Agro-Coastal Research And Development Organization

Call Directions Website

Agro-Coastal Research And Development Organization ACORDO Is a local NGO that operates across Somalia.

WARSHADAHA DAWOOYINKA EE SOOMAALIYA: TAARIIKH, HOOS-U-DHAC IYO FURSADAHA MUSTAQBALKACover PageTitle: Warshadaha Dawooyin...
25/04/2026

WARSHADAHA DAWOOYINKA EE SOOMAALIYA: TAARIIKH, HOOS-U-DHAC IYO FURSADAHA MUSTAQBALKA

Cover Page

Title: Warshadaha Dawooyinka ee Soomaaliya
Author: Agro - Caostal Research and Development Organization (ACORDO)
Date: 2026
Institution: Independent Research

Abstract

Daraasaddan waxay falanqeyneysaa horumarka, burburka, iyo dib-u-soo kabashada warshadaha dawooyinka ee Soomaaliya. Ka hor 1991, Soomaaliya waxay lahayd nidaam dowladeed oo maamula dawooyinka, balse burburkii dowladdu wuxuu sababay hoos-u-dhac weyn. Maanta, dalka wuxuu ku tiirsan yahay dawooyin dibadda laga keeno, inkasta oo ay jiraan dadaallo dib loogu soo noolaynayo wax-soo-saarka gudaha. Daraasaddan waxay adeegsataa ilo rasmi ah iyo warbixinno casri ah si loo fahmo xaaladda dhabta ah.

1. Introduction

Warshadaha dawooyinka waa tiir muhiim u ah caafimaadka iyo dhaqaalaha. Dalalka leh warshado dawooyin oo shaqeynaya waxay gaaraan isku filnaansho caafimaad iyo hoos u dhigid kharashaadka.

Soomaaliya, kahor 1991, waxay lahayd nidaam dowladeed oo isku dhafan oo ka shaqeynayay soo dejinta, qaybinta, iyo qayb ahaan wax-soo-saarka dawooyinka. Kadib burburkii dowladdii dhexe, nidaamkaas wuu dumay, taas oo keentay in dalka uu gebi ahaan ku tiirsanaado dibadda.

2. Historical Background

Ka hor burburkii dowladdii dhexe, hayโ€™ad dowladeed oo la oran jiray ASPIMA ayaa maamuli jirtay soo dejinta iyo qaybinta dawooyinka dalka.

Hayโ€™addan waxay:

Maamuli jirtay supply chain-ka dawooyinka

Hubin jirtay tayada

Gaarsiin jirtay isbitaallada dowliga ah

Nidaamkan ayaa ahaa mid nidaamsan oo dowladdu gacanta ku hayso.

3. Collapse of Pharmaceutical Sector

Burburkii 1991 wuxuu sababay:

Burbur nidaamka caafimaadka

Joojinta warshadaha dawooyinka

Luminta khibrad farsamo

Warshaddii ugu dambeysay ee dawooyinka waxay xirmatay isla waqtigaas.

Sidoo kale, nidaamkii dawliga ahaa ee ASPIMA wuu burburay, taas oo ka dhigtay suuqa mid aan nidaam lahayn.

4. Current Pharmaceutical System in Somalia

Maanta, nidaamka dawooyinka Soomaaliya wuxuu ku dhisan yahay:

Soo dejin (importation)

Qaybin (distribution)

Ganacsi gaar loo leeyahay

Warbixin rasmi ah ayaa muujineysa in suuqa dawooyinka uu yahay mid aad u kala firdhan oo ay ka shaqeeyaan shirkado badan oo gaar loo leeyahay.

Waxaa sidoo kale jira khataro la xiriira:

Dawooyin tayadoodu liidato

Dawooyin been abuur ah

5. Dependence on Imports

Waxaa la qiyaasaa in:

In ka badan 90% dawooyinka laga keeno dibadda

Dalalka ugu badan ee laga keeno ay yihiin India, China, Turkey

Tani waxay muujineysaa:

In aysan jirin wax-soo-saar gudaha oo ku filan

In dalka uu yahay suuq furan

6. Private Sector Growth

Kadib 1991, shirkado gaar loo leeyahay ayaa buuxiyay booskii dowladdu ka tagtay:

Tusaalooyin:

Prime Pharma (1993)

Somal Pharma (1996)

Rasmi Pharma (2011)

Shirkadahaan waxay:

Soo dejinayaan dawooyin

Qaybinayaan gudaha dalka

La shaqeynayaan shirkado caalami ah

7. Regulatory Challenges

Muddo dheer, Soomaaliya ma lahayn nidaam adag oo kormeera dawooyinka.

