opowieścią o pamięci miejsca, przemijaniu i kobiecym doświadczeniu codzienności.
„ROPCZYCE POZA ROPCZYCAMI”
Szczególnym momentem spotkania była prezentacja fotografii przez panią Marię — wieloletnią czytelniczkę biblioteki i uczestniczkę DKK — przedstawiającej nazwę ulicy „Ropczycka” odnalezioną podczas podróży. Symboliczny kadr stał się inspiracją do nowej inicjatywy klubowej oraz działań Społecznego Archiwum Ropczyc (SAR) pod nazwą „Ropczyce poza Ropczycami”. Projekt zakłada poszukiwanie, fotografowanie i dokumentowanie ulic, miejscowości, osiedli oraz przestrzeni w Polsce i poza jej granicami, które noszą nazwę „Ropczycka”, „Ropczyce” lub nawiązują do naszego miasta. Pomysł został przyjęty z dużym zainteresowaniem i od razu wzbudził wiele wspomnień oraz skojarzeń związanych z regionalną historią i pamięcią mieszkańców. Podczas rozmowy przywoływano między innymi ulicę Ropczycką w Rzeszowie oraz miejscowość Góra Ropczycka, historycznie związaną z regionem ropczyckim. Zastanawiano się także nad śladami podobnych nazw w innych częściach Polski, również tych już zapomnianych lub istniejących jedynie w dawnych mapach i pamięci mieszkańców. Uczestniczki podkreślały, że projekt może stać się swoistym „atlasem pamięci” — łączącym literaturę, regionalizm, archiwistykę społeczną i osobiste historie ludzi.
Inicjatywa pokazuje, że historia „małej Ojczyzny” żyje nie tylko w dokumentach i książkach, ale również w podróżach, fotografiach i emocjach związanych z odnajdywaniem znajomych nazw w odległych miejscach. To także przykład, jak działalność Dyskusyjnego Klubu Książki może inspirować do działań integrujących lokalną społeczność wokół pamięci i kultury regionu.
W trakcie spotkania rozmawiano również o roli kobiet w literaturze współczesnej, znaczeniu lokalnych opowieści oraz potrzebie zachowywania indywidualnych wspomnień jako części większej historii miasta i regionu.
Na zakończenie zapowiedziano kolejne spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki w czerwcu, a które będzie poświęcone twórczości Hanny Krall. Rozmowa wokół reportażu i literatury faktu stanie się okazją do refleksji nad pamięcią historyczną, losem człowieka oraz etyką opowiadania o drugim człowieku — tematami od lat obecnymi w twórczości jednej z najwybitniejszych polskich reporterek. Serdecznie zapraszamy osoby zainteresowane do udziału w naszych spotkaniach.
Grażyna Woźny – koordynator DKK „Ropczyce z książką”
