Jakie są godziny otwarcia?

Poniedziałek 07:30 - 15:30 Wtorek 07:30 - 15:30 Środa 07:30 - 15:30 Czwartek 07:30 - 15:30 Piątek 07:30 - 15:30

Archiwum Państwowe we Wrocławiu

Strona główna
Polska
Wroclaw
Archiwum Państwowe we Wrocławiu

01/09/2026

🎒📚 Nowy tornister, odświętny strój, odrobina niepewności i wiele ciekawości. Dla jednych to pierwszy krok w szkolną przygodę, dla innych – powrót do dobrze znanych szkolnych korytarzy. Tak jest dziś i tak było przed laty.

Wszystkim uczniom, nauczycielom i rodzicom życzymy dobrego początku nowego roku szkolnego. 🔔 Niech będzie pełen ciekawości, odkrywania i inspirujących spotkań. 😊

=====
Psst. Jesteś uczennicą/uczniem szkoły podstawowej, a historia to twoja pasja? Weź udział w Olimpiada Historyczna Juniorów!

Archiwa Państwowe jako partner Olimpiady, przygotowały dla Ciebie materiały. W tym roku w etapie szkolnym będziesz pisać wypracowanie na temat „Najważniejsze wydarzenie XX wieku w moim regionie”. ✍️🕰️🗺️

🔎 W Archiwum Państwowym we Wrocławiu mamy dla Ciebie mnóstwo ciekawych materiałów archiwalnych. Znajdziesz u nas:

📜 dokumenty,
📷 zdjęcia,
🗺️ mapy,
📰 afisze i plakaty
i wiele innych archiwaliów, które pomogą Ci napisać świetne wypracowanie. 💡✍️

👉 Zachęcamy do zapoznania: https://www.wroclaw.ap.gov.pl/aktualnosci/olimpiada-historyczna-juniorow-skorzystaj-z-naszych-materialow

👉 Szczegółowe informacje nt. Olimpiady znajdziesz na stronie: http://podstawowa.olimpiadahistoryczna.pl/

Szkoła i przedszkole we wsi Włosień koło Lubania (1948-1950)
👉 Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, Wojskowa Agencja Fotograficzna, sygn. 3/39/0/-/2674

28/08/2026

📮 Na zakończenie naszego wakacyjnego cyklu pocztówkowego wyruszamy w najwyższe pasmo Sudetów – Karkonosze. 🏔️ Dzisiejsza widokówka przedstawia jedno z najbardziej malowniczych miejsc w górach – okolice Wielkiego Stawu, nad którego urwistą krawędzią widoczny jest charakterystyczny Pomnik Theodora Donata. 📸

📚 Theodor Donat (1844–1890) był jednym z założycieli Towarzystwa Karkonoskiego (Riesengebirgsverein), organizacji, która odegrała ogromną rolę w rozwoju turystyki w Karkonoszach. Dzięki jej działalności wytyczano szlaki, budowano schroniska, rozwijano infrastrukturę turystyczną i popularyzowano wiedzę o regionie. Po śmierci Donata jego zasługi postanowiono uczcić w wyjątkowy sposób. ⛰️

🪨 W 1893 roku nad Wielkim Stawem wzniesiono pomnik w formie kamiennego kopca. Z czasem stał się on jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów widokowych w Karkonoszach i częstym motywem pocztówek. 🖼️ Członkowie Towarzystwa Karkonoskiego dokładali do niego pamiątkowe głazy przywożone z różnych stron Europy, a nawet świata. 🌍

⚒️ Po 1945 roku pomnik, uznany za element niemieckiego dziedzictwa kulturowego, stopniowo popadł w ruinę i ostatecznie został zniszczony. Dziś zachował się jedynie na dawnych fotografiach i pocztówkach, przypominając o pionierach karkonoskiej turystyki i historii poznawania tych gór. ⛰️

Pomnik Theodora Donata nad krawędzią Wielkiego Stawu (Grosser Teich) (1930)
👉 Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Zbiór ikonograficzny, sygn. 82/1868/0/70/1471
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/30196891

26/08/2026

📜 Ernstest pfalzgraf (palatyn) reński widymuje dokument Jana von Pernstein z 4 IX.1544 r., w którym Jan von Pernstein i Helfenstein, pan na hrabstwie kłodzkim stwierdza, że kilku rycerzy i kilka miast w hrabstwie udzieliło pożyczek na mocy wystawionych listów dłużnych.

