Archiwum Państwowe we Wrocławiu

31/05/2026

w Kancelaria Premiera trwa! 😁

Odwiedź nasze stanowisko i wejdź z nami do Kraina Wyobraźni z Archiwkiem w KPRM 🤩

Czekają na Was m.in poszukiwania skarbów i warsztaty kreatywne, gdzie wykonacie własne: 📦pudełka Archiwisty, 🏷️zakładki do książek, 🖼️przypinki, 🪢breloczki, magnesy, 📨kartki pocztowe, pieczęcie, a nawet samodzielnie wymyślony i wykonany herb swojej rodziny!😁

Wypatrujcie też Archiwka!

Zapraszamy!😊

31/05/2026

31/05/2026

📸 Śladami dawnego miasta
Wyrusz z nami w podróż między przeszłością a teraźniejszością!

🏙️ Z okazji Międzynarodowego Dnia Archiwów zapraszamy na wyjątkową wystawę i fotograficzną grę miejską. Odkryj dawne miasto uchwycone na archiwalnych fotografiach i spróbuj odnaleźć te same miejsca we współczesnej przestrzeni. 🕰️📷

🔎 Jak wygląda gra?
✔️ wybierz 2 miejsca ze zdjęć prezentowanych na wystawie
✔️ odszukaj te same punkty na ulicach naszego miasta
✔️ wykonaj współczesne zdjęcia
✔️ prześlij je nam do 15 czerwca na adres: [email protected]

Najciekawsze prace stworzą wyjątkowy mini album przygotowany wspólnie przez archiwistów i uczestników wydarzenia. 🎁

📅 9 czerwca
🕙 10:00–11:00, prelekcja Dyrektora Archiwum wraz z oprowadzaniem po wystawie w Archiwum Państwowym we Wrocławiu, ul. Pomorska 2
🕚 11:00–15:00, gra miejska - możliwość pobrania pakietów z wybranymi zdjęciami (hol Archiwum Państwowego we Wrocławiu)

📍Zobacz nasze miasto z zupełnie nowej perspektywy i połącz przeszłość z teraźniejszością jednym zdjęciem.

P.s.
Z wybranych, przesłanych fotografii wybierzemy najciekawsze do naszego mini albumu. Każdy uczestnik gry otrzyma po wydrukowaniu album w prezencie! 🤭

📸 Grafika: Bogumiła Kaczmarek

29/05/2026

🎬 W środę 27.05.2026 r., pracownicy Oddziału w Jeleniej Górze wzięli udział w 51 „Karkonoskim spotkaniu krajoznawczo-historycznym” organizowanym przez PTTK Oddział „Sudety Zachodnie” w Jeleniej Górze, prezentując okolicznościowy wykład z pokazem slajdów, oparty na materiałach archiwalnych. 🖼️📜

🏛️ Spotkanie rozpoczęło się o godz. 9:00 w sali wykładowej Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze. Po przywitaniu blisko 30 gości 👥 przez zastępcę dyrektora Muzeum Panią Anetę Sikorę-Firszt, wykład wzbogacony prezentacją multimedialną, zatytułowany „130 lat ruchomych obrazów w Jeleniej Górze: 1896-2026”, wygłosił kierownik Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze dr Ivo Łaborewicz.

📽️ Omówił w nim początki pokazów filmowych w XIX w., a następnie bogate i różnorodne dzieje poszczególnych budynków kin jeleniogórskich, które początkowo powstawały w salach koncertowych, teatralnych i zajazdach, a dopiero od 1916 r. jako samodzielne budynki.🎼🎭 Scharakteryzował też postacie niektórych właścicieli kin oraz wyświetlany repertuar. Całość została oparta na dokumentacji zachowanej w Archiwum Państwowym oraz przechowywanej tamże lokalnej prasie z epoki. 🗞️

🚶‍♂️🚶‍♀️ Po wykładzie odbyła się wycieczka do nieodległego kina „Lot” (dawnej „Capitol”)🎥, gdzie można było zapoznać się z działalnością tej placówki oraz wybraną dokumentacją powstałą w niej w latach 80. i 90. XX w. W trakcie dyskusji zebrani prezentowali swoje wspomnienia związane z kinami w Jeleniej Górze.

