29/07/2026
Jak wyglądało zamojskie Stare Miasto pod koniec lat 60. i na początku lat 70. XX wieku, zanim rozpoczęto szeroko zakrojone prace remontowe i konserwatorskie?
Na fotografiach Jerzego Filcka możemy zobaczyć Zamość jeszcze przed wielką przemianą. Zniszczone elewacje, odpadające tynki, uszkodzone bramy, zaniedbane podwórza i kamienice wymagające pilnego remontu tworzyły ówczesny krajobraz miasta. Niektóre budynki były już zabezpieczane drewnianymi podporami, przy innych rozpoczynały się pierwsze prace.
Zdjęcia dokumentują dawną zabudowę ulic Bazyliańskiej, Pereca, Kołłątaja, Żeromskiego, Moranda i Zamenhofa, a także Rynek Solny, synagogę, Pałac Zamojskich i okolice Plant. Widzimy również miejsca, które wkrótce całkowicie zmieniły swój wygląd. Na pustym placu przy ul. Pereca powstał hotel Renesans, dawne zabudowania stopniowo znikały, a kolejne obiekty odzyskiwały historyczny charakter.
To nie tylko dokumentacja architektury. Na fotografiach zachowało się również codzienne życie miasta: przechodnie, wozy konne, ciężarówki, niewielkie zakłady usługowe, sklepiki, mleczarnia i kiosk z lodami. Dzięki tym ujęciom możemy zobaczyć Zamość takim, jakim pamiętali go mieszkańcy sprzed ponad pół wieku.
Prezentowane fotografie pochodzą z zespołu nr 1195 „Spuścizna Macieja Pawlickiego”, przechowywanego w zasobie Archiwum Państwowego w Zamościu. Zostały wykonane w latach 1966-1971, w większości przez Jerzego Filcka (spis roboczy nr 1 z 2026).