Centrum Mieroszewskiego

Centrum Mieroszewskiego Centrum Mieroszewskiego jest instytucją publiczną z siedzibą w Warszawie.

Misją Centrum Mieroszewskiego jest inicjowanie, wspieranie i prowadzenie działań adresowanych do narodów Europy Wschodniej, w szczególności Ukraińców, Białorusinów, Gruzinów i Mołdawian, aby wzmocnić niezależność ich państw, w świetle rosyjskich prób rewizji granic i odbudowy regionalnej hegemonii, wspierać procesy, które przyczynią się do budowy dojrzałych demokracji, przybliżać do struktur euroa

tlantyckich oraz pogłębiać więzi z Polską. Dialog z Rosjanami pozostaje w orbicie zainteresowania Centrum, ale z powodów zarówno politycznych, jak i moralnych musi zostać ograniczony do osób i instytucji, które jednoznacznie potępiły rosyjską agresję i zbrodnie.

Czy Polska potrzebuje dziś nowej myśli politycznej?👓Tej jesieni zapraszamy na trzy spotkania – w Gdańsku, Warszawie i Kr...
04/09/2026

Czy Polska potrzebuje dziś nowej myśli politycznej?👓

Tej jesieni zapraszamy na trzy spotkania – w Gdańsku, Warszawie i Krakowie – podczas których wspólnie z publicystami, ekspertami i badaczami będziemy szukać odpowiedzi na to pytanie. Punktem wyjścia będzie myśl Juliusza Mieroszewskiego.

Kiedy sięgamy po teksty Juliusza Mieroszewskiego z drugiej połowy XX wieku, widzimy, jak długofalowo myślał o miejscu Polski w zmieniającej się Europie. Ze szczególną uwagą patrzył na Wschód i relacje z Ukrainą, Litwą, Białorusią i Rosją.

👓Mieroszewski nie trzymał się raz przyjętych założeń. Zmieniała się rzeczywistość – zmieniał własne poglądy i korygował wcześniejsze diagnozy. Zawsze jednak próbował patrzeć dalej niż na bieżące wydarzenia. Wiele idei wypracowanych przez niego i środowisko paryskiej „Kultury” z czasem weszło do głównego nurtu polskiej polityki, choć powstawały z dala od kraju.

Nie chcemy jednak pytać, co Mieroszewski powiedziałby dzisiaj. Bardziej interesuje nas, czy dziś istnieje przestrzeń dla podobnego rodzaju myślenia.

🔸Kto tworzy idee, które za dziesięć czy dwadzieścia lat mogą stać się polityką? 🔸Czy idee powstające poza bieżącą polityką mogą wpływać na decyzje państwa?🔸I czy potrafimy zmieniać własne założenia, kiedy zmienia się rzeczywistość?

📍 Gdańsk
11 września, godz. 15.00
Gdańskie Targi Książki

📍 Warszawa
26 września, godz. 12.00
Big Book Festival

📍 Kraków
23 października, godz. 11.00
Międzynarodowe Targi Książki w Krakowie

04/09/2026

💭 „Prawo międzynarodowe nie umarło!”
💭 „Interdyscyplinarność jest kluczowa dla rozumienia świata, systemu prawa międzynarodowego i naszych społeczeństw.”
💭 „Globalne wyzwania wymagają elastycznych rozwiązań i silnej współpracy międzynarodowej.”
💭 „Aby lepiej zrozumieć wydarzenia międzynarodowe, trzeba uważnie analizować ich kontekst i historię.”
💭 „Zrozumiałem, jak ważna jest znajomość prawa międzynarodowego dla lepszego rozumienia współczesnych procesów politycznych.”
To tylko kilka głosów z 11. edycji Szkoły Letniej „Pamięć i Prawo”.