🗓️ Kłodzko, 26.08.1557

ℹ️ Or. niem., perg. 535 x 304 x 56, fragm. pieczęci, sygn. dawna B 221

👉 Źródło: Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Akta miasta Kłodzka, sygn. 82/21/0/24/182
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/34931730

👉 Zobacz widymowany dokument z 4.09.1544: https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/39195441

25/08/2026

🏺 22 sierpnia 2026 r. w Muzeum Ceramiki w Bolesławcu odbyły się obchody jubileuszu 80-lecia Zakładów Ceramicznych „BOLESŁAWIEC”. 🎉

📚 Archiwum Państwowe we Wrocławiu oraz Archiwum Państwowe we Wrocławiu Oddział w Bolesławcu uczestniczyły w kwerendach prowadzonych przez Muzeum Ceramiki w Bolesławcu, których celem było odnalezienie w zasobach archiwalnych materiałów źródłowych dotyczących najstarszego zakładu ceramicznego w powojennej historii Bolesławca.

🏺 Zakład ten przez 80 lat swojej działalności przechodził różne koleje losu. Zmieniał nazwy (m.in. Zakłady Garncarsko-Ceramiczne pod Zarządem Państwowym w Bolesławcu, Bolesławieckie Zakłady Wielobranżowe Przemysłu Terenowego w Bolesławcu), posiadał liczne oddziały (m.in. w Bolesławicach, Nowogrodźcu i Ołdrzychowie) oraz wytwarzał zróżnicowany asortyment, obejmujący między innymi fajans sanitarny. Ostatecznie działalność zakładu skoncentrowała się na produkcji zastawy stołowej, ceramiki ozdobnej oraz wyrobów garncarskich.

🎨 Efektem przeprowadzonych prac są wystawa „80 lat Zakładów Ceramicznych «BOLESŁAWIEC»” oraz publikacja zatytułowana „Zakłady Ceramiczne «BOLESŁAWIEC» w Bolesławcu w latach 1946–2026”, wydana pod redakcją Anny Bober-Tubaj i Barbary Glinkowskiej.

👏 Serdecznie zapraszamy do zwiedzenia wystawy oraz zapoznania się z publikacją. Zakładom Ceramicznym „BOLESŁAWIEC” składamy gratulacje z okazji jubileuszu i życzymy wielu kolejnych lat pomyślnej działalności, dalszych sukcesów oraz zdobywania kolejnych nagród i wyróżnień. 🏆

🔎 Więcej informacji o jubileuszu na stronie:
https://bolesławiec.pl/index.php/aktualnosci/7054-80-lat-zak%C5%82ad%C3%B3w-ceramicznych-%E2%80%9Eboles%C5%82awiec%E2%80%9D

📷Fot. UM Bolesławiec, Anna Puk/AP Wrocław O. w Bolesławcu

24/08/2026

📜 24 sierpnia 1945 r. – początek polskich uczelni we Wrocławiu

🏛️ 24 sierpnia 1945 r. wydano Dekret o przekształceniu Uniwersytetu Wrocławskiego i Politechniki Wrocławskiej na polskie państwowe szkoły akademickie. Dokument, przyjęty przez Radę Ministrów i zatwierdzony przez Prezydenta Krajowej Rady Narodowej, stał się aktem prawnym powołującym polskie szkolnictwo wyższe we Wrocławiu.

🎓 W pierwszym okresie działalności funkcjonowała jedna uczelnia – Uniwersytet i Politechnika we Wrocławiu – ze wspólnym rektorem, senatem i administracją. W jej strukturze utworzono sześć wydziałów uniwersyteckich oraz cztery wydziały politechniczne, dając podwaliny pod rozwój powojennej nauki i szkolnictwa wyższego na Dolnym Śląsku.

📑 Dekret przewidywał również szczególne rozwiązania organizacyjne. Do 31 sierpnia 1946 r., w okresie tworzenia uczelni, rektorzy wykonywali kompetencje senatu akademickiego i rad wydziałowych, a pierwszych rektorów oraz profesorów mianował Prezydent Krajowej Rady Narodowej.