⏰ Spotkanie zakończyło się około godz. 12:00. Było ono kolejną okazją w regionie do promocji oraz zaprezentowania działalności i zbiorów Archiwum Państwowego, jego zbiorów.

📸 Fot. Nikola Bździuch

28/05/2026

📚 Co kryje się pod tajemniczym skrótem PUR? 🤔

👩‍🎓👨‍🎓 Dla studentów z Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego pod opieką prof. Jacka Piotrowskiego możliwość poznania zespołu akt Państwowego Urzędu Repatriacyjnego to niezwykle cenna lekcja ułatwiająca badanie powojennych losów mieszkańców Dolnego Śląska.

📑 Podczas zajęć 26 maja omówiliśmy zasady udostępniania materiałów archiwalnych na przykładzie akt PUR z uwzględnieniem ograniczeń związanych z ochroną danych osobowych, na które muszą zwrócić uwagę przyszli historycy. Utworzony pod koniec II Wojny Światowej Państwowy Urząd Repatriacyjny organizował repatriację i przesiedlanie ludności, planował rozmieszczanie repatriantów i przesiedleńców zapewniając opiekę sanitarno-żywnościową oraz organizując pomoc w zakresie odbudowy warsztatów pracy. 🛠️🏥🍞

👀 Studenci na własne oczy mogli zobaczyć wybrane fragmenty jednostek archiwalnych związanych z organizacją osadnictwa czy przydziałami mieszkań. Aby zobrazować wielkość zespołu akt, przygotowaliśmy również małą infografikę wraz ze zdjęciami ukazującymi rozmieszczenie akt w magazynie archiwalnym.🗄️Omówiliśmy także zawartość zespołu na przykładzie inwentarza elektronicznego dostępnego na Szukaj w Archiwach.

💬 Biorąc pod uwagę aktywność naszych uczestników i rodzące się pytania podczas zajęć, jesteśmy przekonani że jeszcze powstanie wiele znakomitych prac dotyczących repatriacji z wykorzystaniem zasobu Archiwum Państwowego we Wrocławiu.

Dziękujemy za wizytę! 🙂

📸 Fot. Andrzej Grodziński

27/05/2026

Zdumienie, fascynacja, ciekawość... 🧐✨📜 to tylko niektóre z emocji towarzyszących studentkom i studentom trzeciego roku z Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego pod opieką Katarzyny Sielickiej, którzy podczas zajęć 25 maja mogli doświadczyć pracy z aktami majątku Hochbergów z Książa. 🏛️📂

🔎🖋️Możliwość zapoznania się z oryginalnymi materiałami archiwalnymi spisywanymi starym, odręcznym pismem niemieckim była dla większości uczestników pierwszą taką okazją w życiu i cennym doświadczeniem ułatwiającym późniejsze przygotowanie projektów konserwatorskich dotyczących wybranych zabytków. 🏺 Studenci poznali również zasady udostępniania materiałów archiwalnych w Archiwum Państwowym we Wrocławiu. 📂🔍

⏳🤖 A dowodem na to w jaki sposób przeplatają się historia ze współczesną technologią niech będzie fakt, że nasi uczestnicy za pomocą narzędzi sztucznej inteligencji rozszyfrowali... zapiski testamentu z XVIII wieku. 📜🗝️

✨ Życzymy powodzenia w dalszych badaniach i odkrywaniu historii zapisanej w Archiwa Państwowe.

📷 Fot. Andrzej Grodziński

26/05/2026

💌 W archiwach przechowujemy historie zapisane na papierze:

🌸 listy,
🌸 fotografie,
🌸 dokumenty.

Ale najpiękniejsze z nich powstają każdego dnia dzięki Mamom. 🌸
To one są pierwszymi strażniczkami pamięci, przechowują wspomnienia, uczą tradycji i budują historie, które trafiają do prywatnych archiwów serc każdego z nas. 🫂

💐 Z okazji Dnia Matki składamy najserdeczniejsze życzenia Wam najukochańsze Mamy.

Niech Wasza miłość, troska i codzienny trud pozostają najcenniejszym dziedzictwem przekazywanym kolejnym pokoleniom. 💌
Bądźcie pełne zdrowia, siły i miejcie jak najwięcej powodów do dumy.

Dziękujemy za to, że tworzycie żywe archiwa pamięci, pełne ciepła, siły i oddania. 💐
🌸 Niech Wasze codzienne chwile zapisują się najpiękniej w historii Waszych rodzin.