Si loo xalliyo arrintan, dowladda Federaalka waxay dhistay:

National Medicines Regulatory Authority (NMRA)

Hayโ€™addan waxay:

Kormeertaa tayada dawooyinka

Maamushaa soo dejinta iyo iibinta

8. Re-emergence of Local Manufacturing

Sanadkii 2022, waxaa dib loo furay warshad dawooyin:

Yenisom Pharmaceuticals

Warshaddii ugu horreysay muddo 30 sano ah

Tani waxay muujineysaa:

Dib u soo kabasho warshadeed

Fursad cusub oo maalgashi

9. Economic Analysis

Warshadaha dawooyinka waxay leeyihiin saameyn dhaqaale oo weyn:

Faaโ€™iidooyinka:

Shaqo abuur

Hoos u dhigid import-ka

Koboc GDP

Caqabadaha:

Amni darro

Maalgashi yar

Kaabeyaasha oo liita

10. Public Health Impact

Saameynta caafimaad ee nidaamka hadda jira:

Helitaanka dawooyin kala duwan

Laakiin tayada oo aan la hubin

Warbixinno ayaa muujinaya in:

Suuqa dawooyinka uu yahay mid aan si buuxda loo xakameyn

11. Comparative Analysis (Past vs Present)

Qodob Kahor 1991 Hadda

Nidaam Dowladeed Gaar loo leeyahay
Wax-soo-saar Jiray Aad u yar
Tayada La xakameeyo Kala duwan
Import Hoose Aad u sare

12. Future Opportunities

Soomaaliya waxay leedahay fursado waaweyn:

Suuq weyn oo dawooyin ah

Baahi joogto ah

Diaspora maalgashi

13. Recommendations

1. Dib u dhis warshadaha dawooyinka

2. Xoojinta sharciyada caafimaadka

3. Maalgashi dowladeed iyo mid gaar loo leeyahay

4. Tababar xirfadlayaal

14. Conclusion

Daraasaddan waxay muujineysaa in:

Soomaaliya horey u lahayd nidaam dawooyin oo shaqeynaya

Burburka dowladdu uu sababay hoos-u-dhac weyn

Mustaqbalka warshadaha dawooyinka uu ku xiranyahay maalgashi iyo nidaam sharci

References (APA Style)

Federal Government of Somalia. (2023). National Medicines Regulatory Framework.

Ministry of Health Somalia. (2022). Health Sector Strategic Plan 2022โ€“2026.

Radio Dalsan. (2022). Yenisom starts drug production in Somalia.

NMRA Somalia. (2023). Regulatory Authority Overview.

Amber Life Sciences. (2025). Pharma manufacturing in Somalia.

Sahan Global. (2024). Counterfeit drugs in Somalia.

Prime Pharma Somalia. (2024). Company Profile.

Somal Pharma. (2023). Company Overview.

Rasmi Pharmaceutical Company. (2024). Company Profile.

ุงู„ู„ุบุฉ ุงู„ุนุฑุจูŠุฉ:-

ุตู†ุงุนุฉ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ููŠ ุงู„ุตูˆู…ุงู„: ุงู„ุชุงุฑูŠุฎุŒ ุงู„ุชุฑุงุฌุนุŒ ูˆูุฑุต ุงู„ู…ุณุชู‚ุจู„

ุตูุญุฉ ุงู„ุบู„ุงู

ุงู„ุนู†ูˆุงู†: ุตู†ุงุนุฉ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ููŠ ุงู„ุตูˆู…ุงู„
ุงู„ู…ุคู„ู: ู…ู†ุธู…ุฉ ุงู„ุจุญูˆุซ ูˆุงู„ุชู†ู…ูŠุฉ ุงู„ุฒุฑุงุนูŠุฉ ุงู„ุณุงุญู„ูŠุฉ (ACORDO)
ุงู„ุชุงุฑูŠุฎ: 2026
ุงู„ู…ุคุณุณุฉ: ุจุญุซ ู…ุณุชู‚ู„

ุงู„ู…ู„ุฎุต (Abstract)

ุชู‚ูˆู… ู‡ุฐู‡ ุงู„ุฏุฑุงุณุฉ ุจุชุญู„ูŠู„ ุชุทูˆุฑ ูˆุงู†ู‡ูŠุงุฑ ูˆุฅุนุงุฏุฉ ุฅุญูŠุงุก ุตู†ุงุนุฉ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ููŠ ุงู„ุตูˆู…ุงู„. ู‚ุจู„ ุนุงู… 1991ุŒ ูƒุงู† ู„ุฏู‰ ุงู„ุตูˆู…ุงู„ ู†ุธุงู… ุญูƒูˆู…ูŠ ูŠุฏูŠุฑ ู‚ุทุงุน ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉุŒ ุฅู„ุง ุฃู† ุงู†ู‡ูŠุงุฑ ุงู„ุฏูˆู„ุฉ ุฃุฏู‰ ุฅู„ู‰ ุชุฑุงุฌุน ูƒุจูŠุฑ ููŠ ู‡ุฐุง ุงู„ู‚ุทุงุน. ุงู„ูŠูˆู…ุŒ ูŠุนุชู…ุฏ ุงู„ุจู„ุฏ ุจุดูƒู„ ุดุจู‡ ูƒุงู…ู„ ุนู„ู‰ ุงุณุชูŠุฑุงุฏ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ู…ู† ุงู„ุฎุงุฑุฌุŒ ุฑุบู… ูˆุฌูˆุฏ ู…ุญุงูˆู„ุงุช ู„ุฅุนุงุฏุฉ ุชู†ุดูŠุท ุงู„ุฅู†ุชุงุฌ ุงู„ู…ุญู„ูŠ. ุชุนุชู…ุฏ ู‡ุฐู‡ ุงู„ุฏุฑุงุณุฉ ุนู„ู‰ ู…ุตุงุฏุฑ ุฑุณู…ูŠุฉ ูˆุชู‚ุงุฑูŠุฑ ุญุฏูŠุซุฉ ู„ูู‡ู… ุงู„ูˆุถุน ุงู„ุญุงู„ูŠ ุจุดูƒู„ ุฏู‚ูŠู‚.

