Biblioteka Instytutu Historii Nauki PAN

16/08/2026

Biblioteka IHN PAN gratuluje i życzy owocnych badań. 🙂

🎉 Dr Barbara Bienias otrzymała stypendium Edward Worth Library w Dublinie

Dr Barbara Bienias z Pracowni Wiedzy o Dawnej Książce otrzymała prestiżowe stypendium Edward Worth Library Fellowship. Dwutygodniowy pobyt badawczy odbędzie się w październiku 2026 r. w Edward Worth Library w Dublinie.

Przedmiotem badań będzie astronomiczno-astrologiczna część historycznego księgozbioru Edwarda Wortha, zachowanego niemal w niezmienionym kształcie od XVIII wieku. Integralność tej kolekcji stwarza wyjątkową możliwość analizy dawnych praktyk lekturowych i kolekcjonerskich na podstawie śladów czytelnictwa, proweniencji oraz innych cech materialnych zachowanych egzemplarzy. Mimo znaczenia tych zbiorów dla historii nauki ich część poświęcona astronomii i astrologii pozostaje dotychczas stosunkowo słabo rozpoznana. Realizacja projektu pozwoli lepiej ukazać jej wartość zarówno dla badań nad historią książki, jak i nad rozwojem nowożytnej wiedzy o świecie.

Edward Worth (1676–1733) był irlandzkim lekarzem, bibliofilem i kolekcjonerem, który zgromadził jedną z najważniejszych prywatnych bibliotek swojej epoki. Zgodnie z jego wolą księgozbiór zachował się jako historyczna kolekcja i dziś funkcjonuje jako Edward Worth Library w Dublinie. Biblioteka przechowuje wyjątkowy zbiór druków z zakresu medycyny, nauk przyrodniczych, astronomii i astrologii z XVI–XVIII wieku.

Więcej informacji o bibliotece: https://edwardworthlibrary.ie/

Serdecznie gratulujemy i życzymy owocnego pobytu badawczego oraz wielu inspirujących odkryć! 🥰

📷 © The Trustees of the Edward Worth Library, Dublin

28/07/2026

☀️ Wakacje w pełni, za oknem remont dachu, a NUKAT wkracza w ostatnie miesiące swojej działalności. Tymczasem w Bibliotece IHN PAN pracujemy dalej — do samego końca korzystając z możliwości, jakie daje współkatalogowanie z innymi bibliotekami w katalogu centralnym.

📚 Dziś pokażemy kolejną bibliograficzną metamorfozę — czyli jak starsze rekordy bibliograficzne dostosowywane są do współczesnych standardów katalogowania.

🔭 Bohaterem jest rekord bibliograficzny książki "Bibliografia bibliografii astronomicznych" Natalii B. Lavrovej.

Publikacja została skatalogowana w 2014 roku przez bibliotekarza jednej z bibliotek współtworzących NUKAT. Rekord był wówczas poprawny, ale z czasem można go było wzbogacić o elementy ułatwiające współczesne wyszukiwanie.

Co poprawiliśmy? ✨

✅ dodaliśmy opis przedmiotowy zgodny z Deskryptorami Biblioteka Narodowa
✅ wprowadziliśmy zapis w alfabecie oryginalnym (cyrylicą)
✅ skorygowaliśmy drobne błędy w opisie bibliograficznym
✅ dostosowaliśmy rekord do aktualnych zasad katalogowania

🔄 Dzięki temu wszystkie biblioteki posiadające tę publikację w swoich zbiorach otrzymają zaktualizowaną wersję rekordu w swoich katalogach lokalnych.

A co zyskają czytelnicy? 👩‍🔬👨‍🎓

🔎 łatwiej odnajdą publikację dzięki wyszukiwaniu według tematu
🔤 będą mogli wyszukać ją także według tytułu zapisanego w alfabecie oryginalnym
📖 otrzymają dokładniejszy i bardziej użyteczny opis dokumentu

Jedna aktualizacja rekordu w katalogu centralnym = lepszy dostęp do informacji dla wielu bibliotek i wielu czytelników. 🌐

07/05/2026

📚✨ Nie ma jednej historii „Solidarności” – i właśnie to pokazuje ta książka.

📘 Nakładem wydawnictwa Brill Publishing ukazała się praca dra Michała Siermińskiego z Instytut Historii Nauki im L i A Birkenmajerów PAN „A Cracked ‘Solidarity’. Opposition Intelligentsia and Workers, 1964–1981” – angielska wersja monografii „Pęknięta ‘Solidarność’…” z 2020 roku.

🌍 Dzięki temu wydaniu trafia ona do międzynarodowego obiegu naukowego i włącza się w globalną debatę o genezie „Solidarności”.

📖 Autor analizuje ruch jako efekt długiego procesu robotniczej samoorganizacji, zakorzenionej w doświadczeniach protestów i strajków lat 60. i 70.

⚙️ W tej perspektywie „Solidarność” jawi się jako ruch o silnej dynamice oddolnej, którego nie da się sprowadzić wyłącznie do inicjatyw środowisk inteligenckich.

📚 Książka dostępna w Bibliotece IHN PAN.

05/05/2026

📚✨ Rozwój nowoczesnej matematyki to nie tylko idee, ale także sieci ludzi, uczelni i migracji naukowych.

Do zbiorów Biblioteki IHN PAN trafiła niedawno książka „Felix Klein’s Foreign Students. Opening Up the Way for Transnational Mathematics” (Springer Nature, 2025).

Publikacja ukazuje szeroki wpływ Feliksa Kleina na rozwój matematyki poza Niemcami – od teorii liczb, algebry i geometrii po analizę, dydaktykę oraz zastosowania w naukach ścisłych i technice.

Autorzy pokazują środowisko jego uczniów z wielu krajów – m.in. Czech, Grecji, Węgier, Japonii, Polski, Rosji i Ukrainy – oraz to, jak ich drogi naukowe kształtowały się w dużej mierze podczas seminariów Kleina prowadzonych w latach 1872–1912 📖

Tom podejmuje również temat współpracy Feliksa Kleina z Davidem Hilbertem i jej znaczenia dla rozwoju międzynarodowej komunikacji matematycznej.

📖 Wśród redaktorów publikacji jest prof. Danuta Ciesielska z Instytut Historii Nauki im L i A Birkenmajerów PAN👏

📌 Mały biblioteczny „smaczek”: z tego, co wiemy, to obecnie jedyny egzemplarz papierowy tej książki w polskich bibliotekach.

Zapraszamy do odkrywania naszych zbiorów — historia matematyki naprawdę lubi przekraczać granice 🌍

04/05/2026

📚 Kropka znika — NUKAT bez kropki!

Majówka – czas odpoczynku? Dla wielu tak 😉 W katalogu NUKAT trwały jednak konkretne porządki.

W tym czasie prowadzono meliorację bazy — usuwano kropki z końca haseł wzorcowych.

Dlaczego? Bo od 1 maja kropki na końcu haseł wzorcowych już nie stosujemy. To kolejny krok w dostosowywaniu katalogu do wytycznych Biblioteka Narodowa 📖

Niby drobiazg, ale robi różnicę — dla spójności danych, jakości katalogu i codziennej pracy katalogerów 🗂️✨

A dziś? Pierwszy dzień pracy według zmienionych zasad. Trzymajcie kciuki za bibliotekarzy — lata przyzwyczajeń robią swoje 😉📚