บ้านพักเด็กและครอบครัวกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ ๑๖ พฤษภาคม ๒๕๓๗ เพื่อเป็นหน่วยงานแรกรับ และให้บริการแก่หญิงและเด็ก เพื่อเป็นการบรรเทาปัญหาเบื้องต้น พร้อมกับพิจารณาให้ความช่วยเหลือตามความเหมาะสมทั้งนี้เนื่องจากสภาพของสังคมที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ไปพร้อมๆ กับปัญหาที่เกิดขึ้นตามมาอย่างมากมายและซับซ้อน ประกอบกับวิ๔ชีวิตของสมาชิกในสังคมที่แปรเปลี่ยนไปตามสภาพของสังคมและเป็
นที่มาของปัญหาความรุนแรงในครอบครัว เด็กถูกทอดทิ้ง เร่ร่อน ขอทาน ติดยาเสพติด เป็นโสเภณีเด็กถูกล่อลวงชักชวนไปในทางที่ไม่ดี ถูกล่วงละเมิดทางกาย ทางเพศ การตั้งครรภ์นอกสมรส ถูกทารุณกรรม และถูกแสวงหาผลประโยชน์ในรูปแบบต่างๆ
บ้านพักเด็กและครอบครัวกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ สำนักป้องกันและแก้ไขปัญหาการค้าหญิงและเด็ก ได้ดำเนินงานภายใต้ยุทธศาสตร์ของกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ แก่กลุ่มเป้าหมาย การเสริมสร้างศักยภาพในการดำรงชีวิตแก่กลุ่มเป้าหมาย และการส่งเสริมองค์เครือข่ายในการพัฒนาสังคมและจัดสวัสดิการพร้อมๆ กับการส่งเสริมการใช้หลักธรรมาภิบาลในการบริหารองค์กร
โดย “บ้านพักเด็กและครอบครัวกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ” ได้เปิดบริการให้ความช่วยเหลือแก่เด็กและบุคคลในครอบครัว เช่น สตรีตั้งครรภ์นอกสมรส เด็กเร่ร่อน เด็กถูกกระทำทารุณ เด็กถูกใช้แรงงาน เด็กถูกล่อลวงให้ค้าประเวณี เด็กมีปัญหาในครอบครัวหรือเดือดร้อนอันเนื่องมาจากปัญหาทางสังคม ไม่มีที่พักพิง และไม่มีผู้รับผิดชอบ เป็นการบรรเทาสภาพปัญหาเบื้องต้นให้กับผู้เดือดร้อน ในรูปของการให้ที่พักพิง อาหารและเครื่องใช้ที่จำเป็นต่อชีวิตประจำวัน การพิจารณาให้ความช่วยเหลือที่เหมาะสมกับสภาพปัญหา เช่น การส่งกลับภูมิลำเนา ติดต่อญาติให้รับกลับไปอุปการะ ส่งเข้ารับบริการในสถานแรกรับ, สถานสงเคราะห์, สถานคุ้มครองสวัสดิภาพ, สถานพัฒนาและฟื้นฟู หรือศูนย์สงเคราะห์และฝึกอาชีพตามความเหมาะสม ปัจจุบันบ้านพักเด็กและครอบครัวกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ ยังมีภารกิจในฐานะที่เป็นสถานแรกรับเด็กตามพระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ.๒๕๔๖ อีกภารกิจหนึ่ง
ต่อมาได้มีการตราพระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม (ฉบับที่ 14) พ.ศ. 2558 ยกเลิกสำนักงานส่งเสริมสวัสดิภาพและพิทักษ์เด็ก เยาวชนผู้ด้อยโอกาส และผู้สูงอายุ และตั้งกรมกิจการเด็กและเยาวชน และกรมกิจการผู้สูงอายุ โดยได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 132 ตอนที่ 15 เมื่อวันที่ 5 ก มีนาคม 2558 มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 6 มีนาคม 2558 โดยบ้านพักเด็กและครอบครัวกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ ได้ปรับเปลี่ยนโครงสร้างการบริหารให้ไปอยู่กับกองคุ้มครองเด็กและเยาวชน กรมกิจการเด็กและเยาวชน และเปลี่ยนชื่อเป็นบ้านพักเด็กและครอบครัว กรุงเทพมหานคร
ปัจจุบันบ้านพักเด็กและครอบครัว กรุงเทพมหานคร ได้เปิดบริการ ในพื้นที่ ๗๗ จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อเพิ่มช่องทางในการให้บริการแก่กลุ่มเป้าหมาย และประชาชนทั่วไปที่ประสบปัญหา โดยมีนักสังคมสงเคราะห์ ให้คำแนะนำปรึกษาและให้ความช่วยเหลืออย่างใกล้ชิดตลอด ๒๔ ชั่วโมง