Matka z dzieckiem na wiosnę (1950)
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe, Wojskowa Agencja Fotograficzna, sygn. 3/39/0/-/9192

25/05/2026

🍻 Dzień Piwowara to święto tych, którzy przez wieki tworzyli smak miasta, od anonimowych rzemieślników, przez klasztornych browarników, po współczesnych piwowarów przywracających do życia dawne style, takie jak Schöps.

🗂️ To dzięki nim historia Dolnego Śląska żyje nie tylko w archiwach, żyje także w tym, co możemy dziś spróbować. Smak przeszłości? Wciąż jest w zasięgu ręki, czasem ukryty w dokumentach, a czasem w dobrze uwarzonym piwie.

📖 A o ciekawych historiach, legendach, wzmiankach dotyczących piwa poczytacie w naszej publikacji Zarys dziejów piwowarstwa w Kotlinie Jeleniogórskiej autorstwa Wojciecha Szczerepy.

🏠 Jak wyglądało życie browarnika i słodownika na przełomie XVIII i XIX wieku?

🧳 W większości przypadków browarnik prowadził, dziś byśmy powiedzieli, podróżniczy tryb życia. Mieszkał tam, gdzie dzierżawił browar. 🍺 Otrzymywał od miasta bądź dworu ziemskiego mieszkanie. Tylko nieliczni zostawali właścicielami domów. Zazwyczaj mieszkanie było częścią budynku słodowni lub browaru. Ponieważ dzierżawa na ogół wynosiła 3 lata, a bywało, że tylko rok, browarnik musiał często zmieniać adres. 📆 Gdy dzierżawę przedłużano, mógł pozostać dłużej w danej miejscowości.

🏘️ W Jeleniej Górze browarnik mieszkał w pomieszczeniach na poddaszu słodowni składających się z kuchni i pokoju. Pokój był zarazem pomieszczeniem gościnnym, w którym prowadzono wieczorami wyszynk. Wszelkie zmiany czy rozbudowy mieszkania piwowar prowadził na własną rękę, ponosząc ich koszty.

🪑🛏️ Ciekawy jest zapis z budowy nowej słodowni w Jeleniej Górze. Ostatnią kondygnację (strych) zaadaptowano na mieszkanie dla piwowara. Planowano urządzić salon, sypialnię, sień i kuchnię. Salon miał być na tyle obszerny, by mógł pomieścić gości browarnika, pełniąc tym samym rolę miejsca wyszynku dla nawet 20 osób. W wyniku jednak protestów okolicznych mieszkańców projekt okrojono o sypialnię, która miała się mieścić w salonie. Browarnik Pofe, który jako pierwszy zamieszkał w służbowym mieszkaniu, wnioskował do Rady Miejskiej o przedzielenie salonu i wydzielenie sypialni dla siebie, żony i dzieci. Widać, iż w browarniach dramatycznie brakowało miejsca prywatnego.

🎨🏠 Nieco światła na kwestie mieszkaniowe rzucają nam dokumenty dotyczące budowy słodowni. Mieszkanie miało mieć sufit z desek, drewniane drzwi do salonu pomalowane szarą farbą, również szare, sosnowe okna z czarnymi okuciami, dwupaleniskowy kaflowy piec wyposażony w żelazny komin i przewody. W projekcie uwzględniono lamperię (drewnianą okładzinę ścienną), tynki zewnętrzne z pilastrami i obramowaniami okien i drzwi pomalowane na biało, a wnęki zabarwione.

👉 Źródło: W. Szczerepa, Zarys dziejów piwowarstwa w Kotlinie Jeleniogórskiej

22/05/2026

🌳✨ „Bez korzeni nie zakwitniesz” - gala wojewódzka za nami. ✨🌳

🌳 W czwartek 21 maja gościliśmy finalistki, finalistów i osoby wyróżnione w V edycji konkursu „Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna". Nasi goście wraz z nauczycielami opiekunami odebrali dyplomy oraz nagrody z rąk Dyrektora Archiwum Państwowego we Wrocławiu Janusza Gołaszewskiego oraz Dolnośląskiej Kurator Oświaty Ewy Skrzywanek. 👏🏅