1. ุงู„ู…ู‚ุฏู…ุฉ (Introduction)

ุชูุนุฏ ุตู†ุงุนุฉ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ุฑูƒูŠุฒุฉ ุฃุณุงุณูŠุฉ ู„ู„ุตุญุฉ ุงู„ุนุงู…ุฉ ูˆุงู„ุงู‚ุชุตุงุฏ. ุงู„ุฏูˆู„ ุงู„ุชูŠ ุชู…ุชู„ูƒ ุตู†ุงุนุฉ ุฏูˆุงุฆูŠุฉ ู‚ูˆูŠุฉ ุชุญู‚ู‚ ุงู„ุงูƒุชูุงุก ุงู„ุฐุงุชูŠ ุงู„ุตุญูŠ ูˆุชู‚ู„ู„ ู…ู† ุชูƒุงู„ูŠู ุงู„ุนู„ุงุฌ.

ููŠ ุงู„ุตูˆู…ุงู„ุŒ ู‚ุจู„ ุนุงู… 1991ุŒ ูƒุงู† ู‡ู†ุงูƒ ู†ุธุงู… ุญูƒูˆู…ูŠ ู…ู†ุธู… ูŠุดุฑู ุนู„ู‰ ุงุณุชูŠุฑุงุฏ ูˆุชูˆุฒูŠุน ูˆุญุชู‰ ุจุนุถ ุงู„ุฅู†ุชุงุฌ ุงู„ู…ุญุฏูˆุฏ ู„ู„ุฃุฏูˆูŠุฉ. ุจุนุฏ ุงู†ู‡ูŠุงุฑ ุงู„ุญูƒูˆู…ุฉ ุงู„ู…ุฑูƒุฒูŠุฉุŒ ุงู†ู‡ุงุฑ ู‡ุฐุง ุงู„ู†ุธุงู… ุจุงู„ูƒุงู…ู„ุŒ ู…ู…ุง ุฌุนู„ ุงู„ุจู„ุงุฏ ุชุนุชู…ุฏ ูƒู„ูŠุงู‹ ุนู„ู‰ ุงู„ุงุณุชูŠุฑุงุฏ.

2. ุงู„ุฎู„ููŠุฉ ุงู„ุชุงุฑูŠุฎูŠุฉ (Historical Background)

ู‚ุจู„ ุงู†ู‡ูŠุงุฑ ุงู„ุญูƒูˆู…ุฉ ุงู„ู…ุฑูƒุฒูŠุฉุŒ ูƒุงู†ุช ู‡ู†ุงูƒ ู‡ูŠุฆุฉ ุญูƒูˆู…ูŠุฉ ุชูุนุฑู ุจุงุณู… ASPIMAุŒ ูˆูƒุงู†ุช ู…ุณุคูˆู„ุฉ ุนู† ุฅุฏุงุฑุฉ ู‚ุทุงุน ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ููŠ ุงู„ุจู„ุงุฏ.

ูˆูƒุงู†ุช ุชู‚ูˆู… ุจู€:

ุฅุฏุงุฑุฉ ุณู„ุณู„ุฉ ุงู„ุฅู…ุฏุงุฏ ู„ู„ุฃุฏูˆูŠุฉ

ู…ุฑุงู‚ุจุฉ ุงู„ุฌูˆุฏุฉ

ุชูˆุฒูŠุน ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ุนู„ู‰ ุงู„ู…ุณุชุดููŠุงุช ุงู„ุญูƒูˆู…ูŠุฉ

ูƒุงู† ู‡ุฐุง ุงู„ู†ุธุงู… ู…ู†ุธู…ุงู‹ ูˆุชุญุช ุฅุดุฑุงู ุงู„ุฏูˆู„ุฉ.