🔵 W tym roku gościliśmy uczestników i uczestniczki z Polski, Ukrainy, Gruzji, Armenii, Czech, Włoch, Kanady i Chile o różnych doświadczeniach akademickich i kulturowych. Przez pięć intensywnych dni na Pojezierzu Mazurskim rozmawiali o tym, jak prawo międzynarodowe działa w praktyce i dlaczego — mimo wszystkich swoich ograniczeń — wciąż ma znaczenie.
I właśnie to uczestnicy szczególnie docenili: interdyscyplinarność, możliwość wymiany perspektyw i spotkanie z ludźmi, z którymi można lepiej zrozumieć złożoność naszego regionu.

🎬 Posłuchajcie, co jeszcze mówią absolwenci tegorocznej szkoły letniej „Pamięć i Prawo”.

03/09/2026

📜 Przywracanie pamięci o Wielkim Głodzie w Mołdawii z lat 1946–1947 to proces znacznie bardziej złożony niż samo ustalenie liczby ofiar czy opisanie przebiegu wydarzeń. Przez dziesięciolecia tragedia była przemilczana, a w czasach sowieckich samo mówienie o głodzie było ograniczane. W efekcie wiedza o tych wydarzeniach jest niepełna, część dokumentacji nadal jest niedostępna, a utrwalane przez dekady narracje wpływają na sposób, w jaki wydarzenia z lat 1946–1947 są dziś rozumiane i pamiętane.

Dlatego praca badaczy zaczyna się od podstaw i wymaga prowadzenia wielu działań równolegle. 🟡To przede wszystkim ponowne odczytywanie dokumentów i konfrontowanie oficjalnych narracji z materiałami archiwalnymi. 🟡 Równie istotne jest zbieranie relacji świadków i rodzin, w których pamięć o głodzie była przez lata przekazywana „po cichu”.🟡 Ważnym zadaniem pozostaje także odtwarzanie historii poszczególnych miejscowości: ustalanie skali strat, identyfikowanie ofiar i tworzenie imiennych list osób, które zmarły w wyniku głodu.

🖼️ Efekty wieloletnich badań możecie dziś zobaczyć na wystawie „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947”. Prezentowane na niej materiały pochodzą m.in. z Narodowego Muzeum Historii Mołdawii, Narodowej Agencji Archiwów, Muzeum Historii Wsi Avdarma oraz Archiwum Rejonowego w Ceadâr-Lunga. Wystawa została przygotowana przez Centrum Mieroszewskiego i Instytut Pileckiego w ramach wspólnego projektu Laboratorium Lemkina.

📍 Wystawa „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” jest otwarta do 15 września 2026 roku na Krakowskim Przedmieściu 34 w Warszawie.

02/09/2026

🗳️ We wrześniu Rosjanie wybiorą nową Dumę Państwową. Co prawda wynik jest dawno przesądzony, ale warto zwrócić uwagę, w jaki sposób zostanie osiągnięty.

👉 Trzy dni głosowania, możliwość oddania głosu przez internet, ograniczona kontrola niezależnych obserwatorów, selekcja kandydatów jeszcze przed rozpoczęciem kampanii czy wykorzystanie tzw. zasobów administracyjnych… Rosyjski system wyborczy naprawdę sprzyja manipulacjom.

W najnowszym odcinku Polihistora przyglądamy się mechanizmom kontroli procesu wyborczego oraz anomaliom, które można wychwycić dzięki statystyce.

❓ Na co zwrócić szczególną uwagę podczas tegorocznych wyborów? I czy w warunkach wojny oraz pogarszającej się sytuacji gospodarczej Kreml pokaże spadek poparcia dla Jednej Rosji?

Odpowiedzi tradycyjnie szukajcie u Polihistora, który po wakacjach wrócił w odświeżonej formule!

⏱️ Od teraz rozmowy Bartka Gajosa i Ernesta Wyciszkiewicza będą dłuższe — około 40–50 minut — i bardziej pogłębione.
📅 Na premierowe odcinki zapraszamy Was co tydzień we wtorki o 18:00.

