สถานีวิจัยสัตว์ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่

21/08/2026

ฉันเป็นสัตว์ป่าชนิดหนึ่ง ฉันอาศัยอยู่ในป่าสมบูรณ์ ฉันใช้ชีวิตได้ทั้งบนพื้นดินและปีนต้นไม้ได้ดี ฉันคือใครเอ่ย?

#ดงพญาเย็นเขาใหญ่
#ติดตามสัตว์ป่าด้วยกล้องดักถ่าย

20/08/2026

ลูก 🐅แม่ทับลาน

จากการตั้งกล้องดักถ่ายเป็นกรณีพิเศษ ในพื้นที่ที่สนใจศึกษานิเวศวิทยาเสือโคร่งในอุทยานแห่งชาติทับลาน ทำให้รู้ข้อมูลน่าสนใจเกี่ยวกับลูกๆ ของ TLT106

เมื่อสองปีก่อน TLT106 ให้กำเนิดลูกออกมา 4 ตัว เป็นตัวเมียสามและตัวผู้ 1 ซึ่งนักท่องเที่ยวเคยเจอและถ่ายภาพได้ที่ ผาสลัดได จึงได้กลายเป็นชื่อที่นักวิจัยใช้เรียกมันแทนรหัส (ID) ว่า “เจ้าสลัดได”

ข้อมูลภาพเมื่อช่วงกลางเดือนกรกฎาคมแสดงให้เห็นว่า “สลัดได” สามารถยึดพื้นที่เพื่อใช้อาศัยและหากินได้ โดยมีตัวเมียอยู่ร่วมด้วย 1 ตัว ส่วนเพียรพร เพศเมียลูกครอกเดียวกันกับสลัดได ก็มีพื้นที่ครอบครองแล้วเช่นเดียวกัน

นอกจากนั้นข้อมูลภาพชุดเดียวกัน ทำให้รู้ว่าตัวเมียซึ่งเป็นพี่น้องครอกเดียวกัน อีกหนึ่งตัว ยังคงร่อนเร่ พเนจรเพื่อหาจับจองพื้นที่อาศัย ส่วนจันทราซึ่งเคยใส่ปลอกคอไว้ ก็ไม่ปรากฏตัวที่กล้องใดๆในพื้นที่ นั่นหมายความว่า ลูกครอกนั้นสี่ตัว ปัจจุบันนี้เหลือเพียง 3 ตัว

ภาพจากกล้องในอีกพื้นที่ได้แสดงให้เห็น TLT106 มีลูกเดินตามด้วยสองตัว ยังไม่แน่ใจว่าเพศใดบ้าง ซึ่งจำนวนครั้งนี้แตกต่างจากภาพเมื่อต้นปี 2569 ที่มันพาลูกน้อยออกมาโชว์ 3 ตัว แสดงว่าในช่วงระยะก่อนจะครบขวบปีนั้น ลูกเสือถูกธรรมชาติคัดสรรออก ให้เหลือแต่ตัวที่แข็งแรงและมีโอกาสเติบโตขยายพันธุ์

#ดงพญาเย็นเขาใหญ่
#นิเวศวิทยาเสือโคร่ง
#การติดตามประชากรเสือโคร่ง

05/08/2026

28/07/2026

อัปเดตสถานภาพประชากรเสือโคร่งในประเทศไทย

23/07/2026

แอดได้สืบทราบมาว่าใกล้ถึงวันเสือโคร่งโลก บรรดาลุงป้าน้าอาที่เป็น FC บะลาโกล เริ่มสอบถามข่าวคราวความเคลื่อนไหวและความเป็นอยู่ของบะลาโกลและบางคนก็ยังตกหล่นในข่าวสารความเคลื่อนไหว ซึ่งบอกได้เลยว่าคงคิดถึงบะลาโกลโดยไม่ต้องเดา วันนี้แอดจึงรวบรวมภาพบะลาโกลตั้งแต่พบที่คลองลานจนกระทั่งมาใช้ชีวิตในป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ เพื่อให้เห็นพัฒนาการด้านร่างกายของบะลาโกล และคงช่วยให้เหล่า FC คลายความคิดถึงลงได้บ้าง

#บะลาโกลสบายดีและมีไข่แล้ว

08/07/2026

60 วัน เกาะติดสถานการณ์บ้านว่างศรีโกสา

การศึกษาเสือโคร่งให้เข้าใจเพื่อประโยชน์ในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู เสือโคร่งที่อาศัยในกลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ เป็นเป้าหมายการวิจัยหลักของสถานีวิจัยสัตว์ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่

