Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków 🔹Oficjalny profil Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków

🏰 Wracamy do Morysina - dziś przed dawną stróżówką odbyła się konferencja prasowa dotycząca przyszłości tego miejsca. Po...
25/08/2026

🏰 Wracamy do Morysina - dziś przed dawną stróżówką odbyła się konferencja prasowa dotycząca przyszłości tego miejsca.

Podczas badan archeologicznych zespół specjalistów natrafił m.in. na:
🧱 elementy budowlane i fundamenty – solidne, potężne, częściowo wzniesione z cegieł pochodzących z rozbiórek, w tym nawet cegieł gotyckich
🍽️ naczynia i elementy zastawy stołowej, w tym porcelanowy talerz z Wałbrzycha, należący prawdopodobnie do ostatnich, międzywojennych użytkowników obiektu
🪑 okucia mebli wykonane z brązu
🧱 ślady manufaktur na cegłach – zarówno z podwarszawskich cegielni (Konstancin, Ursus), jak i spoza Polski

🛖 W przypadku pałacyku z rotundą (pałacu myśliwskiego) badania ujawniły m.in. zdobną kolumienkę, tynki w odcieniach różu i błękitu oraz płytki, prawdopodobnie granitowe. Wnętrze budynku było wypełnione gruzem, a na zewnątrz odnaleziono schody oraz piec. Materiał jest obecnie przygotowywany do dalszej analizy. 🏺

🪏 Ruszają prace przygotowawcze do wstępnego zabezpieczenia i remontu obiektów.

🔎 Badania archeologiczne dostarczyły źródeł niezbędnych do dalszego otwarcia tego miejsca dla zwiedzających. Uruchomiono już działania naprawcze i prace konserwatorskie – wszystko w szerszym kontekście ochrony całego założenia. Obiekty nie zostaną w pełni odbudowane, ale będą zabezpieczone, tak by przetrwały dla kolejnych pokoleń po niezbędnych pracach konserwatorskich. 🔒

Morysin czeka na kolejny, ważny rozdział swojej historii – tym razem jako miejsce dostępne i zrozumiałe dla przyszłych pokoleń. 🌿

Bożena Żelazowska - Poseł na Sejm RP
Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego

📜 Ponad 100 lipskich starodruków, odnalezionych w 2021 roku na strychu Starej Plebanii w Lipiu, doczekało się profesjona...
25/08/2026

📜 Ponad 100 lipskich starodruków, odnalezionych w 2021 roku na strychu Starej Plebanii w Lipiu, doczekało się profesjonalnych badań.

Zakres prac obejmuje m.in. doprecyzowanie pełnej liczby zachowanych obiektów, ustalenie tytułów i dat powstania poszczególnych pozycji, ich uporządkowanie oraz pełną dokumentację fotograficzną. Zadanie nie jest łatwe – większość starodruków utraciła oryginalne okładki, a wiele z nich uległo rozczłonkowaniu na kilka odrębnych pozycji.

Najstarszy z odnalezionych starodruków pochodzi z 1602 roku.

Badania prowadzi je dr Szymon Sułecki – specjalista i archiwista klasztoru karmelitów na Piasku w Krakowie.

Zadanie sfinansowane z dotacji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, prowadzone są w związku z wnioskiem o wpis starodruków do rejestru zabytków, złożonym we wrześniu 2025 roku. To dla nas ważny projekt – lipski księgozbiór karmelitański to unikalny, z którego można odtworzyć bibliotekę, w której niegdyś pracowali mieszkańcy klasztoru.

W przyszłości starodruki znajdą swoje miejsce w stałej ekspozycji w sali karmelitańskiej na Starej Plebanii w Lipiu, stając się dostępne dla mieszkańców i turystów. 🏛️

Dziękujemy Parafia Trójcy Przenajświętszej w Lipiu Stowarzyszenie Bezbłędna Gmina Błędów oraz OSP Lipie za współpracę i troskę o lokalne dziedzictwo kulturowe!

Fot. Szymon Sułecki

25/08/2026

🎨 Zabieramy Was dziś do pracowni konserwatorskiej — usiądźcie wygodnie i zobaczcie co się tam dzieje! 👀

Trwa właśnie konserwacja obrazu Szymona Czechowicza z kościoła Parafii św. Stanisława Biskupa Męczennika w Siedlcach. To nie jest zwykłe czyszczenie płótna, to prawdziwa podróż w czasie.

