ศูนย์วิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำสงขลา

09/09/2026

ชำแหละไวรัสไวร้าย VS ไวรัสดี : สงครามไวรัสที่ซ่อนอยู่ในการเลี้ยงกุ้ง 2026

ดร.จำเริญศรี ถาวรสุวรรณ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำสงขลากรมประมง ร่วมบรรยาย ในงานสัมมนาวิชาการ สัตว์น้ำ 2026

📍 ห้องบรรยาย 3 ชั้น 1 อาคารเรียนและปฏิบัติการ คณะสัตวแพทย์ศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ บางเขน

ชำแหละไวรัสไวร้าย VS ไวรัสดี
สงครามไวรัสที่ซ่อนอยู่ในการเลี้ยงกุ้ง 2026

ดร.จำเริญศรี ถาวรสุวรรณ
กรมประมง

ไวรัสดีไวรัสร้ายในกุ้งไม่ใช่แค่ตรวจพบ แต่ต้องเข้าใจความหมาย
โรคไวรัสในกุ้งที่อยู่ในรายการของ WOAH
โรคตัวแดงดวงขาว โรคแคระแกร็น โรคกล้ามเนื้อตายจากไวรัส โรคทอรา โรคหัวเหลือง โรคหางขาวในกุ้งก้ามกราม

สิ่งที่เกษตรกรควรรู้
-เลือกใช้บริการตรวจจากห้องปฏิบัติการที่ได้มาตรฐาน
-เก็บตัวอย่างตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่
-นำผลตรวจไปใช้ปรับปรุงการจัดการฟาร์ม เช่น การจัดการน้ำ ความหนาแน่น การกักกุ้งและความปลอดภัยทางชีวภาพ
-แจ้งเจ้าหน้าที่เมื่อพบกุ้งป่วยหรือตายผิดปกติ
ตรวจเร็ว รู้ก่อน ลดความเสี่ยง รักษาผลผลิต รักษารายได้

ระบบเฝ้าระวังโรคกุ้งของประเทศไทย
-โรงเพาะฟักและลูกกุ้ง
-ฟาร์มเลี้ยง
-ห้องปฏิบัติการ
-การแจ้งรายงาน
-การแจ้งเตือนภัย
-การตอบสนองในพื้นที่

3 กุ้งเศรษฐกิจของไทย กุ้งขาว กุ้งกุลาดำ กุ้งก้ามกราม ผลผลิตที่มากที่สุดคือ กุ้งขาว

ไวรัสในกุ้งสร้างความเสียหายมากกว่าที่เห็น ทำให้กุ้งตายอย่างรวดเร็ว โตช้า กินอาหารลดลง โรคคือปลายเหตุ ต้องจัดการให้ได้คือต้นเหตุ

ไวรัสที่มีการรายงานกว้างที่สุดในโลก คือ โรคตัวแดงดวงขาว ต้องเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง ตรวจพบได้เร็วลดความเสียหาย ป้องกันการนำเข้าและการกระจายเชื้อ ความร่วมมือทุกภาคส่วนเพื่อการจัดการที่ยั่งยืน

การไม่แจ้งโรคทำให้เราไม่เห็นในสิ่งที่ต้องเห็นมากมาย อาจมีการเกิดโรคและการแพร่กระจายมากกว่าที่เราคิด ทำให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจ โรคไม่ได้หยุดอยู่ที่ขอบรั้วฟาร์ม ตอนจับต้องมีการปล่อยน้ำสู่ภายนอก เชื้อตัวแดงดวงขาวยังมีการระบาดก่อนที่จะปล่อยน้ำออกไป การปล่อยน้ำเสียโดยไม่บำบัดเป็นความเสี่ยงโรคสูง