3. ุงู†ู‡ูŠุงุฑ ู‚ุทุงุน ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ (Collapse of Pharmaceutical Sector)

ุฃุฏู‰ ุงู†ู‡ูŠุงุฑ ุนุงู… 1991 ุฅู„ู‰:

ุชุฏู…ูŠุฑ ุงู„ู†ุธุงู… ุงู„ุตุญูŠ

ุชูˆู‚ู ู…ุตุงู†ุน ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ

ูู‚ุฏุงู† ุงู„ุฎุจุฑุงุช ุงู„ูู†ูŠุฉ

ูˆู‚ุฏ ุฃูุบู„ู‚ุช ุขุฎุฑ ู…ุตุงู†ุน ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ููŠ ู†ูุณ ุงู„ูุชุฑุฉุŒ ูƒู…ุง ุงู†ู‡ุงุฑ ุงู„ู†ุธุงู… ุงู„ุฑู‚ุงุจูŠ ุงู„ุญูƒูˆู…ูŠ.

4. ุงู„ู†ุธุงู… ุงู„ุฏูˆุงุฆูŠ ุงู„ุญุงู„ูŠ ููŠ ุงู„ุตูˆู…ุงู„

ูŠุนุชู…ุฏ ุงู„ู†ุธุงู… ุงู„ุญุงู„ูŠ ุนู„ู‰:

ุงู„ุงุณุชูŠุฑุงุฏ ู…ู† ุงู„ุฎุงุฑุฌ

ุงู„ุชูˆุฒูŠุน ุนุจุฑ ุงู„ู‚ุทุงุน ุงู„ุฎุงุต

ุงู„ุชุฌุงุฑุฉ ุงู„ุญุฑุฉ ู„ู„ุฃุฏูˆูŠุฉ

ูˆูŠุนุงู†ูŠ ุงู„ุณูˆู‚ ู…ู† ู…ุดุงูƒู„ ู…ุซู„:

ุฃุฏูˆูŠุฉ ู…ู†ุฎูุถุฉ ุงู„ุฌูˆุฏุฉ

ุฃุฏูˆูŠุฉ ู…ุฒูŠูุฉ ุฃูˆ ุบูŠุฑ ู…ุทุงุจู‚ุฉ

ุถุนู ุงู„ุฑู‚ุงุจุฉ

5. ุงู„ุงุนุชู…ุงุฏ ุนู„ู‰ ุงู„ุงุณุชูŠุฑุงุฏ (Dependence on Imports)

ุชุดูŠุฑ ุงู„ุชู‚ุฏูŠุฑุงุช ุฅู„ู‰ ุฃู†:

ุฃูƒุซุฑ ู…ู† 90% ู…ู† ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ู…ุณุชูˆุฑุฏุฉ

ุฃุจุฑุฒ ุงู„ุฏูˆู„ ุงู„ู…ุตุฏุฑุฉ: ุงู„ู‡ู†ุฏุŒ ุงู„ุตูŠู†ุŒ ุชุฑูƒูŠุง

ูˆู‡ุฐุง ูŠุนูƒุณ:

ุบูŠุงุจ ุงู„ุฅู†ุชุงุฌ ุงู„ู…ุญู„ูŠ

ุงุนุชู…ุงุฏ ูƒุงู…ู„ ุนู„ู‰ ุงู„ุฃุณูˆุงู‚ ุงู„ุฎุงุฑุฌูŠุฉ

6. ู†ู…ูˆ ุงู„ู‚ุทุงุน ุงู„ุฎุงุต (Private Sector Growth)

ุจุนุฏ ุนุงู… 1991ุŒ ุชูˆู„ู‰ ุงู„ู‚ุทุงุน ุงู„ุฎุงุต ุณุฏ ุงู„ูุฑุงุบ ุงู„ุฐูŠ ุฎู„ูู‡ ุงู†ู‡ูŠุงุฑ ุงู„ุฏูˆู„ุฉุŒ ูˆู…ู† ุฃุจุฑุฒ ุงู„ุดุฑูƒุงุช:

Prime Pharma (1993)

Somal Pharma (1996)

Rasmi Pharma (2011)

ูˆุชู‚ูˆู… ู‡ุฐู‡ ุงู„ุดุฑูƒุงุช ุจู€:

ุงุณุชูŠุฑุงุฏ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ

ุชูˆุฒูŠุนู‡ุง ุฏุงุฎู„ ุงู„ุจู„ุงุฏ

ุงู„ุชุนุงูˆู† ู…ุน ุดุฑูƒุงุช ุฏูˆู„ูŠุฉ

7. ุงู„ุชุญุฏูŠุงุช ุงู„ุชู†ุธูŠู…ูŠุฉ (Regulatory Challenges)

ู„ูุชุฑุฉ ุทูˆูŠู„ุฉุŒ ู„ู… ูŠูƒู† ู‡ู†ุงูƒ ู†ุธุงู… ุฑู‚ุงุจูŠ ู‚ูˆูŠ ู„ู„ุฃุฏูˆูŠุฉ.