🖌️ Co udało się odkryć?
Zespół konserwatorski oczyścił obraz z wtórnych warstw malarskich, nałożonych na dzieło podczas wcześniejszych interwencji. Pod nimi odsłoniła się pierwotna, barokowa kolorystyka, a wraz z nią cały kunszt malarski Czechowicza, jednego z najważniejszych polskich malarzy epoki.

Efekt? Obraz, który przez lata widzieliśmy w zafałszowanej, przytłumionej wersji, odzyskuje swój prawdziwy, pierwotny wygląd. ✨

📖 A co przedstawia sam obraz?
To „Wskrzeszenie Piotrowina” — scena nawiązująca do znanej średniowiecznej legendy o świętym Stanisławie ze Szczepanowa. Według podania, biskup krakowski w 1079 roku kazał rozkopać grób zmarłego rycerza Piotra z Piotrawina i przywrócić go do życia, by ten mógł osobiście potwierdzić przed królem, że ziemia zakupiona dla kościoła należała do niego zgodnie z prawem.

👩‍🔬 Kto stoi za tą pracą?
Projektem kieruje dr Katarzyna Górecka-Ruszel z Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, a w skład zespołu wchodzą Anna Pudełko, Cristobal Calaforra, Magdalena Groń oraz Arkadiusz Wilk. To właśnie dzięki ich cierpliwej, precyzyjnej pracy warstwa po warstwie odsłania się prawdziwe oblicze dzieła sprzed wieków. ❤️

Prace sfinansowano z dotacji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

⚔️ Rękojeść miecza sprzed trzech tysięcy lat!Poznajcie Pana Pawła! Pan Paweł Szelest w lipcu ubiegłego roku przekazał na...
24/08/2026

⚔️ Rękojeść miecza sprzed trzech tysięcy lat!

Poznajcie Pana Pawła! Pan Paweł Szelest w lipcu ubiegłego roku przekazał nam swoje niezwykłe znalezisko pozyskane w trakcie poszukiwań w gminie Brwinów. 🔎

🔹 Do urzędu trafiły cztery obiekty:
🗡️ Rękojeść miecza;
📍 Zdobiony fragment szpili;
🥄 Łyżka (w dwóch fragmentach);
🔸 Prawdopodobnie fragment rudy darniowej.

Po wstępnej analizie okazało się, że mamy do czynienia z obiektami z naprawdę rzadkimi obiektami. rękojeść i fragment szpili to importy datowane na środkową i wczesną fazę późnej epoki brązu! Takie znaleziska są rzadkością w strefie mazowieckiej.

‼️ Poszukiwania prowadzone były legalnie, na podstawie pozwolenia na poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym archeologicznych — i to właśnie odpowiedzialne, zgodne z przepisami zgłoszenie znaleziska było powodem dzisiejszego spotkania, podczas, którego omówiliśmy z poszukiwaczem aktualne informacje oraz zakreślimy możliwe scenariusze kolejnych działań, na terenie poszukiwań.

Obiekty trafią docelowo do Państwowe Muzeum Archeologiczne w Warszawie, gdzie przejdą kompleksowe badania i konserwację.

⛪ Pod prezbiterium tego kościoła wykopano niegdyś tajny korytarz, którym księża potajemnie wchodzili do zamkniętej przez...
24/08/2026

⛪ Pod prezbiterium tego kościoła wykopano niegdyś tajny korytarz, którym księża potajemnie wchodzili do zamkniętej przez carskie władze świątyni. Dziś, w dniu imienin Bartłomieja, 🗡️zapraszamy do kościoła, który nosi jego imię – i ma naprawdę burzliwą historię.

🪵 Kościół św. Bartłomieja Apostoła w Paprotni to drewniana świątynia wzniesiona w 1750 roku z fundacji Jakuba Ciecierskiego, miecznika drohickiego. Zbudowana na planie krzyża łacińskiego, w konstrukcji zrębowej, początkowo miała charakter barokowy.