โรคกุ้งไม่ใช่ปัญหาของฟาร์มเดียวถ้าฟาร์มข้างๆ เป็นแล้วปล่อยน้ำ แล้วสูบน้ำมาใช้โดยไม่รู้จะติดโรคตัวแดงดวงขาวไปด้วยในทุกบ่อ เราต้องช่วยกันปลูกฝัง เรายังขาดการทำงานร่วมกัน ต้องอาศัยความร่วมมือในภาคีต่างๆ จากแหล่งข้อมูลทุกภาคส่วน ทุกฝ่ายจะรับรู้ข้อมูลข่าวสารเรื่องโรคได้ทั้งหมด

📍สัมมนาวิชาการ สัตว์น้ำ 206 ห้องบรรยาย 3 ชั้น 1 อาคารเรียนและปฏิบัติการ คณะสัตวแพทย์ศาสตร์ ม.เกษตรศาสตร์ บางเขน

01/09/2026

🐟 ร่วมต้อนรับ รมช.กระทรวงเกษตรฯ ลงพื้นที่เกาะยอ พบปะเกษตรกรผู้เลี้ยงปลากะพง พร้อมยกระดับสินค้าปลากะพงสามน้ำ🐟

👉 31 สิงหาคม 2569

ดร.จำเริญศรี ถาวรรสุวรรณ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำสงขลา พร้อมด้วยข้าราชการศูนย์ฯ ร่วมจัดนิทรรศการ ”การใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสง (PSB) เพื่อปรับปรุงคุณภาพน้ำ” พร้อมเข้าร่วมต้อนรับ นายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมคณะ ในโอกาสลงพื้นที่จังหวัดสงขลา เพื่อติดตามโครงการยกระดับและเพิ่มมูลค่าสินค้าประมงขององค์กรชุมชนประมงท้องถิ่น “กลุ่มคนเลี้ยงปลากะพงเกาะยอ” ณ ตำบลเกาะยอ อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา โอกาสนี้ ได้พบปะและรับฟังปัญหาจากเกษตรกรผู้เลี้ยงปลากะพง พร้อมเยี่ยมชมนิทรรศการ การใช้จุลินทรีย์สังเคราะห์แสง (PSB) เพื่อปรับปรุงคุณภาพน้ำ การสาธิตการรักษาคุณภาพปลากะพงสดด้วยวิธี IKEJIME (อิเคะจิเมะ) และกิจกรรมปล่อยปลากะพงขาว จำนวน 300 ตัว และปลาตะกรับ 60 ตัว

🐟✨ มุ่งยกระดับ “ปลากะพงสามน้ำทะเลสาบสงขลา” สินค้า GI อัตลักษณ์ท้องถิ่น สู่การเพิ่มมูลค่าและสร้างรายได้ที่มั่นคงแก่เกษตรกร

28/08/2026

19/08/2026

14/08/2026

ดร.จำเริญศิริ ถาวรสุวรรณ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำสงขลา ร่วมบรรยาย ภายใต้หัวข้อ "อุปสรรค และกับดักโรคกุ้งไทย ปี 2569"
ในกิจกรรม เสวนาทางวิชาการสัมมนาวิชาการวาริชศาสตร์ฯ ม.อ. "การประมง & การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำภายใต้แรงกดดัน

อุปสรรค และกับดักโรคกุ้งไทย ปี 2569

ดร.จำเริญศิริ ถาวรสุวรรณ (กรมประมง)

โรคเป็นปลายเหตุแต่ความล้มเหลวของระบบอาจเป็นต้นเหตุ
โรคเกิดจากหลายปัจจัยที่สัมพันธ์กัน ทั้งเชื้อก่อโรค ตัวกุ้ง สิ่งแวดล้อม การจัดการ