ูˆู„ู…ุนุงู„ุฌุฉ ุฐู„ูƒุŒ ุฃู†ุดุฃุช ุงู„ุญูƒูˆู…ุฉ ุงู„ููŠุฏุฑุงู„ูŠุฉ:

ุงู„ู‡ูŠุฆุฉ ุงู„ูˆุทู†ูŠุฉ ู„ุชู†ุธูŠู… ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ (NMRA)

ูˆุชู‚ูˆู… ุจู€:

ู…ุฑุงู‚ุจุฉ ุฌูˆุฏุฉ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ

ุชู†ุธูŠู… ุงู„ุงุณุชูŠุฑุงุฏ ูˆุงู„ุชูˆุฒูŠุน

ุงู„ุฅุดุฑุงู ุนู„ู‰ ุงู„ุณูˆู‚ ุงู„ุฏูˆุงุฆูŠ

8. ุนูˆุฏุฉ ุงู„ุชุตู†ูŠุน ุงู„ู…ุญู„ูŠ (Re-emergence of Local Manufacturing)

ููŠ ุนุงู… 2022ุŒ ุฃุนูŠุฏ ุงูุชุชุงุญ ู…ุตู†ุน ุฃุฏูˆูŠุฉ:

Yenisom Pharmaceuticals

ูˆู‡ูˆ ุฃูˆู„ ู…ุตู†ุน ุฏูˆุงุฆูŠ ู…ู†ุฐ ุฃูƒุซุฑ ู…ู† 30 ุนุงู…ุงู‹.

ูˆูŠู…ุซู„ ุฐู„ูƒ:

ุจุฏุงูŠุฉ ุชุนุงููŠ ุงู„ู‚ุทุงุน ุงู„ุตู†ุงุนูŠ

ูุฑุตุฉ ู„ู„ุงุณุชุซู…ุงุฑ ุงู„ู…ุญู„ูŠ ูˆุงู„ุฃุฌู†ุจูŠ

9. ุงู„ุชุญู„ูŠู„ ุงู„ุงู‚ุชุตุงุฏูŠ (Economic Analysis)

ุชู…ุชู„ูƒ ุตู†ุงุนุฉ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ุชุฃุซูŠุฑุงู‹ ุงู‚ุชุตุงุฏูŠุงู‹ ูƒุจูŠุฑุงู‹:

ุงู„ููˆุงุฆุฏ:

ุฎู„ู‚ ูุฑุต ุนู…ู„

ุชู‚ู„ูŠู„ ุงู„ุงุณุชูŠุฑุงุฏ

ุชุนุฒูŠุฒ ุงู„ู†ุงุชุฌ ุงู„ู…ุญู„ูŠ

ุงู„ุชุญุฏูŠุงุช:

ุถุนู ุงู„ุฃู…ู†

ู‚ู„ุฉ ุงู„ุงุณุชุซู…ุงุฑ

ุถุนู ุงู„ุจู†ูŠุฉ ุงู„ุชุญุชูŠุฉ

10. ุงู„ุฃุซุฑ ุนู„ู‰ ุงู„ุตุญุฉ ุงู„ุนุงู…ุฉ (Public Health Impact)

ูŠุดูŠุฑ ุงู„ูˆุถุน ุงู„ุญุงู„ูŠ ุฅู„ู‰:

ุชูˆูุฑ ุฃู†ูˆุงุน ู…ุฎุชู„ูุฉ ู…ู† ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ

ู„ูƒู† ุฌูˆุฏุฉ ุบูŠุฑ ู…ุถู…ูˆู†ุฉ ุฏุงุฆู…ุงู‹

ูˆุชุดูŠุฑ ุงู„ุชู‚ุงุฑูŠุฑ ุฅู„ู‰ ุฃู†:

ุณูˆู‚ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ุบูŠุฑ ู…ู†ุธู… ุจุงู„ูƒุงู…ู„

ูˆุฌูˆุฏ ู…ุฎุงุทุฑ ุตุญูŠุฉ ุจุณุจุจ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ุบูŠุฑ ุงู„ู…ุทุงุจู‚ุฉ

11. ุงู„ุชุญู„ูŠู„ ุงู„ู…ู‚ุงุฑู† (ุงู„ู…ุงุถูŠ ู…ู‚ุงุจู„ ุงู„ุญุงุถุฑ)

ุงู„ุนู†ุตุฑ ู‚ุจู„ 1991 ุงู„ุขู†

ุงู„ู†ุธุงู… ุญูƒูˆู…ูŠ ุฎุงุต
ุงู„ุฅู†ุชุงุฌ ู…ูˆุฌูˆุฏ ุฌุฒุฆูŠุงู‹ ุถุนูŠู ุฌุฏุงู‹
ุงู„ุฌูˆุฏุฉ ู…ุฑุงู‚ุจุฉ ู…ุชูุงูˆุชุฉ
ุงู„ุงุณุชูŠุฑุงุฏ ู…ู†ุฎูุถ ู…ุฑุชูุน ุฌุฏุงู‹

12. ุงู„ูุฑุต ุงู„ู…ุณุชู‚ุจู„ูŠุฉ (Future Opportunities)

ูŠู…ุชู„ูƒ ุงู„ุตูˆู…ุงู„ ูุฑุตุงู‹ ูƒุจูŠุฑุฉ ููŠ ู‡ุฐุง ุงู„ู‚ุทุงุน:

