05/08/2026
:: บทความวิชาการ อุทาหรณ์คดีปกครอง ::
🚩เรื่อง ทำก่อน ขอทีหลัง : เปลี่ยนบ้านเป็นห้องเช่าแต่ไม่ได้รับอนุญาต เพราะความประมาทเป็นเหตุ
📚ถาม กรณีผู้ฟ้องคดีได้ดัดแปลงอาคารพักอาศัยของตนให้เป็นกิจการหอพักโดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งต่อมาผู้ฟ้องคดีได้ยื่นคำขออนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ การที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นได้มีคำสั่งไม่อนุญาตให้ประกอบกิจการดังกล่าวตามคำขอ ชอบด้วยกฎหมายหรือไม่ ?
👉ตอบ เมื่อสถานที่ตั้งอาคารหอพักของผู้ฟ้องคดีอยู่ในบริเวณที่ดินประเภทที่สงวนรักษาไว้ สำหรับเป็นที่ดินประเภทอนุรักษ์ชนบทและเกษตรกรรม และห้ามใช้ประโยชน์เพื่อการอยู่อาศัยประเภทอาคารอยู่อาศัยรวม การที่ผู้ฟ้องคดีได้ดัดแปลงอาคารเป็นหอพักซึ่งถือเป็นอาคารอยู่อาศัยรวม โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามมาตรา 21 แห่งพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 จึงเป็นการใช้อาคารโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย และเป็นการใช้ประโยชน์ที่ดินผิดไปจากที่กำหนดไว้ในกฎหมายว่าด้วยการผังเมือง
🔹 เมื่อฟังได้ว่า ผู้ฟ้องคดีประกอบกิจการหอพักในเขตที่กฎหมายว่าด้วยการควบคุมอาคารและกฎหมายว่าด้วยการผังเมืองรวมมีผลใช้บังคับ แต่ผู้ฟ้องคดีได้ทำการก่อสร้าง ดัดแปลงอาคารและใช้ประโยชน์ที่ดินโดยฝ่าฝืนต่อกฎหมายดังกล่าว การที่เจ้าพนักงานท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 มีคำสั่งไม่ออกใบอนุญาตประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพ ประเภทการประกอบกิจการหอพักให้แก่ผู้ฟ้องคดี และคำวินิจฉัยยกอุทธรณ์ของผู้ฟ้องคดี จึงเป็นคำสั่งที่ชอบด้วยกฎหมายแล้ว
📍(ทั้งนี้ ศาลได้วินิจฉัยเกี่ยวกับระยะเวลาการฟ้องขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ซึ่งกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขไม่ได้กำหนดระยะเวลาในการพิจารณาอุทธรณ์ไว้โดยชัดแจ้ง ว่า ผู้มีอำนาจจะต้องพิจารณาอุทธรณ์ให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาอันสมควร เมื่อเทียบเคียงจากระยะเวลาขั้นสูงในการพิจารณาอุทธรณ์คำสั่งทางปกครองดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 45 วรรคหนึ่ง และวรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 กล่าวคือ อย่างช้าที่สุดทั้งสิ้นไม่เกิน 90 วัน นับแต่วันที่ได้รับอุทธรณ์ ฉะนั้น หากผู้มีอำนาจไม่พิจารณาอุทธรณ์ให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาดังกล่าว ผู้ฟ้องคดีย่อมสามารถใช้สิทธิฟ้องคดีต่อศาลปกครองได้นับแต่วันถัดจากวันครบกำหนดดังกล่าว (ยื่นฟ้องภายในกำหนดเวลา 90 วัน นับแต่วันที่รู้เหตุ
แห่งการฟ้องคดี) ตามมาตรา 49 แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 โดยไม่จำต้องรอผลคำวินิจฉัยอุทธรณ์อีกต่อไป)
🌐 อ่านเพิ่มเติม คลิก https://dg.th/fhtovkqs0x
(คำพิพากษาศาลปกครองสูงสุดที่ อ. 907/2568)
