07/09/2026
Rozpoczynamy cykl edukacyjny: Dialog zamiast eskalacji. Mediacja w praktyce.
Przed nami obchody Międzynarodowego Dnia Mediacji 2026. Z tej okazji Sąd Okręgowy w Toruniu we współpracy z Fundacja Pracownia Dialogu przygotował dla Państwa specjalną serię publikacji poświęconych kulturze porozumienia, sprawiedliwości naprawczej oraz praktycznemu zastosowaniu mediacji w różnych obszarach życia społecznego i prawnego.
W pierwszym materiale z cyklu, przyglądamy się dynamice konfliktu w środowisku szkolnym.
Czy w świecie rosnącej agresji rówieśniczej jest jeszcze miejsce na bezpieczny dialog?
Krzysiek zmienił szkołę. Na jednej z pierwszych lekcji zgłosił się i bezbłędnie odpowiedział na pytania nauczyciela. To wystarczyło, by stać się celem.
Najpierw były złośliwe szepty i izolacja. Z czasem pojawiły się wyzwiska, niszczenie rzeczy i wykluczenie z życia klasy. Napięcie narastało, a poczucie bezradności i wstydu Krzyśka zamieniło się w gwałtowną reakcję obronną. Konflikt przeniósł się poza mury szkoły – padły groźby, a sytuacja zaczęła kwalifikować się jako sprawa dla sądu rodzinnego.
Tradycyjna kara rzadko rozwiązuje problem – często jedynie pogłębia poczucie krzywdy i chęć odwetu. Dlatego pedagog zaproponował mediację rówieśniczą.
Czym jest mediacja w takiej sytuacji?
• Bezpieczną przestrzenią: Rozmową na neutralnym gruncie, z udziałem bezstronnego mediatora.
• Nazwaniem faktów i emocji: Pozwala obu stronom usłyszeć, jak ich działania wpłynęły na drugiego człowieka.
• Sprawiedliwością naprawczą: Zamiast arbitralnej kary – wspólne wypracowanie zadośćuczynienia, przeprosin i zasad funkcjonowania na co dzień.
• Odpowiedzialnością bez etykiet: Daje młodym ludziom szansę na zmianę zachowania i zatrzymanie spirali agresji.
Mediacja nie wymazuje tego, co się stało. Daje jednak szansę, by trudne doświadczenie przekształcić w lekcję dojrzałości, empatii i wzajemnych granic – zanim sprawa trafi na drogę prawną.
💬 Czy w Waszych szkołach działają kluby mediatora rówieśniczego? Podzielcie się doświadczeniami w komentarzach.
🤝 Cykl powstaje we współpracy Sądu Okręgowego w Toruniu z Fundacja Pracownia Dialogu w ramach przygotowań do Międzynarodowego Tygodnia Mediacji 2026.
* Wszystkie dane zostały spseudonimizowane. Podobieństwo do prawdziwych sytuacji jest niezamierzone i przypadkowe.
Ilustracja: opracowanie własne z wykorzystaniem narzędzi AI.