Podobnie jak w poprzednim roku, nagrody przyznaliśmy w dwóch kategoriach wiekowych dla klas IV-VI i VII-VIII. Podczas tegorocznej edycji konkursu ocenie podlegały 54 prace z Dolnego Śląska, co plasuje nas na trzecim miejscu pod względem ilości zgłoszonych prac w Polsce. 📈

🌳 Finalistami etapu wojewódzkiego w kategorii klas IV-VI zostali:
🏆Hanna Klecha - Szkoła Podstawowa im. Górników Surowców Mineralnych w Czernej,
🏆Lucyna Kroma - Szkoła Podstawowa nr 17 im. Stanisława Kulczyńskiego we Wrocławiu,
🏆Zofia Litwin - Szkoła Podstawowa PARNAS we Wrocławiu.

Wyróżnienia otrzymali:
🏅Iwo Bonczar - Szkoła Podstawowa Dialogu Kultur Etz Chaim we Wrocławiu,
🏅Oliwia Urbaniak - Katolicki Zespół Szkolno-Przedszkolny we Wrocławiu,
🏅Gustaw Walowski-Koprowski - Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia w Świętej Katarzynie.

🌳 Finalistami etapu wojewódzkiego w kategorii klas VII-VIII zostali:
🏆Laura Wardziak - Szkoła Podstawowa AMS we Wrocławiu,
🏆Nina Cichowlas - Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Kilińskiego w Oleśnicy,
🏆Magdalena Kossowicz - Publiczna Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Jaroszowie.

Wyróżnienia otrzymali:
🏅Hanna Domalaczny - Szkoła Podstawowa nr 17 im. Stanisława Kulczyńskiego we Wrocławiu,
🏅Alicja Grabowska - Gminna Szkoła Podstawowa im. Polskich Noblistów w Oławie,
🏅Aleksander Kogut - Szkoła Podstawowa nr 4 im. Kawalerów Orderu Uśmiechu w Lubaniu.

🌟 Cieszymy się, że wśród laureatów ogólnopolskiego etapu konkursu znalazła się Laura Wardziak z klasy VIII Aktywnej Małej Szkoły we Wrocławiu, która realizowała projekt edukacyjny pod opieką Magdaleny Myszkowskiej-Kaszuby.

Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestniczkom i uczestnikom, nauczycielkom i nauczycielom oraz rodzicom i dziadkom za zaangażowanie oraz gratulujemy finalistom tegorocznej edycji konkursu. Wierzymy, że udział w konkursie stanie się inspiracją do dalszego odkrywania historii własnej rodziny i „małej ojczyzny”. ❤️

ℹ️ Organizatorami konkursu była Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej.

👉 Zobacz relację Telewizji Echo24 z wydarzenia: https://echo24.tv/pl/11_wiadomosci/95483_przeszlosc-o-ktorej-warto-pamietac.html

📷 Fot. Andrzej Grodziński

21/05/2026

Dzień Odnawiania Znajomości?
To chyba idealny moment, żeby znów się spotkać! 😊

Archiwum Państwowe we Wrocławiu trochę się za Wami stęskniło!
Może byliście kiedyś u nas na warsztatach, odwiedziliście nas podczas wycieczki, współpracowaliśmy przy ciekawych projektach, a może spotkaliśmy się przy okazji konferencji lub innych wydarzeń?

Jeśli tak, to najwyższy czas odświeżyć tę znajomość. Nie uważacie? 😉

A jeśli jeszcze nie mieliśmy okazji się poznać, czas najwyższy!
U nas historia żyje nie tylko w dokumentach, tworzą ją też ludzie, Wy, my, nasze rozmowy i wspólne doświadczenia.

Wpadajcie do nas, zaglądajcie w nasze wydarzenia, warsztaty i inicjatywy, podrzucajcie też swoje własne pomysły.
Chętnie pokażemy Wam nasze zbiory, opowiemy o tym, czym się zajmujemy i posłuchamy Waszych historii, zajrzymy w Wasze zbiory.

Nie trzeba specjalnej okazji, żeby odnowić znajomość , ale skoro taka się właśnie nadarzyła, to korzystajmy. 😉

Drzwi (i archiwa 😉) są dla Was otwarte. Czekamy na Was!

P.S. Może macie jakieś wspomnienia związane z archiwum? Koniecznie podzielcie się nimi w komentarzach! 💛