⏯️ Tymczasem oglądajcie najnowszy odcinek i dajcie znać, jak wrażenia 🔗 https://youtu.be/vffVf0OenXE?is=YmCV9B3U25qjl4cQ

📰 Niemiecki tygodnik „Die Zeit” analizuje pogarszające się relacje między Polakami a Ukraińcami. Opisuje rosnącą liczbę ...
01/09/2026

📰 Niemiecki tygodnik „Die Zeit” analizuje pogarszające się relacje między Polakami a Ukraińcami. Opisuje rosnącą liczbę przypadków agresji wobec Ukraińców oraz coraz częściej deklarowane przez nich poczucie zagrożenia.

Wśród czynników wpływających na zmianę nastrojów tygodnik wskazuje m.in. skalę migracji i przedłużającą się wojnę. W 2022 roku wielu Polaków nie zakładało, że liczba Ukraińców szukających schronienia będzie tak duża, ani że wojna potrwa tak długo.

Przypadki agresji wobec Ukraińców wywołują również reakcje solidarnościowe. W połowie sierpnia w ponad 20 polskich miastach odbyły się manifestacje pod hasłem „Nie bądź obojętny”, będące wyrazem solidarności z Ukraińcami.

❓Czy mamy więc do czynienia z trwałą zmianą nastawienia Polaków do Ukraińców, czy raczej z większą widocznością postaw obecnych już wcześniej? I co mówią o polskim społeczeństwie reakcje solidarnościowe w odpowiedzi na akty agresji?

A jak jest Waszym zdaniem?

Żegnamy Profesora Jakuba WojtkowiakaZ dużym smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci prof. dr. hab. Jakuba Wojtkowiaka, ...
01/09/2026

Żegnamy Profesora Jakuba Wojtkowiaka

Z dużym smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci prof. dr. hab. Jakuba Wojtkowiaka, wybitnego historyka, badacza dziejów Związku Sowieckiego, Armii Czerwonej, represji stalinowskich oraz losów Polaków w ZSRS.

Profesor Jakub Wojtkowiak był w przeszłości współpracownikiem Centrum. Jego wiedza, rzetelny warsztat historyczny oraz gotowość do podejmowania tematów trudnych i przez lata niedostatecznie zbadanych znajdowały wyraz we wspólnie realizowanych przedsięwzięciach. Ich rezultatem były książki „Polacy i Litwini.
Oficerowie Armii Czerwonej w latach 1922–1941” oraz „Jeńcy sowieccy na ziemiach polskich w czasie II wojny światowej”.

Rodzinie, bliskim, przyjaciołom, współpracownikom oraz całej społeczności Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu składamy wyrazy współczucia.

Dyrekcja i Zespół
Centrum Mieroszewskiego

⚖️ Czy prawo międzynarodowe działa? Tak, ale…Za nami 11. edycja Szkoły Letniej „Pamięć i Prawo”.W tej dziedzinie nie ma ...
31/08/2026

⚖️ Czy prawo międzynarodowe działa? Tak, ale…

Za nami 11. edycja Szkoły Letniej „Pamięć i Prawo”.

W tej dziedzinie nie ma łatwych odpowiedzi, a jedno pytanie często prowadzi do dziesięciu kolejnych. Dlatego w programie „Pamięci i Prawa” połączyliśmy prawo z historią, socjologią i politologią, koncentrując się na tym, jak normy i instytucje działają w praktyce.

Podczas intensywnych seminariów uczestnicy rozmawiali m.in. o odpowiedzialności za zbrodnie międzynarodowe, skuteczności zakazu agresji i roli instytucji międzynarodowych.

To nie są proste zagadnienia, ale zainteresowanie nimi nie słabnie. Do tegorocznej edycji „Pamięci i Prawa” otrzymaliśmy ponad 140 zgłoszeń. Do udziału zaprosiliśmy osoby z Polski, Ukrainy, Gruzji, Armenii, Czech, Włoch, Kanady i Chile.

Różne doświadczenia i perspektywy uczestników są największą wartością naszej szkoły — szczególnie w rozmowie o prawie, którego skuteczność zależy od współpracy ponad granicami.