ปีที่แล้วมีการใส่ปลอกคอสัญญาณดาวเทียมให้เสือโคร่งเพศผู้เจ้าถิ่น “ศรีโกสา” เสือโคร่งตัวผู้ข้ามถิ่น “บะลาโกล” ได้รู้ว่าหลังจากศรีโกสากลับดาวเสือ บะลาโกลมีทีท่าจะขยับเข้ามาครองพื้นที่แทน

ส่วนเสือโคร่งวัยรุ่นเพศเมียสองตัวที่มีปลอกคอสัญญาณดาวเทียม ปรากฏว่าตัวหนึ่งไปตั้งถิ่นหากินในพื้นที่ปางสีดาซึ่งห่างไกลจากพื้นที่แม่ ส่วนอีกตัวนั้น สัญญาณขาดหายไปในขณะที่ยังคงหากินในพื้นที่แม่

จึงได้มีการวางแผนเพื่อการศึกษาอย่างต่อเนื่องด้วยคำถาม บะลาโกลจะมาแทนที่ศรีโกสาได้หรือไม่? แล้วแม่หม้ายลูกอ่อนอย่าง TLT106 จะดำเนินชีวิตต่อไปอย่างไร?หลังจากเปลี่ยนตัวผู้เจ้าถิ่น

ปีนี้การศึกษาเริ่มต้นด้วยการตั้งกล้องในพื้นที่เดิมศรีโกสาเพื่อติดตามความเคลื่อนไหวของเสือโคร่งทั้งหน้าเก่าและหน้าใหม่ จึงเห็นว่ามีเพียงTLT106 และลูกๆ ที่วนเวียนในพื้นที่ตรงนั้น ส่วนบะลาโกลยังเดินทางมาไม่ถึง

8 พ.ค. ทีมวิจัยฯจากสองสถานีวิจัยสัตว์ป่าเข้าตั้งแค้มป์ปักหลักทำงานโดยมีปลอกคอสองเส้นจาก Thailand Tiger Project ซึ่งคาดหวังว่างานจะสำเร็จในเวลาไม่นาน เมื่อเทียบเคียงกับพฤติกรรมเสือโคร่งฝั่งป่าตะวันตก

17-18 พ.ค. TLT106 เดินมาวนเวียนแถวแค้มป์ที่พัก ซึ่งรู้ได้จากรอยตีนและภาพถ่าย

8-12 มิ.ย. เห็นรอยตีนบนเส้นทางทำงาน และเจอตัวกันจะจะจังจัง ขณะออกปฏิบัติงานช่วงกลางคืน รวมถึงมีการสะกดรอยตามจนเจอว่ามันได้ล่ากวางเลี้ยงลูก

18-24 มิ.ย. TLT106 เดินผ่านกล้องแบบสบายๆไม่เร่งรีบ และมีการมานอนเล่นข้างทางเพื่อทักทายทีมวิจัยในช่วงบ่ายแก่ของวันหนึ่ง แล้วปรากฏตัวผ่านกล้องในช่วงกลางคืนอีกหนึ่งครั้ง

27-30 มิ.ย. TLT106 พร้อมลูกสองตัวเดินผ่านกล้อง ลูกตัวหนึ่งเริ่มมีพฤติกรรมอยากรู้อยากเห็นจึงเดินห่างจากแม่ และเช้าวันหนึ่งทีมวิจัยได้เห็นลูกๆเดินอยู่บนเส้นทางทำงาน ส่วนแม่นั้นออกเดินลาดตระเวนผ่านหน้ากล้องไปลำพังในช่วงกลางคืน

4-5 ก.ค. เช้าวันใหม่วันหนึ่ง TLT106 เดินผ่านกล้องกลับมุ่งหน้าเข้าหาใจกลางพื้นที่ซึ่งลูกพักคอยอยู่ ก่อนที่มันจะเดินไปทิศเดิมอีกครั้งในช่วงค่ำวันเดียวกัน ก่อนที่จะกลับเข้าพื้นที่มาในเช้ามืดวันถัดมา แล้วพบว่าช่วงเที่ยงวันเดินวนเวียนอยู่ในบริเวณแคบๆ

6 ก.ค. ไร้ร่องรอย และไร้ภาพเดินผ่านกล้อง
……….................................................
เกร็ดสาระจากการติดตาม 60 วัน

ความเหมือน : พฤติกรรมการใช้ชีวิตในพื้นที่แคบๆและหลบเลี้ยงลูกอยู่ในใจกลางของพื้นที่หากินของ TLT106 นั้นเหมือนกับพฤติกรรมทั่วไปของเสือโคร่งแม่ลูกอ่อนที่ห้วยขาแข้ง

