21/03/2017
Rynek kwiatów w Rosji
1. Wielkość rynku
Rynek kwiatów w Rosji w 2015 r. wynosił 1,77 mld sztuk (wg Global Research Consulting). W ostatnich latach poziom ten jest relatywnie stabilny (zmiany wahają się w przedziale 2 – 5%). W rzeczywistości rynek jest większy, gdyż w/w dane nie uwzględniają „szarego” importu i kwiatów hodowanych na sprzedaż w prywatnych gospodarstwach.
W ujęciu wartościowym rynek kwiatów w Rosji wynosił w 2015 r. 2,6 mld USD, co oznaczało ponad 27% spadek w porównaniu z 2014 r. (przyczyną spadku w ujęciu walutowym było przede wszystkim osłabienie rubla). Eksperci prognozują wzrost popytu na kwiaty w Rosji w średnioterminowej perspektywie – w 2019 r. rynek wzrośnie do 2,16 mld sztuk (będzie większy od poziomu 2014 r. o ponad 23%). Głównymi przyczynami wzrostu staną się: rozwój segmentu usług florystyki w FR oraz zmiana zachowań konsumpcyjnych (częstsze zakupy kwiatów bez przywiązania jedynie do dni świątecznych). Przewiduje się zwiększenie średniej liczby kupowanych przez Rosjan kwiatów i wydatków na nie – o ile w 2016 r. Rosjanin kupował średnio nieco ponad 16 kwiatów (na kwotę ok. 1529 rubli), to w 2019 r. zakłada się zwiększenie rocznej liczby kupowanych kwiatów do ponad 20 (na kwotę ok. 2.170 rubli).
2. Kierunki dostaw i kanały dystrybucji
Według Eventus Consulting, sprzedaż detaliczna kwiatów w Rosji odbywa się w większości przez niewielkie budki i pawilony kwiatowe (65 – 70%), jednak udział sklepów i salonów stopniowo się zwiększa sięgając w niektórych regionach 20%. W większych miastach popularne stają się butiki kwiatowe.
Podstawowym miejscem „kwiatowym” w Moskwie stał się Ryżskij Rynek na Prospekcie Mira, gdzie podstawową formą handlu jest mały hurt. Dlatego też wśród klientów przeważają kupcy odsprzedający kwiaty budkom i pawilonom na przedmieściach miasta. Stąd też zaopatrywane są salony florystyki.
Aktualnie podstawowym źródłem zaopatrzenia rynku kwiatów w Rosji pozostaje import. W tym segmencie zachodzą zmiany. O ile jeszcze kilka lat temu największym dostawcą była Holandia, to wprowadzenie dodatkowych wymogów kontroli fitosanitarnej wobec dostaw kwiatów z tego kraju do Rosji zasadniczo zmniejszyło opłacalność przywozu (wzrost kosztów), w praktyce eliminując dostawy z tego kierunku. Jednocześnie zasadniczo wzrosły dostawy z Ameryki Południowej i Afryki. W 2016 r. rosyjski import kwiatów wynosił ok. 350 mln USD, w tym ok. 40% importu przypadało na Ekwador, 15% na Włochy, 15% na Kenię, 9% na Kolumbię, 7% na Hiszpanię, 6% na Izrael.
Jeżeli chodzi o strukturę towarowa importu kwiatów, to przeważają róże (ponad 50%), pozostałe kwiaty (ponad 20%) oraz chryzantemy (18%).
Kwiaty z importu trafiają w Rosji do sprzedaży głównie z trzech źródeł:
bezpośredni zakup np. z plantacji w Afryce i Ameryce Południowej (plantacje mogą ustalać warunki sprzedaży – np. wymagać zakupu określonych proporcji w kolorystyce kwiatów),
zakup od brokerów w Europie, którzy samodzielnie kupują kwiaty z plantacji, pakują je w partie (hurtownicy zarabiają na tych operacjach kilka centów).
zakup u pośredników rosyjskich.
W celu zwiększenia zamówień do poziomu hurtowego, rosyjscy handlowcy rynkowi tworzą wspólne jednostki zakupowe.
3. Ceny kwiatów
Według BusinessStat, średnie ceny kwiatów w rublach będą wzrastać – średnia cena detaliczna 1 ściętego kwiatka wynosiła w 2014 r. 73,3 rbl, w 2015 r. 87,5 rbl, w 2016 r. 95,1 rbl, a w kolejnych latach przekroczy 100 rbl (2017 – 100,3 rbl, 2018 – 104 rbl, 2019 – 108,4 rb.).