ถ้าอุณหภูมิในบ่อแกว่งเกินกว่า 30 องสาเซียลเซียส จะเริ่มสร้างสารพิษ กุ้งเครียด ให้อาหารมากเกินความต้องการ คุณภาพน้ำไม่ดีอินทรียวัตถุสูง แอมโมเนีย ไนไตรท์สูง กุ้งเครียดภูมิคุ้มกันต่ำ
หลุดจากกับดักแบคทีเรียด้วยการควบคุมตั้งแต่ต้น
ลูกกุ้งคุณภาพดี อย่าให้อินทรียวัตถุเป็นเชื้อเพลิงของแบคทีเรีย ควบคุมสิ่งแวดล้อมก่อนกุ้งเครียด ไม่ใช่ฆ่าแบคทีเรียทุกตัว ทำให้กุ้งรับมือกับความเครียดได้ดีขึ้น อย่าดูแค่วันนี้ต้องมีการติดตามแนวโน้ม ลงมือก่อนความเสียหาย การควบคุมตั้งแต่ต้น คือกุญแจสำคัญในการหลุดพ้นจากกับดักแบคทีเรีย และสร้างฟาร์มกุ้งที่ยั่งยืน

ไม่มีเครื่องมือใดควบคุมโรคได้ทั้งหมด ต้องใช้หลายมาตรการร่วมกัน

ระบบป้องกันหลายชั้นสำหรับฟาร์มกุ้ง

-ลดการนำความเสี่ยงเข้าสู่ระบบ
-ลดปัจจัยที่ทำให้เกิดแบคทีเรียเพิ่มจำนวน
-รักษาสมดุลของ microbial ecosystem
-เพิ่มความสามารถของกุ้งในการรับมือความเครียด
-เมื่อมีสัญญาณผิดปกติต้องตอบสนองทันที

แบคทีเรียไม่ได้หยุดนิ่ง AHPND เป็นตัวอย่างที่ชัดเจน
จากเดิมมองแบบเชื้อเดียว แต่ความจริงแบคทีเรียเปลี่ยนแปลงได้ การมอง AHPND เป็นเรื่องของเชื้อแบคทีเรียเพียงชนิดเดียวไม่เพียงพอสำหรับการเฝ้าระวังในระยะยาว

โรคกุ้งในฟาร์มจริงมักเกิดจากหลายปัจจัยหลายเชื้อร่วมกัน การติดเชื้อร่วมและความเครียดจากสิ่งแวดล้อมทำให้โรครุนแรงและควบคุมยากขึ้น
Super ems ยังไม่ใช่ชื่อโรคที่เป็นทางการ หมายถึงการตายช่วงต้นรอบเลี้ยงที่รุนแรงผิดปกติ และคล้าย EMS/AHPNE โดยยังต้องพิสูจน์สาเหตุทางห้องปฏิบัติการ ไม่ควรสรุปว่าเป็นเชื้อกลายพันธุ์หรือเชื้อดื้อยารุนแรงขึ้น โดยอัตโนมัติ

สิ่งที่ควรทำเมื่อพบการตายผิดปกติ

-เก็บตัวอย่างจากกุ้ง น้ำ ตะกอน ส่งวิเคราะห์
-ตรวจเชื้อหลายชนิด ไม่ใช่แค่ AHPND
-ตรวจสภาพตับและพยาธิสภาพ
-ประเมินปัจจัยสิ่งแวดล้อมและการจัดการ
-จัดการความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ
-ตรวจ virulence genes / AMR

INPUT TRAP เพิ่มไม่หยุด แต่ปัญหาไม่จบ เมื่อเกิดปัญหาเรามักทำสิ่งนี้

-อาหาร ให้อาหารมากขึ้นหวังให้กุ้งโตเร็ว
-แร่ธาตุ เสริมแร่ธาตุมากขึ้น
-โปรไบโอติกส์ เติมโปรไบโอติกส์บ่อยขึ้น
-อาหารเสริม เสริมวิตามินสารเสริมต่างๆ มากขึ้น
-สารเคมี ใช้สารเคมีมากขึ้น
-ทุกอย่างเพิ่มมากขึ้น แต่ปัญหายังไม่ถูกแก้

กรมประมงเคยเตือนถึงความสัมพันธ์ของ AHPND กับอุณหภูมิสูง การให้อาหารมาก และคุณภาพน้ำที่ไม่เหมาะสม ซึ่งเป็นตัวอย่างชัดเจนว่า การจัดการระบบมีความต่อความเสี่ยงโรค