ุณูˆู‚ ุฏูˆุงุฆูŠ ูƒุจูŠุฑ

ุทู„ุจ ู…ุณุชู…ุฑ ุนู„ู‰ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ

ุงุณุชุซู…ุงุฑุงุช ุงู„ุดุชุงุช ุงู„ุตูˆู…ุงู„ูŠ

13. ุงู„ุชูˆุตูŠุงุช (Recommendations)

1. ุฅุนุงุฏุฉ ุจู†ุงุก ุตู†ุงุนุฉ ุงู„ุฃุฏูˆูŠุฉ ุงู„ู…ุญู„ูŠุฉ

2. ุชุนุฒูŠุฒ ุงู„ู‚ูˆุงู†ูŠู† ูˆุงู„ุฑู‚ุงุจุฉ ุงู„ุตุญูŠุฉ

3. ุฏุนู… ุงู„ุงุณุชุซู…ุงุฑ ุงู„ุญูƒูˆู…ูŠ ูˆุงู„ุฎุงุต

4. ุชุฏุฑูŠุจ ุงู„ูƒูˆุงุฏุฑ ุงู„ูู†ูŠุฉ ูˆุงู„ุตุญูŠุฉ

14. ุงู„ุฎุงุชู…ุฉ (Conclusion)

ุชูˆุถุญ ู‡ุฐู‡ ุงู„ุฏุฑุงุณุฉ ุฃู†:

ุงู„ุตูˆู…ุงู„ ูƒุงู† ูŠู…ุชู„ูƒ ู†ุธุงู…ุงู‹ ุฏูˆุงุฆูŠุงู‹ ู…ู†ุธู…ุงู‹ ู‚ุจู„ 1991

ุงู†ู‡ูŠุงุฑ ุงู„ุฏูˆู„ุฉ ุฃุฏู‰ ุฅู„ู‰ ุชุฏู‡ูˆุฑ ูƒุจูŠุฑ ููŠ ุงู„ู‚ุทุงุน

ู…ุณุชู‚ุจู„ ุงู„ุตู†ุงุนุฉ ูŠุนุชู…ุฏ ุนู„ู‰ ุงู„ุงุณุชุซู…ุงุฑ ูˆุงู„ุชู†ุธูŠู… ุงู„ูุนู‘ุงู„

ุงู„ู…ุฑุงุฌุน (APA Style)

Federal Government of Somalia. (2023). National Medicines Regulatory Framework.

Ministry of Health Somalia. (2022). Health Sector Strategic Plan 2022โ€“2026.

Radio Dalsan. (2022). Yenisom starts drug production in Somalia.

NMRA Somalia. (2023). Regulatory Authority Overview.

Amber Life Sciences. (2025). Pharma manufacturing in Somalia.

Sahan Global. (2024). Counterfeit drugs in Somalia.

Prime Pharma Somalia. (2024). Company Profile.

Somal Pharma. (2023). Company Overview.

Rasmi Pharmaceutical Company. (2024). Company Profile.

ENGLISH:-

PHARMACEUTICAL INDUSTRY IN SOMALIA: HISTORY, DECLINE, AND FUTURE OPPORTUNITIES

Cover Page

Title: Pharmaceutical Industry in Somalia
Author: Agro-Coastal Research and Development Organization (ACORDO)
Date: 2026
Institution: Independent Research

Abstract

This study analyzes the development, collapse, and potential recovery of the pharmaceutical industry in Somalia. Before 1991, Somalia had a government-controlled pharmaceutical system, but the collapse of the central government led to a severe decline in the sector. Today, the country is heavily dependent on imported medicines, despite ongoing efforts to revive local production. This research uses official sources and recent reports to assess the current situation.

1. Introduction

The pharmaceutical industry is a critical pillar of public health and economic stability. Countries with strong pharmaceutical production achieve better healthcare self-sufficiency and reduced treatment costs.

In Somalia, prior to 1991, the government managed a structured system responsible for importing, distributing, and partially producing medicines. Following the collapse of the central government, this system completely disintegrated, leading to full dependence on foreign imports.

2. Historical Background

Before the collapse of the central government, a state institution known as ASPIMA managed the pharmaceutical sector.

Its responsibilities included:

Managing the medicine supply chain

Ensuring quality control

Distributing medicines to public hospitals

This system was well-organized and fully state-controlled.

3. Collapse of the Pharmaceutical Sector

The 1991 collapse resulted in:

Breakdown of the healthcare system

Closure of pharmaceutical manufacturing facilities

Loss of technical and professional expertise

The last pharmaceutical factory also closed during this period, and the regulatory system collapsed entirely.