👉🏻 Najbardziej dramatyczny rozdział w historii kościoła rozpoczął się w 1876 roku, gdy władze carskie zamknęły świątynię w ramach represji za udzielanie posług religijnych unitom z sąsiedniej Hołubli. Parafię zlikwidowano, a proboszcza usunięto z urzędu. Mimo zakazu, księża z Siedlec potajemnie sprawowali w kościele posługi – w tym celu pod prezbiterium wykopano ukryty korytarz, którym można było dostać się do wnętrza mimo zapieczętowanych drzwi. Do dziś w kamiennej podwalinie świątyni zachowało się niewielkie okienko, którym wchodzono z zewnątrz, a w posadzce – wejście do owego tajnego przejścia. 🕯️

🏛️ Dopiero w 1906 roku, po latach starań parafian, świątynię ponownie otwarto. W ciągu zaledwie dziewięciu miesięcy przeprowadzono kapitalny remont, dobudowano nową kruchtę z chórem i wieżami, a Władysław Wroński przekształcił pierwotnie barokową bryłę w styl neogotycko-eklektyczny – w takiej formie kościół przetrwał do dziś, z charakterystyczną dwuwieżową fasadą i piramidalnymi hełmami wież.

Podczas remontu w 2015 roku, po zdjęciu szalunku ze ściany prezbiterium, natrafiono na łacińską inskrypcję z 1769 roku wraz z nazwiskiem ówczesnego proboszcza – najprawdopodobniej upamiętniającą poświęcenie krypty, w której pochowano trzech dawnych kapłanów parafii. Odkrycie potwierdziło, że kościół z 1906 roku to w istocie przebudowa, a nie budowa od nowa – jego zasadnicza struktura przetrwała nienaruszona od 1750 roku! 🔍

Dziś świątynię zdobią m.in. polichromia z Wniebowzięciem Najświętszej Maryi Panny, neogotycki ołtarz główny oraz zabytkowe organy Kazimierza Potulskiego z 1880 roku.

Parafia św. Bartłomieja Apostoła w Paprotni

🏰 Niewiele zamków w Polsce przeszło tak burzliwą i różnorodną drogę, jak ten w Szydłowcu. Zamek Szydłowieckich i Radziwi...
24/08/2026

🏰 Niewiele zamków w Polsce przeszło tak burzliwą i różnorodną drogę, jak ten w Szydłowcu.

Zamek Szydłowieckich i Radziwiłłów to jeden z najważniejszych zabytków miasta – i prawdziwa kronika zmieniających się epok, stylów i właścicieli, zapisana w kamieniu.

🎭 Dziś mieści się tu Szydłowieckie Centrum Kultury oraz Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych – pierwsza w Europie placówka tego typu obejmująca zasięgiem cały kraj. 🎻

🌳 Nad taflą fosy rośnie 110-letni wiąz szypułkowy tzw. “Krzywe Drzewo w Szydłowcu” zdobyło tytuł Polskiego Drzewa Roku 2025 oraz zajęło trzecie miejsce w prestiżowym konkursie na Europejskie Drzewo Roku 2026! 🏅

Miedziane gargulce w kształcie skrzydlatych smoków, kamienne herby czterech pokoleń rodów magnackich i renesansowa loggia z widokiem na Stare Miasto – warto zobaczyć to na własne oczy. ❤️

Szydłowieckie Centrum Kultury - Zamek
Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu

🔤 F jak FESTON Spójrzcie na fasady niejednego klasycystycznego pałacu, kamienicy czy willi. Między oknami, pod gzymsem a...
23/08/2026

🔤 F jak FESTON

Spójrzcie na fasady niejednego klasycystycznego pałacu, kamienicy czy willi. Między oknami, pod gzymsem albo nad portalem, prawie zawsze znajdziecie ten sam motyw: 🌸 pęk kwiatów, 🍁 liści albo 🍇 owoców, swobodnie zwisający w łuku między dwoma punktami zaczepienia, czasem dodatkowo przewiązany wstążką. 🎗️

👉🏻 To feston — jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najdłużej używanych ornamentów w historii architektury.

🏛️ Skąd się wziął?
Feston narodził się w starożytnej Grecji i Rzymie, gdzie nie był tylko ozdobą, miał znaczenie rytualne. Nawiązywał do prawdziwych girland z kwiatów, ziół i owoców, którymi ozdabiano ołtarze i świątynie podczas świąt związanych z kultami agrarnymi, czyli obrzędami dziękczynnymi za urodzaj. Kamienny czy stiukowy feston na fasadzie to więc w gruncie rzeczy trwałe „uwiecznienie” gestu, który wcześniej wykonywano żywymi roślinami.

🎨 Po antyku motyw na długo zniknął z architektury, żeby triumfalnie powrócić wraz z renesansem, gdy architekci na nowo zachwycili się formami starożytności. Później feston z powodzeniem przechodził z epoki w epokę. Gościł na fasadach klasycystycznych, ozdabiał wnętrza w stylu empire, a w okresie secesji zyskał bardziej organiczne, faliste formy, zgodne z duchem tej stylistyki.