สัมมนาวิชาการวาริชศาสตร์ฯ ม.อ. ณ ห้องประชุม CONFERENCE ROOM 2.2 ศูนย์ประชุมนานาชาติฯ ม.อ. หาดใหญ่

13/08/2026

สัมมนาวิชาการ "นวัตกรรมการเกษตรยั่งยืน“ ครั้งที่ 3 (SAI2026) @ม.อ. หาดใหญ่
—————————🌱🐟🦐—————————

วันพฤหัสบดีที่ 13 สิงหาคม 2569

ดร.จำเริญศรี ถาวรสุวรรณ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำสงขลา เข้าร่วมการเปิดงานสัมมนาสัมมนาวิชาการ "นวัตกรรมการเกษตรยั่งยืน(Innovation for Sustainable Agricurture)" ครั้งที่3 โดยได้รับเกียรติจาก นางสาวทัศนีย์ เมืองแก้ว รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานในพิธี

ทั้งนี้ ยังได้ร่วมเป็นวิทยากรเสวนาทางวิชาการสัมมนาวิชาการวาริชศาสตร์ฯ ม.อ. "การประมง & การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำภายใต้แรงกดดัน : ความยั่งยืน ความขัดแย้ง นวัตกรรมและปัญญาประดิษฐ์ (AI) และข้อจำกัดโลก"
👉ภายใต้หัวข้อ “อุปสรรค และกับดักโรคกุ้งไทย ปี 2569”

📍ณ ห้องประชุม CONFERENCE ROOM 2.2 ศูนย์ประชุมนานาชาติฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

📸 ขอขอบคุณภาพจากเพจ AQUA BIZ Magazine
และ ประชาสัมพันธ์ กรมประมง

#กรมประมง
#ศูนย์วิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำสงขลา

13/08/2026

ร่วมพิธีสวดพระพุทธมนต์และทำบุญตักบาตร ถวายพระราชกุศล เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และวันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคม 2569
————————— 🩵🩵🩵—————————
วันพุธที่ 12 สิงหาคม 2569 เวลา 07.00 น. ข้าราชการและจ้าหน้าที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำสงขลา ร่วมสวดพระพุทธมนต์และทำบุญตักบาตร ณ บริเวณลานหน้าเสาธง ศาลากลางจังหวัดสงขลา ถวายพระราชกุศล พสกนิกรทุกหมู่เหล่าต่างตระหนักและน้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ ที่พระองค์ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจน้อยใหญ่นานัปการ ในการนี้ได้รับความเมตตาจาก พระเทพวชิรสุตาภรณ์ เจ้าคณะจังหวัดสงขลา เจ้าอาวาสวัดโคกสมานคุณ พระอารามหลวง เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ โดยมีนายรัฐศาสตร์ ชิดชู ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา เป็นประธานในพิธี

12/08/2026

🐟กิจกรรมปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำ เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันพระราชสมภพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง
————————🩵🩵🩵————————
วันอังคารที่ 11 สิงหาคม 2569
ดร. จำเริญศรี ถาวรสุวรรณ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาสุขภาพสัตว์น้ำสงขลา พร้อมด้วยข้าราชการและเจ้าหน้าที่ของศูนย์ฯ เข้าร่วมปล่อยพันธุ์กุ้งแชบ๊วย จำนวน 1,000,000 ตัวและพันธุ์ปลายี่สก จำนวน 200,000 ตัว โดยสำนักงานประมงจังหวัดสงขลาร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ดำเนินจัดกิจกรรมเพื่อถวายเป็นพระราชกุศล แสดงออกถึงความจงรักภักดีและน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ ตลอดจนสืบสานพระราชปณิธานด้านการอนุรักษ์ และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ณ คลองอาทิตย์กำลังเอก (บริเวณอาคารฝายส่งน้ำ - สำนักงานชลประทาน) ตำบลจะทิ้งพระ อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา โดยมีนายชูชีพ ธรรมเพชร รองผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา เป็นประธานในพิธี