4. Current Pharmaceutical System in Somalia

Today, the pharmaceutical system is based on:

Importation of medicines

Private sector distribution

Commercial pharmaceutical trade

The market is highly fragmented and faces several challenges, including:

Low-quality medicines

Counterfeit drugs

Weak regulatory enforcement

5. Dependence on Imports

It is estimated that:

Over 90% of medicines are imported

Main exporting countries include India, China, and Turkey

This indicates:

Absence of sufficient local production

Heavy reliance on external markets

6. Private Sector Growth

After 1991, private companies filled the gap left by the state, including:

Prime Pharma (1993)

Somal Pharma (1996)

Rasmi Pharma (2011)

These companies focus on:

Importing pharmaceutical products

Domestic distribution

Collaboration with international suppliers

7. Regulatory Challenges

For many years, Somalia lacked a strong pharmaceutical regulatory system.

To address this issue, the Federal Government established:

National Medicines Regulatory Authority (NMRA)

Its functions include:

Monitoring medicine quality

Regulating importation and distribution

Overseeing pharmaceutical compliance

8. Re-emergence of Local Manufacturing

In 2022, a pharmaceutical factory was reopened:

Yenisom Pharmaceuticals

This marked:

The first pharmaceutical production facility in over 30 years

A sign of industrial recovery

A new investment opportunity in the sector

9. Economic Analysis

The pharmaceutical industry has significant economic impact:

Benefits:

Job creation

Reduction of imports

Contribution to GDP growth

Challenges:

Insecurity

Limited investment

Weak infrastructure

10. Public Health Impact

Current system impacts include:

Availability of a wide range of medicines

However, quality is not always guaranteed

Reports indicate that:

The pharmaceutical market is not fully controlled

There are health risks associated with counterfeit drugs

11. Comparative Analysis (Past vs Present)

Factor Before 1991 Present

System Government-controlled Private sector-led
Production Partially existing Very limited
Quality Controlled Variable
Imports Low Very high

12. Future Opportunities

Somalia has significant opportunities in this sector:

Large pharmaceutical market

Continuous demand for medicines

Diaspora investment potential

13. Recommendations

1. Rebuild local pharmaceutical manufacturing

2. Strengthen healthcare regulations

3. Promote public-private investment partnerships

4. Train healthcare and technical professionals

14. Conclusion

This study shows that:

Somalia once had a functioning pharmaceutical system

The 1991 collapse severely damaged the sector

The future of the industry depends on investment, regulation, and capacity building

References (APA Style)

Federal Government of Somalia. (2023). National Medicines Regulatory Framework.

Ministry of Health Somalia. (2022). Health Sector Strategic Plan 2022โ€“2026.

Radio Dalsan. (2022). Yenisom starts drug production in Somalia.

NMRA Somalia. (2023). Regulatory Authority Overview.

Amber Life Sciences. (2025). Pharma manufacturing in Somalia.

Sahan Global. (2024). Counterfeit drugs in Somalia.

Prime Pharma Somalia. (2024). Company Profile.

Somal Pharma. (2023). Company Overview.

Rasmi Pharmaceutical Company. (2024). Company Profile.

ูŠุณุฑู†ูŠ ูˆูŠุณุนุฏู†ูŠ ุฃู† ุฃุชู‚ุฏู… ุฅู„ูŠูƒู… ุจุฃุตุฏู‚ ุงู„ุชู‡ุงู†ูŠ ูˆุงู„ุชุจุฑูŠูƒุงุช ุจู…ู†ุงุณุจุฉ ุนูŠุฏ ุงู„ูุทุฑ ุงู„ู…ุจุงุฑูƒ.ุชู‚ุจู„ ุงู„ู„ู‡ ู…ู†ุง ูˆู…ู†ูƒู… ุงู„ุตูŠุงู… ูˆุงู„ู‚ูŠุงู…ุŒ ูˆุฌุนู„...
23/03/2026

ูŠุณุฑู†ูŠ ูˆูŠุณุนุฏู†ูŠ ุฃู† ุฃุชู‚ุฏู… ุฅู„ูŠูƒู… ุจุฃุตุฏู‚ ุงู„ุชู‡ุงู†ูŠ ูˆุงู„ุชุจุฑูŠูƒุงุช ุจู…ู†ุงุณุจุฉ ุนูŠุฏ ุงู„ูุทุฑ ุงู„ู…ุจุงุฑูƒ.

ุชู‚ุจู„ ุงู„ู„ู‡ ู…ู†ุง ูˆู…ู†ูƒู… ุงู„ุตูŠุงู… ูˆุงู„ู‚ูŠุงู…ุŒ ูˆุฌุนู„ู†ุง ูˆุฅูŠุงูƒู… ู…ู† ุงู„ู…ู‚ุจูˆู„ูŠู† ููŠ ู‡ุฐุง ุงู„ุดู‡ุฑ ุงู„ูุถูŠู„.

