05/08/2026
Przechodzimy teraz do naszej najbardziej niesamowitej rekonstrukcji🐿
🍂Jakla ze Starego Zarzecza z liśćmi dębu🍂
🎤Na jej opis natrafiliśmy już jakiś czas temu, podczas wywiadów z Janiną Wandzel z Zarzecza, która obecnie ma 95 lat. Jest ona córką dawnej właścicielki owej jakli👵
Jakla ta była dopasowana, koloru czarnego z habrową podszewką, zapinana na haftki, od których odchodziły liście dębu wyszywane koralikami🍂 Miały one stonowane kolory habru, zieleni, żółci i czerwonego. Rękawy mocno bufiaste, zwężane ku dołowi. Jakla została uszyta w 1️⃣9️⃣1️⃣2️⃣r. przez krawcową mieszkającą w Kalonce w Łodygowicach. Zamówił ją mąż Anny Midor dla swojej 20 - letniej wówczas małżonki🥰
Janina córka Anny, wspomina, że jakla, pewnie już mocno sfatygowana, została spalona po śmierci jej mamy. Wiele elementów dawnej garderoby tak właśnie kończyło swój żywot. Nie zdawano sobie sprawy jaką wartość będą te rzeczy stanowić w czasach obecnych🫣 Szczerze musimy przyznać, że my również musieliśmy dojrzeć do rekonstrukcji strojów laskich. Jeszcze kilkanaście lat temu wydawały nam się za ciemne, nieciekawe, a możliwość pozyskania wielu eksponatów straciliśmy przez naszą ignorancję... obecnie to nasze skarby i z dumą pezentujemy je na scenie😉
Do tej pory myśleliśmy, że opisana wyżej jakla ma formę luźnej dołem części garderoby tworzonej w duchu mody laskiej. Rysunek, który sporządziła nam Pani Janina z pomocą swojej córki wygląda jednak zupełnie inaczej🤯 🧨To krój, o jakim nigdy nie słyszeliśmy na Żywiecczyźnie🧨 Wydaje nam się pewnego rodzaju wariacją nawiązującą do gorsetu z kaletkami (patkami), doszytymi wokół talii. Czy taka cześć garderoby mogła powstać w 1912 r. i trafić do Starego Zarzecza❓️
Niezwykłe jest z jaką precyzją córka odmalowała jaklę swojej mamy wspominając, że kojarzy z dzieciństwa, że jeszcze dwie panie tak się nosiły a ich jakle miały kolor bordowy i granatowy🧥🧥
To odkrycie skłania nas do dalszych badań terenowych, które zaczynamy od znalezienia potomków krawcowej z Kalonki - czy była ona osobą z zewnątrz? Może zachowały się po niej jakieś rysunki odzieży, zdjęcia... Jeśli macie jeszcze w swoich rodzinach osoby 90+ zapytajcie🎤 Będziemy wdzięczni❤️
Historia tej jakli jest dla nas naprawdę fascynująca. Zatem badamy dalej💪
Korzystając z okazji chcemy podziękować Pani Janinie Wandzel, która podczas licznych wywiadów przekazała nam wiele pięknych pieśni oraz historii, z których korzystamy podczas naszych występów. Jesteśmy Pani bardzo wdzięczni😍😍😍
Projekt Gminny Ośrodek Kultury w Łodygowicach pt. "Trzy odcienie Żywiecczyzny- uzupełnienie strojów regionalnych z terenu Gminy Łodygowice dla wielopokoleniowego Zespołu Regionalnego Magurzanie"
--------------------
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowe Centrum Kultury EtnoPolska. Edycja 2026.