ความต่าง : พฤติกรรมการตรวจตราพื้นที่ ด้วยการหมายอาณาเขตเพื่อแสดงตัว และแสดงความเป็นเจ้าของพื้นที่ของTLT106 นั้นมีความถี่น้อยมากเมื่อเทียบกับพฤติกรรมแม่เสือที่ห้วยขาแข้ง

ความเหมือน : การคุ้ยพื้นดิน (scraping) เป็นรูปแบบหนึ่งของพฤติกรรมเพื่อสื่อสารแสดงถึงความเป็นเจ้าของพื้นที่นั้นๆ ซึ่งพบได้ทั้งที่ทับลานและห้วยขาแข้ง

ความต่าง : ได้พบรอยคุ้ยแบบ I-shape ของTLT106 ที่มีขนาดเพียง 18*34 ซม. ซึ่งเป็นขนาดที่เล็กมากเมื่อเทียบกับรอยคุ้ยเสือโคร่งที่ห้วยขาแข้ง แต่ความต่างขั้นสุดที่น่าสนใจคือ เสือโคร่งทั่วไปมักปล่อยสารคัดหลั่ง ข้นเหนียว กลิ่นฉุนแรงที่รอยคุ้ย ขณะที่TLT106 นั้นกลับปล่อยฮอร์โมน ใส กลิ่นหอม ซึ่งทั่วไปพบเป็นละอองฝอยที่ต้นไม้ ซึ่งรูปแบบนี้ไม่เคยปรากฏที่ห้วยขาแข้ง

ความไม่เหมือน : หากพื้นที่อาศัยเสือโคร่งเพศผู้ในห้วยขาแข้งว่างลง จะมีเสือโคร่งตัวผู้หน้าใหม่ปรากฏตัวในพื้นที่เพื่อจับจองในทันที แต่ในทับลานกลับพบว่าพื้นที่หากินเสือโคร่งเพศผู้นั้นมีช่วงเวลาที่ไร้ตัวผู้ครอบครองนานกว่าสามเดือน

ความแตกต่างที่เกิดขึ้นระหว่างพฤติกรรมเสือโคร่งสองพื้นที่นั้นคงต้องมีการศึกษาอย่างต่อเนื่องเพื่อ หาคำอธิบายที่ถูกต้องสำหรับพฤติกรรมที่ไม่เหมือนกันแม้เป็นเสือโคร่งเพศเดียวกัน

#ดงพญาเย็นเขาใหญ่
#นิเวศวิทยาเสือโคร่ง

01/07/2026

บุกถิ่น บะลาโกล

หลังจากที่ทีมวิจัยใช้เวลาปักหลักรอ บะลาโกล ในบ้านเดิมของศรีโกสามาเป็นเวลาจวนครบสองเดือน แต่บะลาโกลกลับไม่ได้รุกคืบเข้าในพื้นที่ ที่มีการตั้งรับรอเจอ

จึงได้มีการลงสำรวจพื้นที่ในบริเวณระบุว่าบันทึกภาพบะลาโกลได้ ซึ่งอยู่ห่างออกไป เพื่อหาข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับการวางแผนใส่ปลอกคอให้ บะลาโกล อีกครั้ง

สองข้างทางของเส้นทางตรวจการณ์ที่รถแล่นผ่านมีสภาพเป็นป่าเต็งรังที่มีหญ้าเพ็กขึ้นเป็นผืนใหญ่ เหมาะสำหรับสัตว์กีบแทะเล็มเป็นอาหาร แต่กลับไม่พบเจอรอยตีนสัตว์กีบใดๆ ในช่วง 5 กม. ของเส้นทาง รวมถึงร่องรอยของเสือโคร่ง

กระทั่งเดินทางข้ามรอยต่อป่าเบญจพรรณสู่ป่าปลูกจึงได้พบกับ ต้นไม้ที่ขนาดลำต้นค่อนข้างใหญ่ ยืนต้นเด่นอยู่ข้างทางที่สร้างความตื่นเต้นให้กับการสำรวจครั้งนี้เป็นอย่างยิ่งด้วยกลิ่น “สเปรย์” สดใหม่ หอมกรุ่น ในระดับความสูงที่ระบุได้ว่า ผู้ที่หมายอาณาเขตนี้ต้องเป็น เสือโคร่งตัวผู้

