11/12/2021
Aby trafić na opuszczony pałac, wcale nie trzeba wyjeżdżać poza województwo mazowieckie. Kilkanaście minut od Warszawy znajduje się pałac który odwiedzał nawet książę Poniatowski. Pałac w Wiązownie, bo o nim mowa, został wzniesiony w 1787 dla Marii Karoliny z Lubomirskich, księżnej Radziwiłłowej, miecznikowej litewskiej. Po śmierci księżnej w 1795 r. dobra wiązowskie odziedziczył jej siostrzeniec, Jan Alojzy Potocki, który trzy lata później sprzedał go za kwotę 150.000 talarów pruskich Josephowi Christianowi Heinrichowi von Maltzan, Freiherr zu Wartenberg und Penzlin. Nowy właściciel nie nacieszył się długo swoją posiadłością - umarł w 1805 r. Po nim pałac przeszedł na własność jego syna Georga Ferdinanda Friedricha von Maltzan, Reichsfreiherr zu Wartenberg und Penzlin. Podczas wojny polsko- austriackiej w 1809 roku znajdowała się w nim kwatera Naczelnego Wodza Wojska Polskiego gen. Józefa ks. Poniatowskiego. W dniu 6 maja stąd wydał on odezwę do mieszkańców ówczesnej Galicji: „Do Polaków w zaborze austriackim: Polacy! Ziomkowie! My już dawniej zyskaliśmy niepodległość, jesteśmy Polakami, idźcie za naszym przykładem, niesiemy Wam hasło wolności i swobody. Przyłóżcie się do wielkiego wskrzeszenia ojczyzny!”. Drugi raz historia zawitała do pałacu we wrześniu 1939 r. W opuszczonym przez właścicieli budynku w dniach 11-13 września znajdowało się dowództwo Grupy Operacyjnej Kawalerii gen. Władysława Andersa. Brygady Kawalerii Nowogródzka, Wołyńska i Kresowa, wchodzące w skład Grupy, z rejonu Wiązowny przeprowadziły 13 września atak na oddziały niemieckie w kierunku Mińska Mazowieckiego i Kałuszyna z zadaniem odbicia tych miast. W latach 1942-44 w pałacu kwaterowali Niemcy dozorujący pobliskie fortyfikacje. Od 1947 r. mieściła się tu szkoła rolnicza, od 1951 r. ośrodek szkoleniowy ZMP, a od 1956 r. - ośrodek kolonijny Urzędu Rady. W 1981 r. właścicielem pałacu został Urząd Gminy w Wiązownie, który urządził w nim ośrodek zdrowia, aptekę, przedszkole i filię szkoły podstawowej. W 1998 r. posiadłość odzyskali spadkobiercy Neumanów, którzy sprzedali go Polskiej Grupie INTERIM Sp. z o.o. Pałac obecnie stoi opuszczony i popada w coraz większą ruinę.