👨‍🏫 Pierwszym rektorem Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu został prof. Stanisław Kulczyński, który pełnił tę funkcję w latach 1945–1951.

Dekret zapoczątkował historię polskich uczelni wyższych we Wrocławiu i otworzył nowy rozdział w dziejach miasta po II wojnie światowej.

👉 Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, Archiwum Fotograficzne Stanisława Doktorowicz-Hrebnickiego, sygn. 3/69/0/-/9
👉 Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Wojewódzki Komitet Stronnictwa Demokratycznego we Wrocławiu, sygn. 82/2228/0/1.38/1443
👉 Komitet Wojewódzki Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej we Wrocławiu, sygn. 82/1199/0/8.8.1/6609

21/08/2026

⛰️ Spod stóp Orlicy nasza wakacyjna pocztówka przenosi nas równie wysoko do Szklarskiej Poręby Górnej położonej u podnóża Karkonoszy.

🌄 Szklarska Poręba należy do najstarszych osad w polskich Sudetach. Jej początki sięgają XIV wieku i wiążą się z poszukiwaniem bogactw naturalnych oraz rozwojem hutnictwa szkła, od którego miejscowość wzięła swoją nazwę. Przez stulecia rozwijała się jako ośrodek rzemiosła, a następnie turystyki górskiej. 🥾 Dzięki malowniczemu położeniu, bliskości Karkonoszy i Gór Izerskich oraz licznym szlakom turystycznym 🌲, Szklarska Poręba stała się jednym z najważniejszych ośrodków wypoczynkowych i sportów zimowych w regionie. 🎿 W 1932 roku na torze rozegrano mistrzostwa świata w bobslejowych dwójkach, a sam obiekt należał wówczas do najnowocześniejszych torów bobslejowych w Europie. Prawdziwą wizytówką miasta stały się jednak Jakuszyce i narciarstwo biegowe. Od 1976 roku organizowany jest tu Bieg Piastów – największa i najbardziej prestiżowa masowa impreza narciarstwa biegowego w Polsce. ⛷️

Panorama z widokiem na Plac Sportowy (Sportplatz) (1935)
👉 Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Zbiór ikonograficzny, sygn. 82/1868/0/310/1523
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/35820050

19/08/2026

📜 Czy wiecie, czym jest widymowanie?

W zbiorach pergaminowych Archiwum Państwowego we Wrocławiu możemy często natknąć się na dokumenty będące widymusami, czyli urzędowymi poświadczeniami zgodności odpisu dokumentu z jego oryginałem. Dzięki temu uwierzytelniona kopia mogła mieć taką samą moc dowodową jak pierwowzór, co było szczególnie ważne w czasach, gdy oryginalne dokumenty narażone były na zniszczenie lub zagubienie.

📜 Andrzej de Rosslawicz, oficjał wrocławski, widymuje dokument Bolesława III, księcia legnickiego z 20 XII 1330 r., który nadał cystersom w Lubiążu, za zgodą Nankera, biskupa wrocławskiego i swojej żony Katarzyny, kaplicę Św. Wawrzyńca na zamku legnickim z prawem patronatu.

🗓️ Wrocław, 19.08.1346

ℹ️ Or. łac., perg. 395 x 360, nacięcia po pasku pergaminowym po pieczęci oficjała, znak notarialny Mikołaja, s. Frącka z Rędzina (Ransyn), kleryka wrocławskiego, Wr., Rep. 91 nr 290 (299 b), Reg. Sl. I, nr 496.

👉 Źródło: Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Klasztor Cystersów w Lubiążu, pow. wołowski, sygn. 82/55/0/-/290
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/34936438

17/08/2026

13, która przyniosła szczęście ❤️🚂
Od czwartku, 13 sierpnia 2026 roku, zdecydowanie przestajemy wierzyć w pechową trzynastkę. 😉

Właśnie tego dnia spotkaliśmy dwie niezwykłe kobiety, które w ramach akcji „Pamięć Kolejowych Pokoleń w Archiwach Państwowych” przekazały nam wyjątkowe pamiątki rodzinne.

To nie były tylko dokumenty, fotografie czy listy. To przede wszystkim historie, emocje i wspomnienia, przez lata przechowywane w rodzinnych albumach i szufladach. Opowieści Kolejarki oraz rodziny kolejarzy pozwoliły nam zajrzeć do świata, którego nie znajdziemy w podręcznikach. 🚂❤️

Dzięki tym niezwykłym historiom możemy dowiedzieć się m.in., jak wyglądał wagon 3. klasy, jak święta spędzano w rodzinach kolejarzy oraz jak kolej łączyła ludzi i całe pokolenia.