หลังจากนั้นก็ได้พบต้นไม้ที่มีกลิ่นสเปรย์ของเสือโคร่งที่ระดับความสูงของตัวผู้ เรียงรายถัดกันไปเป็นระยะ “ต้นยูคาลิปตัส คามาลดูเลนสิส” ขนาดใหญ่มาก ซึ่งเปลือกมีลักษณะเรียบ ไร้ร่อง รอยแตก ไม่เอื้อต่อการเก็บกักรักษากลิ่นแต่อย่างใด ทว่าเสือโคร่งก็ยังพ่นสเปรย์ หมายอาณาเขตไว้

เมื่อเสร็จสิ้นการสำรวจครั้งนี้จึงพบว่า ความน่าสนใจของวันนี้คือ ชนิดต้นไม้ที่เสือโคร่งใช้ในการหมายอาณาเขตในพื้นที่นั้น ซึ่งเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่นสองชนิดได้แก่ กระถินณรงค์ ยูคาลิปตัส และขี้เหล็กซึ่งเป็นไม้ปลูก มีเพียง “พะยูง” ซึ่งเป็นไม้ป่าเพียงชนิดเดียว ที่ได้พบว่าเสือโคร่งใช้เพื่อการหมายอาณาเขต

ภาระกิจต่อจากครั้งนี้คือการนำกล้องดักถ่ายไปติดตั้งในจุดที่พบต้นสเปรย์เพื่อเก็บภาพ ยืนยัน ระบุตัวเสือโคร่งเจ้าของพื้นที่ตรงนั้น ซึ่งอาจจะเป็นตัวผู้อื่น ที่ไม่ใช่บะลาโกล เนื่องจากกลิ่นสเปรย์นั้นค่อนข้างสดใหม่ แต่ภาพบะลาโกลที่บันทึกครั้งสุดท้ายนั้นเกิดขึ้นในช่วง มีนาคม-เมษยน ที่ผ่านมา

#ดงพญาเย็นเขาใหญ่
#นิเวศวิทยาเสือโคร่ง
#บะลาโกล

13/06/2026

ความร่วมมือด้านงานศึกษาวิจัยเสือโคร่ง กลุ่มป่าตะวันตกและกลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่

08/06/2026

พฤติกรรมบะลาโกลหลังการจากไปของศรีโกสา

บะลาโกล เสือโคร่งตาเดียว ตัวผู้ที่มีการโยกย้ายถิ่นโดยมนุษย์จับจากพื้นที่ป่าตะวันตกมาปล่อยสู่กลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ ฝั่งตะวันออกเมื่อ 6 มิถุนายน 2566

บะลาโกลใช้เวลาในการสำรวจทำความรู้จักสภาพแวดล้อมใหม่อยู่ช่วงเวลาหนึ่ง สุดท้ายแล้วได้ตัดสินใจเลือกอาศัยพื้นที่ขนาด 331 ตร.กม. ข้างเคียงและซ้อนทับบางส่วนของพื้นที่ศรีโกสา

ภาพที่ได้จากกล้องดักถ่ายที่ติดตั้งไว้เพื่อการสำรวจติดตามประชากรเสือโคร่ง ทำให้เห็นว่าบะลาโกลนั้นมีการเคลื่อนที่เข้าสู่อาณาเขตเดิมของศรีโกสา ซึ่งอยู่ในสถานะ “บ้านว่าง”

ภาพที่ได้ทำให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของร่างกายที่มีความสมบูรณ์ของกล้ามเนื้อรวมถึงความชัดเจนของเครื่องเพศ ทำให้มั่นใจว่าร่างกายไม่ใช่อุปสรรคในการดำรงชีวิตของบะลาโกล

ขณะเดียวกันพิกัดภาพถ่ายบะลาโกลที่ได้ในพื้นที่ของศรีโกสาเดิมนั้นทำให้เชื่อได้ว่า บะลาโกล รับรู้ได้แล้วว่าพื้นที่นั้นคือ “บ้านว่าง”

เอฟซีบะลาโกลรวมถึงตัวแอดมินเองด้วย คงต้องช่วยกันภาวนาส่งใจให้บะลาโกลสามารถยึดพื้นที่ศรีโกสาได้สำเร็จ ซึ่งจะมีรางวัลคือตัวเมียอีก 3 ตัว ที่จะทำให้พันธุกรรมของบะลาโกลเสือป่าตะวันตกได้โอกาสไขว้กับเสือป่าฝั่งตะวันออก ซึ่งจะทำให้ความหลากหลายพันธุกรรมของเสือในป่าฝั่งตะวันออกเพิ่มพูนขึ้น