🔍 Jak go rozpoznać? Feston zawsze zwisa swobodnie z dwóch punktów zaczepienia, w tym różni się od girlandy prowadzonej po linii prostej czy wzdłuż krawędzi. Może przedstawiać kwiaty, liście, owoce albo ich kombinację, bywa też stylizowany na zwiniętą tkaninę czy draperię. Znajdziecie go najczęściej na elewacjach, pod oknami, na fryzach, nad drzwiami, ale równie chętnie stosowano go we wnętrzach, jako element sztukaterii na sufitach i ścianach reprezentacyjnych sal.

🔸 Miedziane parapety wykonano z materiału, który przeleżał w miejskich zasobach kilka dekad, czekając na swoją chwilę. D...
22/08/2026

🔸 Miedziane parapety wykonano z materiału, który przeleżał w miejskich zasobach kilka dekad, czekając na swoją chwilę. Doczekał się!

Prace przy zewnętrznej części zabytkowego ratusza w Otwocku, rozpoczęte jesienią ubiegłego roku, właśnie dobiegły końca – i robią naprawdę duże wrażenie.

Co się zmieniło?
👉🏼 Elewację pomalowano na jasny kolor nawiązujący do historycznej kolorystyki budynku
🕰️ Odnowiono wieżę zegarową
🏛️ Naprawiono tynki i gzymsy, odtworzono charakterystyczne detale: kule, kartusz herbowy i sgraffito
✍️ Odświeżono historyczny napis „MAGISTRAT”
🚪 Rozebrano stare schody przy głównym wejściu i zastąpiono je nowymi
🏺 Odnowiono kolumny toskańskie oraz przestrzeń pod tarasem
🪟 Zamontowano nowe okna, a parapety i obróbki blacharskie wykonano z odnalezionej w miejskich zasobach miedzi.

Fotografie pochodzą z portalu Przegląd Otwocki a ich autorką jest Agnieszka Jaskulska.

🌾 Ostatni post z tegorocznej serii Zabytki na Wakacje! Wakacje dobiegają końca, ale zanim pożegnamy lato, to mamy jeszcz...
22/08/2026

🌾 Ostatni post z tegorocznej serii Zabytki na Wakacje!

Wakacje dobiegają końca, ale zanim pożegnamy lato, to mamy jeszcze jedną dawkę inspiracji na letnie wyjazdy. Sześć miejsc, sześć zupełnie innych historii. Wybierzcie

🏛️ Pałac w Radziejowicach
Klasycystyczny pałac w powiecie żyrardowskim, otoczony parkiem. Stoi na miejscu dawnej średniowiecznej wieży rodu Radziejowskich, gościł tu m.in. króla Władysława IV Wazę i Jana III Sobieskiego. Obecny, klasycystyczny kształt zawdzięcza przebudowie z przełomu XVIII i XIX wieku według projektu Jakuba Kubickiego. Od 1965 roku działa tu Dom Pracy Twórczej, a wcześniej bywali tu m.in. Henryk Sienkiewicz i Jarosław Iwaszkiewicz.

⚔️ Mauzoleum bitwy pod Ostrołęką (Forty Bema)
Monument wzniesiony w setną rocznicę bitwy z 1831 roku, na terenie dawnych fortyfikacji generała Józefa Bema. Budowę utrudniała otaczająca plac fosa, a jej dokończenie przerwała II wojna światowa. Pod mauzoleum, w gotowej już krypcie, spoczęli powstańcy przeniesieni z kościoła parafialnego.

🌳 Dworek Grochowski w Warszawie
Neorenesansowy dworek przy ulicy Grochowskiej, wzniesiony w latach 30. XIX wieku dla rodziny Osterloffów. Mieściła się tu m.in. polska szkoła, w której swoje pierwsze wiersze pisała Pola Gojawiczyńska, a w murach wmurowano kule armatnie znalezione na polu bitwy grochowskiej. Dziś mieści się tu szkoła muzyczna.

💧 Wieża ciśnień w Płocku
Pięciopiętrowa, ośmioboczna wieża z czerwonej cegły z 1894 roku — element pierwszych nowoczesnych wodociągów miejskich w Płocku. To najdalej na wschód wysunięty zabytkowy budynek płockiej Starówki.

🏰 Odwach w Siedlcach
Klasycystyczna budowla z 1787 roku, ufundowana przez Aleksandrę Ogińską. Pełniła funkcję m.in. wag miejskich, koszar garnizonu i aresztu. Dziś mieści Miejską Bibliotekę Publiczną, a przed wejściem można usiąść na ławeczce Stefana Żeromskiego, patrona instytucji.