ู†ุณุฃู„ ุงู„ู„ู‡ ุฃู† ูŠูƒุชุจ ู„ู†ุง ูˆู„ูƒู… ุงู„ุฎูŠุฑ ูˆุงู„ุจุฑูƒุฉุŒ ูˆุฃู† ูŠุนูŠุฏู‡ ุนู„ูŠู†ุง ูˆุนู„ูŠูƒู… ุฃุนูˆุงู…ุง ุนุฏูŠุฏุฉ ูˆู†ุญู† ุฌู…ูŠุนุง ููŠ ุตุญุฉ ูˆุณู„ุงู…ุฉุŒ

ุนูŠุฏูƒู… ู…ุจุงุฑูƒ
ูˆูƒู„ ุนุงู… ูˆุฃู†ุชู… ุจุฎูŠุฑ

ุงุฎูˆูƒู…โœ๐Ÿป
ุฏ/ ูŠุงุณูŠู† ุฃุญู…ุฏ ุนุซู…ุงู† (ูŠุงุณูŠู† ุฃู…ูŠู†)
ุงู„ุฃู…ูŠู† ุงู„ุนุงู… ู„ู„ู…ู†ุธู…ุฉ ุงู„ุจุญูˆุซ ูˆุงู„ุชู‘ู†ู…ูŠุฉ ุงู„ุฒู‘ุฑุงุนูŠุฉ ุงู„ุณู‘ุงุญู„ูŠุฉ.

RAMADAAN MUBAARAK
18/02/2026

RAMADAAN MUBAARAK

23/12/2025

๐ŸŒฑ ๐†๐„๐„๐ƒ๐ˆ๐†๐€ ๐‚๐€๐†๐€๐€๐‘๐€๐ โ€“ Aragti Ka Dhalatay Abaarta

Iyadoo abaartu si joogto ah u saameyneyso nolosha iyo amniga cuntada ee Soomaaliya, ๐†๐„๐„๐ƒ๐ˆ๐†๐€ ๐‚๐€๐†๐€๐€๐‘๐€๐ waa aragti uu hoggaaminayo Gudoomiyaha Greenlife Agribusiness LTD si wax looga qabto caqabadahaas.

Aragtidani waxay diiradda saareysaa soo saaridda ๐๐š๐ฅ๐š๐  iyo ๐๐š๐š๐ช xoolaad (fodder) iyadoo la adeegsanayo farsamada casriga ah ee beeraha iyo xoolaha. Waxaan bilawnay ku beerista calafka dhul dhan ๐Ÿ๐ŸŽ๐ก๐š anagoo isticmaalayna waraabka dhibicda ee ๐๐ซ๐ข๐ฉ ๐ข๐ซ๐ซ๐ข๐ ๐š๐ญ๐ข๐จ๐ง ๐ฌ๐ฒ๐ฌ๐ญ๐ž๐ฆ, sidoo kalena waxaan bulshada iyo beeralayda soomaaliyeed mudo badan ka caawinaynay inay hirgeliyaan beerashada adkaysiga leh ee ๐ ๐ซ๐ž๐ž๐ง๐ก๐จ๐ฎ๐ฌ๐ž๐ฌ taas oo wax badan ka badashay habki beeraha ee dalka.

๐†๐„๐„๐ƒ๐ˆ๐†๐€ ๐‚๐€๐†๐€๐€๐‘๐€๐ wuxuu caddeynayaa in, xitaa xilliyada abaarta, Soomaaliya ay awood u leedahay inay soo saarto cunto iyo daaq sanadka oo dhan, ayna dhisan karto mustaqbal ku saleysan isku-filnaansho, adkaysi, iyo rajo.

๐ŸŒฟ Abaarta jawaab u ah. Mustaqbalna dhisaysa. ๐Ÿ‡ธ๐Ÿ‡ด

Gowracatadu waa cudur halis ah oo ku dhaca neef-mareenka kana faafa qufac, hindhiso iyo taabasho, gaar ahaan meelaha tal...
23/12/2025

Gowracatadu waa cudur halis ah oo ku dhaca neef-mareenka kana faafa qufac, hindhiso iyo taabasho, gaar ahaan meelaha tallaalku hooseeyo. Waxay keeni kartaa qandho, dhuun xanuun, dhibaato neefsasho iyo xitaa geeri haddii aan la daaweyn.

Tallaalku waa difaaca ugu muhiimsan. Wasaaradda Caafimaadka oo kaashaneysa UNICEF waxay bilowday olole tallaal oo lagu sameynaayo carruurta daโ€™doodu u dhexayso 5โ€“15 sano, lana gaarsiin doono xaafadaha iyo iskuullada. Tallaal carruurtaada, nadaafadna ilaali si loo badbaadiyo nolosha iyo mustaqbalka carruurteenna booqo xarunta caafimaad ee kugu dhaw.

23/12/2025

Sonea Organization is honored to receive this appreciation letter from the World Fund for Development and Planning - WFDP, recognizing our role in supporting the successful implementation of the SHE LEADS 2025 Initiative and reflecting our shared commitment with WFDP and the Federal Government of Somalia to strengthening youth leadership and inclusive development.

21/12/2025

Address

Mogadishu

Opening Hours

Monday 09:00 - 17:00
Tuesday 09:00 - 17:00
Wednesday 09:00 - 17:00
Thursday 09:00 - 17:00
Friday 09:00 - 17:00

Telephone

0615214104

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Agro-Coastal Research And Development Organization posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share