Ceny kwiatów zależą od rodzaju, wielkości pączka, długości łodygi oraz kosztu dostaw i pośrednictwa. Przykładowo, według informacji RBC, róża o długości 80 cm z gatunku Freedom z Ekwadoru kosztuje ok. 30 rubli (0,4-0,5 USD); cena z dostawą do Rosji zwiększa się do 50 – 55 rubli; na rynku Ryżskim w Moskwie kosztuje już 80 – 90 rubli, a cena w punktach sprzedaży detalicznej dochodzi do 150 rubli.
4. Produkcja kwiatów w Rosji
W Rosji rozwija się krajowy sektor kwiatów, który w 2015 r. stanowił ok. 12% zaopatrzenia rynku (według Global Research Consulting). Dotyczy to m.in. projektów szklarniowych; najważniejszymi inwestorami na rynku występują nie branżowi przedsiębiorcy (np. właściciel sieci Magnit zainwestował w szklarnie - „Jug – Agro”). Innymi znaczącymi rosyjskimi projektami przemysłowej hodowli kwiatów są: „Nowa Holandia” (cztery szklarnie w obwodzie leningradzkim), kompleks szklarniowy „Mokszanskij” w obwodzie penzeńskim. Znaczącym producentem kwiatów w regionie przybliżonym do stolicy jest kompania „Rozowyj Sad” – szklarnie zlokalizowane w obwodzie kałużskim (150 km od Moskwy) – firma rozwija własną sieć sprzedaży (marka „Optcwiettorg” posiadająca ok. 30 sklepów w Moskwie).
Rynek kwiatów w Rosji jest relatywnie konkurencyjny – udział żadnej z firm nie przekracza 10%.
5. Kwiaty na rynku Obwodu Kaliningradzkiego
Jak dotychczas, nieco inna od rosyjskiej, jest struktura dostaw kwiatów do Obwodu Kaliningradzkiego (m.in. z uwagi na specyfikę usytuowania geograficznego i sposoby transportu). Jednak i w odniesieniu do zaopatrzenia regionu obserwowane są tendencje podobne do ogólnorosyjskich – zwiększający się udział dostaw kwiatów z Ameryki Południowej i Afryki. W 2016 r. utrzymała się jeszcze równowaga pomiędzy europejskim i pozaeuropejskim kierunkami dostaw kwiatów (po ok. 50% z ok. 11 mln USD). Znacząca liczba kwiatów pochodziła z Polski (z grupy pozostałych) oraz Ekwadoru, a także z Kenii, Hiszpanii i Włoch oraz Niemiec i Kolumbii. Najwięcej importowano róż (43%) i pozostałych kwiatów (39%), a ponadto chryzantemy (11%) i goździki (4,5%).
Produkcja kwiatów staje się ważnym kierunkiem rozwoju rolnictwa w Obwodzie Kaliningradzkim. W tym sektorze działa kilka firm, jednak liderami są dwie – szkółka „Kalinokovo” i produkcyjna spółdzielnia rolnicza „Flor”.
OOO „Kalinkovo” oferuje kwiaty cięte, doniczkowe, materiał szkółkarski. Produkcja kierowana jest do regionów Rosji, w tym do Moskwy i Sankt Petersburga. „Kalinkovo” jest liderem w hodowli tulipanów w regionie (ponad 7 mln).
SPK „Flor” produkuje kwiaty cięte, doniczkowe, zieleń dla bukietów, materiał szkółkarski. W celu sprzedaży kwiatów na 8 marca wyhodowano ponad 100 tys. tulipanów.
Ponadto 200 tys. kwiatów dostarcza na lokalny rynek gospodarstwo farmerskie Oksany Lepiechi.
Produkcja kwiatów staje się ważnym segmentem rolnictwa Obwodu Kaliningradzkiego – hodowane są kwiaty cebulowe sprzedawane przez giełdę holenderską i wywożone nie tylko do regionów Rosji, ale także za granicę. Przykładowo wielkość produkcji tulipanów zwiększyła się w porównaniu z 2012 rokiem trzykrotnie – do 7,3 mln sztuk.
Źródło: kaliningrad.rbc.ru, gov39.ru, obliczenia własne