🤝 Dziękujemy wszystkim uczestnikom i uczestniczkom za dobrą energię i gotowość do konfrontowania własnego zdania. Dziękujemy również wykładowcom za otwartość i angażujące seminaria: prof. Patrycji Grzebyk, dr. Tomaszowi Lachowskiemu, prof. Ireneuszowi Cezaremu Kamińskiemu, prof. Władysławowi Czaplińskiemu, prof. Johnowi Packerowi, dr. Łukaszowi Adamskiemu, dr. Ernestowi Wyciszkiewiczowi, Rafałowi Tarnogórskiemu i Katerynie Danylewycz.

fot. Aneta Zimoląg

30/08/2026

🫴 Kiedy w 1951 roku duża część polskiej emigracji uznała Czesława Miłosza za zdrajcę, Jerzy Giedroyc podał mu rękę. Juliusz Mieroszewski uzasadnił tę decyzję na łamach „Kultury” i bronił prawa człowieka do zmiany poglądów.

„Kultura” wyraźnie poszła pod prąd. Mieroszewski „ubierał” go w słowa. Razem tworzyli jeden z najważniejszych duetów w historii polskiej myśli politycznej XX wieku. 

👥 Skąd wzięła się między nimi intelektualna chemia? Czy zawsze się ze sobą zgadzali? I dlaczego Mieroszewski nigdy nie przyjął zaproszenia do Maisons-Laffitte?

O tym prof. Antoni Dudek rozmawia z dr. Maciejem Łuczakiem, autorem książki „Pragmatyczny wizjoner. Rzecz o Juliuszu Mieroszewskim”.

⏯️ Oglądaj na kanale „Dudek o Historii” 🔗 youtube.com/dudekohistorii

📚 Zamów „Pragmatycznego wizjonera” na 🔗 mieroszewski.pl/shop

29/08/2026

Idee rozwijane w środowisku „Kultury” przenikały do polskiej opozycji 🔀 Jacek Kuroń mówił w latach 70. o współzależności niepodległości Polski i Ukrainy. Po rozpadzie ZSRS Polska jako pierwsze państwo uznała niepodległość Ukrainy.

Jerzy Giedroyc wspominał, że nie wszystkie koncepcje Mieroszewskiego przetrwały próbę czasu. Ale ULB nazywał jego pomnikiem.

👓 O politycznym dziedzictwie Juliusza Mieroszewskiego rozmawia prof. Antoni Dudek z dr. Maciejem Łuczakiem, autorem książki „Pragmatyczny wizjoner. Rzecz o Juliuszu Mieroszewskim”.

⏯️ Oglądaj na kanale „Dudek o Historii” 🔗 youtube.com/dudekohistorii

29/08/2026

Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii był jedną z największych katastrof humanitarnych powojennej Europy. Przez dziesięciolecia odpowiedzialność władz za jego skalę była przemilczana, a doświadczenia ofiar pozostawały poza oficjalną narracją.

🖼️ Wystawa „Foametea” przybliża tę historię poprzez dokumenty, fotografie i relacje świadków – w tym materiały dotąd praktycznie nieznane polskiej publiczności.

To także inauguracja działania Laboratorium Lemkina – wspólnej inicjatywy Centrum Mieroszewskiego i Instytutu Pileckiego – poświęconej badaniu i upowszechnianiu wiedzy o zbrodniach popełnianych przez ZSRS i państwo rosyjskie w Europie Środkowej i Wschodniej.

Patronem Laboratorium jest Rafał Lemkin – polski prawnik żydowskiego pochodzenia, twórca pojęcia „ludobójstwo” i współautor Konwencji ONZ w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa z 1948 roku.

📍 Wystawę „Foametea. Wielki Głód w sowieckiej Mołdawii 1946–1947” można oglądać do 15 września na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. Wstęp jest bezpłatny.

Adres

Marszałkowska 142
Warsaw
00-061

Telefon

+48222950030

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Centrum Mieroszewskiego umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Centrum Mieroszewskiego:

Skróty

Udostępnij