🏢 Ratusz w Ciechanowie
Neogotycki gmach z 1844 roku, zaprojektowany przez włoskiego architekta Henryka Marconiego. Ceglana bryła z charakterystyczną wieżą na osi fasady do dziś pozostaje siedzibą władz miejskich — i jednym z najbardziej rozpoznawalnych akcentów w panoramie miasta.

Dziękujemy, że byliście z nami przez całe lato! Do zobaczenia przy kolejnych odsłonach dziedzictwa Mazowsza 🍂

🏛️ Paryska elegancja przy Alejach Jerozolimskich 101. Kamienica oficjalnie wpisana do rejestru zabytków!🔹 Po trwającym w...
21/08/2026

🏛️ Paryska elegancja przy Alejach Jerozolimskich 101. Kamienica oficjalnie wpisana do rejestru zabytków!

🔹 Po trwającym wiele lat postępowaniu możemy wreszcie przekazać dobrą wiadomość. Kamienica przy Alejach Jerozolimskich 101 w Warszawie oficjalnie została wpisana do rejestru zabytków!

🏢 To jeden z tych budynków, które przypominają, że przedwojenna Warszawa była miastem nowoczesnym, eleganckim i architektonicznie odważnym.

🏗️ Kamienicę wzniesiono w latach 1937–1938 dla Gustawa Pala, współwłaściciela rodzinnej firmy chemicznej „Dobrolin”, produkującej niezwykle popularną przed wojną pastę do butów. Za projekt odpowiadał znakomity duet architektów: Jerzy Gelbard i Roman Sigalin.

Ich realizacje często określano mianem „paryskich kamienic”. I trudno się temu dziwić.

🧱 Pięciopiętrowa fasada przy Alejach Jerozolimskich została obłożona płytami z piaskowca szydłowieckiego. Jej kompozycję przecinają cztery charakterystyczne, trapezoidalne wykusze, a na skrajnych osiach umieszczono głębokie wnęki balkonowe. Geometryczna, elegancka i pełna wyczucia proporcji architektura jest doskonałym przykładem luksusowego budownictwa mieszkaniowego końca lat 30. XX wieku.

Ale prawdziwa podróż w czasie zaczyna się po przekroczeniu bramy.

🚪 Za dużymi, oszklonymi wrotami znajduje się przestronna sień, w której do dziś zachowały się elementy wystroju w stylistyce art déco. Brązowe lastryko na ścianach, charakterystyczna kolorowa posadzka, a nawet dawna konsjerżka tworzą wnętrze, które wciąż pozwala poczuć atmosferę eleganckiej, przedwojennej Warszawy.

Wzniesione w latach 1939–1940 oficyny, choć powstały później niż budynek frontowy, tworzą z nim spójną całość. Zachowały się tam również cenne elementy oryginalnego wystroju – stolarka drzwiowa, dawne klamki i dzwonki, a także charakterystyczne posadzki.

Między frontem a oficynami znajduje się natomiast zaskakująco zielone, półotwarte podwórze – prawdziwa enklawa w środku jednej z najbardziej ruchliwych części Warszawy.

Los nie zawsze był dla tej kamienicy łaskawy. Podczas II wojny światowej budynek został zaminowany, jednak ostatecznie nie doszło do jego wysadzenia. W 1945 roku rozpoczęło się grabienie wyposażenia kamienicy, ale mieszkańcom udało się zatrzymać ten proces i uratować część cennej stolarki oraz dekoracji.

Po wojnie przez kolejne lata mieściły się tu między innymi instytucje związane z handlem i dyplomacją. W latach 1960–1968 mieszkała tutaj Ida Kamińska – wybitna aktorka i dyrektorka Teatru Żydowskiego w Warszawie.

Dziś najważniejsze jest jednak to, że historia tego miejsca i jego wyjątkowa architektura otrzymały należytą ochronę.

📜 Kamienica przy Alejach Jerozolimskich 101 otrzymała numer rejestrowy i została oficjalnie wpisana do rejestru zabytków.

Adres

Ulica Nowy Świat 18/20
Warsaw
00-373

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 09:00 - 17:00
Wtorek 08:00 - 16:00
Środa 08:00 - 16:00
Czwartek 08:00 - 16:00
Piątek 08:00 - 16:00

Telefon

+48224430402

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków:

Skróty

Udostępnij

Kategoria