26/12/2025
ความรับผิดชอบ (الأمانة)
นิยามของคำว่าอัลอะมานะฮฺ
อัลอะมานะฮฺ หมายถึง หน้าที่รับผิดชอบของบุคคลหนึ่ง
ในการดูแลรักษาสิทธิของอัลลอฮฺ และสิทธิของมนุษย์ด้วยกัน
สถานะของอะมานะฮฺที่ระบุไว้ในบทบัญญัติ (ชะรีอะฮฺ) อิสลาม
อะมานะฮฺ เป็นสิ่งบังคับทางศาสนาประการหนึ่ง ซึ่งการศรัทธาของบุคคลหนึ่งจะไม่สมบูรณ์ นอกจากเขาต้องดำรงอะมานะฮฺ หรือความรับผิดชอบเอาไว้ อัลลอฮฺ ﷻ ทรงสั่งใช้ให้มุสลิมดำรงรักษาความรับผิดชอบดังที่พระองค์ตรัสเอาไว้ ดังดำรัสของพระองค์ที่ว่า
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا
ความว่า
“แท้จริง อัลลอฮฺทรงสั่งใช้พวกเจ้าให้ส่งคืนอะมานะฮฺ (สิ่งที่ได้รับความไว้วางใจให้รับผิดชอบและดูแลรักษา) แก่ผู้เป็นเจ้าของ”
(ซูเราะฮฺ อันนิซาอฺ 4 : 58)
และอัลลอฮฺ ﷻ ได้ทรงแจ้งว่า คำสั่งต่าง ๆ ของพระองค์ที่เกี่ยวกับสิทธิของพระองค์ หรือสิทธิของบรรดาบ่าวของพระองค์ล้วนเป็นอะมานะฮฺ (ความรับผิดชอบ) ที่จำเป็นจะต้องปฏิบัติด้วยความซื่อสัตย์
อัลลอฮฺ ﷻ ตรัสว่า
إِنَّا عَرَضْنَا ٱلْأَمَانَةَ عَلَى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱلْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا ٱلْإِنسَـٰنُ ۖ إِنَّهُۥ كَانَ ظَلُومًۭا جَهُولًۭا
ความว่า
“แท้จริง เราได้มอบหมายอะมานะฮฺ (ความรับผิดชอบ)
แก่บรรดาชั้นฟ้า แผ่นดิน และขุนเขา แต่พวกมันปฏิเสธที่จะแบกรับเอาไว้(เพราะกลัวว่าจะรับผิดชอบไม่ไหว) แต่มนุษย์กลับยอมรับที่จะแบกรับมัน แท้จริงมนุษย์เป็นผู้อธรรมต่อตนเองและงมงายยิ่ง”
(ซูเราะฮฺ อัลอะฮฺซาบ 33 : 72)
และท่านนบี ﷺ ก็ได้เชื่อมโยงอะมานะฮฺกับการศรัทธา
ท่านกล่าวว่า
لَا إِيمَانَ لِمَنْ لَا أَمَانَةَ لَهُ، وَلَا دِينَ لِمَنْ لَا عَهْدَ لَهُ
ความว่า
“ไม่มีการศรัทธาใด ๆ สำหรับผู้ที่ไม่มีอะมานะฮฺ
และไม่มีศาสนาสำหรับผู้ที่ไม่ยึดมั่นในพันธะสัญญา”
(บันทึกโดย อะฮฺมัด เล่ม 3 หน้า 135 และอัลบัยฮะกีย์ เล่ม 6 หน้า 288 และเล่ม 9 หน้า 231)
และท่านนบี ﷺ ก็ยังถือว่าการทำลายความน่าเชื่อถือ
(อัลคิยานะฮฺ) เป็นสัญลักษณ์ของการกลับกลอก ท่านกล่าวว่า
آيَةُ الْمُنَافِقِ ثَلَاثٌ: إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا اؤْتُمِنَ خَانَ
ความว่า :
“สัญลักษณ์ของผู้กลับกลอก (มุนาฟิก) มีสามประการ คือ
เมื่อเขาพูดเขาก็โกหก เมื่อเขาสัญญาเขาก็ผิดสัญญา
เมื่อเขาได้รับความไว้วางใจ เขาก็จะบิดพริ้ว”
(บันทึกโดย อัลบุคอรีย์ เลขที่ 33 และมุสลิม เลขที่ 59)
อะมานะฮฺ เป็นคุณลักษณะหนึ่งของบรรดานบี อะลัยฮิมุศศ่อลาตุวัสสลาม ซึ่งนบีทุกท่านจะพูดกับประชาชาติของตนว่า
إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ
ความว่า :
“แท้จริงฉัน เป็นศาสนทูตคนหนึ่งของพวกท่านที่ซื่อสัตย์ไว้ใจได้”
(ซูเราะฮฺ อัชชุอะรออฺ 26 : 107, 125, 143, 162,
178, อัดดุคอน 44 : 18)
_______________________________________________________
แหล่งที่มา : หนังสือ จริยธรรมสำหรับเยาวชน หน้า37-39
เรียบเรียงโดย : ดร.อับดุลลอฮฺ บิน วะกีล อัชเชค
: ดร.อับดุลลอฮฺ บิน มูฮัมหมัด อัลอัมรฺ
จัดพิมพ์โดย : อัล-อิศลาหฺ สมาคม
_______________________________________________________
ห้องสมุดเรายังมีให้บริการยืมหนังสือ-พบปะพูดคุยกันทุกวันอาทิตย์ หากท่านไหนสนใจสามารถติดต่อมาได้ที่เพจของทีมงานได้เลยครับ