#บะลาโก
#ดงพญาเย็นเขาใหญ่

15/05/2026

สถานีวิจัยสัตว์ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ มีภาระกิจติดตั้งกล้องดักถ่ายเพื่อติดตามสถานภาพประชากรเสือโคร่งในกลุ่มป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ ซึ่งเป็นแผนปฏิบัติงานประจำปีของสถานีวิจัย ฯ

ในช่วงวันที่ 14-16 พ.ค. 69 มีแผนเข้าติดตั้งกล้องในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่ จังหวัดบุรีรัมย์ โดยแบ่งเป็นสามทีมสำรวจย่อย มีเส้นทางละเลิงบนเป็นหนึ่งในพื้นที่ติดตั้งกล้องโดยเป็นการปฏิบัติงานร่วมกันระหว่างสถานีวิจัยฯ กับเจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่

เวลาประมาณ 14.00 น.ของวันที่ 14 พ.ค.69 ก่อนถึงจุดตั้งกล้องจุดสุดท้าย 800 เมตร ทีมละเลิงบนพบกระทิงโทนบนเส้นทางเดินในระยะกระชั้นชิด หนึ่งในทีมได้ตะโกนเเจ้งเตือน ในเสี้ยววินาทีกับกระทิงวิ่งเข้ามาหาทีมสำรวจ ทุกคนได้กระโจนหลบและหมอบลงกับพื้นดินแต่ก็ยากที่จะพ้นทิศทางการวิ่งของกระทิง ทำให้นายปกรณ์ คำสุดแสง ผู้ช่วยนักวิจัยสถานีวิจัยสัตว์ป่าดงพญาเย็น-เขาใหญ่ ถูกกระทิงเหยียบบริเวณลำตัวและได้รับบาดเจ็บ ตามที่ปรากฏเป็นข่าว

จึงมีการสนธิกำลังเพื่อเข้าช่วยเหลือผู้บาดเจ็บ โดยเจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่, เจ้าหน้าที่จากส่วนอนุรักษ์และป้องกันทรัพยากร สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 7 (นครราชสีมา), เจ้าหน้าที่ชุดกู้ภัยอุทยานแห่งชาติตาพระยา และทีมกู้ภัยโนนดินแดง บุรีรัมย์ โดยได้รับการสนับสนุนจากกลุ่มมอเตอร์ไซร์วิบากเอ็นดูโร่ในการขนส่งทีมช่วยเหลือให้เข้าใกล้ถึงจุดผู้บาดเจ็บมากที่สุด และเดินเท้าเข้าไปช่วยเหลือ

เมื่อทีมช่วยเหลือถึงจุดเกิดเหตุ และทำการปฐมพยาบาลผู้ได้รับบาดเจ็บเเล้ว จึงเคลื่อนย้ายไปยังจุดนัดพบซึ่งเป็นสนาม ฮ. ชั่วคราว ที่อยู่ห่างออกไปประมาณ 2.7 กิโลเมตร เพื่อรอเฮลิคอปเตอร์กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปรับผู้บาดเจ็บตามเวลานัดหมายและส่งต่อไปยังโรงพยาบาลโนนดินแดง อำเภอโนนดินแดง จังหวัดบุรีรัมย์ มีการตรวจเช็คร่างกายและส่งต่อไปยังโรงพยาบาลบุรีรัมย์ เพื่อทำการรักษาต่อไป

ณ เวลานี้ ผู้บาดเจ็บอยู่ในอาการปลอดภัย และอยู่ในการดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรงพยาบาลบุรีรัมย์ ทั้งนี้สถานีฯ ขอขอบคุณ ผู้บริหารกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 7 (นครราชสีมา), หัวหน้าและเจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดงใหญ่, หัวหน้าและเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติตาพระยา, สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.), สมาคมกู้ภัยโนนดินแดง, โรงเรียนร่มเกล้า บุรีรัมย์, หน่วยพิทักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่าเขาภูหลวง, กลุ่มมอเตอร์ไซค์วิบาก "เอ็นดูโร่โนนดินแดง", โรงพยาบาลโนนดินแดง, ศูนย์รับแจ้งเหตุและสั่งการฉุกเฉินทางการแพทย์ โรงพยาบาลบุรีรัมย์ , โรงพยาบาลบุรีรัมย์, สมาคมอนุรักษ์สัตว์ป่า (WCS) ประเทศไทย
ที่ให้ความช่วยเหลือในครั้งนี้ .... ขอขอบพระคุณเป็นอย่างสูงมา ณ ที่นี้

"เรายังคงมุ่งมั่นทำงานตามภารกิจต่อไปอย่างไม่ย่อท้อ"