12/11/2026
Dziś miałam okazję uczestniczyć w czymś więcej niż tylko w akademii szkolnej. Na zaproszenie dyrekcji Szkoły Podstawowej w Rudach wzięłam udział w niezwykle poruszającej lekcji historii, upamiętniającej wydarzenia sprzed 45 lat – pacyfikację kopalni „Wujek” w grudniu 1981 roku.
Inicjatorem tego wyjątkowego wydarzenia był Pan Roman Oberaj – Prezes Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Rudach, któremu należą się szczególne słowa uznania za pielęgnowanie lokalnej pamięci i łączenie pokoleń wokół tak ważnych tematów.
Wszystko zaczęło się od wspólnego odśpiewania hymnu Polski, w obecności pocztów sztandarowych szkoły oraz górników. W ciszy i skupieniu wybrzmiała piosenka z tamtych lat, przenosząc nas wszystkich do mroźnego grudnia 1981 roku.
To nie była jednak sucha lekcja z podręcznika pełna dat i faktów. Z tej sali najbardziej zapamiętamy opowieść o dziewięciu ludziach. Dziewięciu górnikach, którzy 16 grudnia wyszli na strajk bez żadnej broni – w obronie wolności i poszanowania ludzkich praw. Komunistyczna władza odpowiedziała strzałami. Sześciu z nich zginęło na miejscu, trzech kolejnych zmarło w wyniku odniesionych ran.
Kiedy czytano ich życiorysy, szkolna sala zamilkła. Dowiedzieliśmy się, kim byli z wykształcenia, skąd pochodzili – wielu przyjechało na Śląsk za pracą, by zapewnić byt swoim bliskim. Słuchaliśmy o ich codziennych pragnieniach. Najmłodszy miał zaledwie 19 lat, najstarszy – 48. Byli mężami, synami, ojcami. Niektórzy nie zdążyli jeszcze założyć własnych rodzin, inni nie zobaczyli, jak dorastają ich dzieci.
„Nie marzyli o ulicach nazwanych na ich cześć. Chcieli po prostu żyć.” – te słowa, podobnie jak zdanie jednego ze świadków tamtych wydarzeń: „Byłem zaledwie kilka lat starszy od was”, rezonowały w nas najmocniej. Uświadomiły młodzieży, że bohaterowie tamtych dni nie byli pomnikami ze spiżu, ale młodymi ludźmi z krwi i kości, z planami na przyszłość podobnymi do ich własnych.
Pięknym i symbolicznym zwieńczeniem uroczystości było wspólne zasadzenie drzewa na pamiątkę tamtych wydarzeń. Niech rośnie i przypomina kolejnym pokoleniom o cenie, jaką zapłacono za naszą wolność.
Dziękujemy Dyrekcji, Nauczycielom i Uczniom Szkoły Podstawowej w Rudach za zaproszenie i przygotowanie tej głęboko poruszającej uroczystości. Dzięki takim spotkaniom pamięć nie jest tylko kartką z kalendarza, ale żywą historią, zakorzenioną w naszej lokalnej społeczności.