Już we wrześniu podzielimy się z Wami nagraniami z tego wyjątkowego spotkania. Jesteśmy przekonani, że będzie to nie tylko piękna lekcja historii, ale także opowieść o wartościach, pamięci i tradycjach przekazywanych z pokolenia na pokolenie. ❤️

🎥 Wypatrujcie nagrań we wrześniu!

A nasze szczęście wcale się nie kończy! ❤️🚂
17 sierpnia otrzymaliśmy od kolejnego Darczyńcy przepiękną mapę kolejową, która wzbogaci nasze zbiory i stanie się kolejnym świadectwem historii kolei oraz ludzi z nią związanych.

A tymczasem… jeśli w Waszych domach znajdują się kolejowe pamiątki, fotografie, dokumenty, listy albo rodzinne historie, którymi chcielibyście się podzielić – zapraszamy do nas na rozmowę przy filiżance pysznej kawy. ☕🚂

Akcja trwa do 2 października 2026 roku.

Być może właśnie w Waszej rodzinnej szufladzie kryje się historia, którą warto ocalić od zapomnienia. ❤️

14/08/2026

📮 Nasza archiwalna pocztówka przenosi nas dziś do Zieleńca - malowniczej górskiej osady położonej w Górach Orlickich. ⛰️🌲

🖼️ Takie widoki przez dziesięciolecia przyciągały turystów i kuracjuszy szukających odpoczynku wśród sudeckiej przyrody. Stare pocztówki są dziś nie tylko pamiątką, ale również cennym świadectwem przemian krajobrazu i życia codziennego mieszkańców.

🏘️ Zieleniec powstał w 1719 roku i przez długi czas był samodzielną górską wsią, uznawaną za jedną z najwyżej położonych osad w Sudetach (800-960 m n.p.m.). 🏔️ Dziś stanowi część Dusznik-Zdroju. Miejscowość zasłynęła przede wszystkim jako jeden z najważniejszych ośrodków sportów zimowych w Polsce. 🎿 Dzięki wyjątkowemu mikroklimatowi, zbliżonemu do alpejskiego, oraz korzystnym warunkom śniegowym od końca XIX wieku rozwijały się tu tradycje narciarskie. ⛷️

❄️ Ale nie tylko narciarze znajdą tu coś dla siebie – liczne górskie szlaki turystyczne prowadzą przez malownicze partie Gór Orlickich, oferując piękne panoramy, kontakt z przyrodą i możliwość aktywnego wypoczynku o każdej porze roku. 🌿

Zieleniec (okolice Dusznik Zdroju) u stóp Orlicy (Hohe Mense) / polska część Gór Orlickich (1930)
👉 Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Zbiór ikonograficzny, sygn. 82/1868/0/302/1470
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/30196890

12/08/2026

📜 Sykstus IV, papież rozstrzyga spór o uposażenie ołtarzy w kościele parafialnym w Lwówku na korzyść kleryka Krzysztofa Sleussera, przysadzając mu 3 srebrne grzywny rocznie. Wykonawcą swojego postanowienia papież czyni wrocławskiego kanonika Jana Girdana.

🗓️ Tivoli, 12.08.1473

ℹ️ Or. łac., perg. 470 x 275 + 55, na konopnym sznurze bulla papieska, Wr., Rep. 132 a. Depozyt parafii w Lwówku Śl. nr 90 (92).

👉 Źródło: Źródło: Archiwum Państwowe we Wrocławiu, Depozyt parafii w Lwówku Śląskim, sygn. 82/1061/0/-/90

https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/jednostka/-/jednostka/34939585

Adres

Pomorska 2
Wroclaw
50-215

Godziny Otwarcia

Poniedziałek	07:30 - 15:30
Wtorek	07:30 - 15:30
Środa	07:30 - 15:30
Czwartek	07:30 - 15:30
Piątek	07:30 - 15:30

Telefon

+48713288101

Strona Internetowa

https://www.wroclaw.ap.gov.pl/

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Archiwum Państwowe we Wrocławiu umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.