05/09/2026
ความเสี่ยงไม่ได้วัดแค่ตัวเลขความสูญเสียและความเสียหายจากจำนวนคนหรือเงิน แต่ต้องวัดที่ “ความเปราะบาง” ด้วย ⚖️🌍
เคยสงสัยไหมว่า... ทำไมจังหวัดเล็ก ๆ ที่มีคนได้รับผลกระทบหลักร้อยอาจะมีความเสี่ยงสูงกว่าจังหวัดใหญ่ที่มีคนได้รับผละกระทบหลักพัน?
นั่นเพราะ Impact-based Index จาก Thailand’s Climate Risk Index หรือ Thailand’s CRI 2026 ไม่ได้วัดเพียงว่าแต่ละพื้นที่ “เสียหายเท่าไหร่” แต่ยังพิจารณาว่า “ผลกระทบรุนแรงเพียงใดเมื่อเทียบกับขนาดประชากรและฐานเศรษฐกิจของพื้นที่” เพื่อให้สามารถเปรียบเทียบความรุนแรงระหว่างพื้นที่ได้อย่างเป็นระบบ
❓จากข้อมูลความเสียหายสู่คะแนน Impact-based Index 0 – 1 ได้อย่างไร?
การคำนวณเริ่มจากข้อมูลผลกระทบ 3 ด้านสำคัญ ได้แก่
👤 ผู้เสียชีวิต
👥 ผู้ได้รับผลกระทบ
💰 ความเสียหายทางเศรษฐกิจหรือเงินเยียวยาผู้ประสบภัย
จากนั้นนำมาคำนวณเป็น ดัชนีย่อย 6 ตัว โดยมองทั้ง “ค่าสมบูรณ์ (Absolute)” ที่แสดงค่าความเสียหายจริง และ “ค่าสัมพัทธ์ (Relative)” ที่แสดงความรุนแรงเทียบกับขนาดประชากรหรือขนาดเศรษฐกิจ
📌 ตัวชี้วัดด้านมนุษย์
1. จำนวนผู้เสียชีวิต
2. จำนวนผู้เสียชีวิตต่อประชากรแสนคน
3. จำนวนผู้ได้รับผลกระทบ
4. จำนวนผู้ได้รับผลกระทบต่อประชากรแสนคน
📌 ตัวชี้วัดด้านเศรษฐกิจ
5. มูลค่าความเสียหายหรือเงินเยียวยา
6. มูลค่าความเสียหายเมื่อเทียบกับผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัด หรือ GPP
ข้อมูลทั้ง 6 ตัวจะถูกแปลงให้อยู่ในสเกลเดียวกัน ตั้งแต่ 0 – 1 ด้วยวิธี Min-Max Normalization เพื่อให้ข้อมูลที่มีหน่วยและขนาดแตกต่างกันสามารถนำมาเปรียบเทียบและรวมเป็นคะแนนเดียวได้
⚖️ เมื่อรวมคะแนนจะให้น้ำหนักกับผลกระทบต่อมนุษย์ 50% และ ผลกระทบทางเศรษฐกิจ 50%
พร้อมให้น้ำหนักกับตัวชี้วัดแบบ “สัมพัทธ์” มากกว่าค่าสมบูรณ์ เพราะจำนวนความเสียหายที่เท่ากันอาจสร้างผลกระทบไม่เท่ากันในพื้นที่ที่มีประชากรหรือฐานเศรษฐกิจต่างกัน
📊 อ่านผลอย่างไร?
ค่าดัชนียิ่งสูง หมายถึงพื้นที่นั้นเคยได้รับผลกระทบมากหรือรุนแรงกว่า เมื่อเทียบกับพื้นที่อื่นในกรอบเวลาที่วิเคราะห์
ผลลัพธ์จึงไม่ได้บอกเพียงว่า “พื้นที่ไหนได้รับผลกระทบสูง” แต่ยังช่วยให้เห็นว่า “ปัจจัยใดเป็นตัวขับเคลื่อนคะแนน” เพื่อสนับสนุนการจัดลำดับพื้นที่ วางแผนลดความเสี่ยง และกำหนดมาตรการได้ตรงจุดมากขึ้น
📝หมายเหตุ: ในระยะนี้ ตัวชี้วัดด้านมนุษย์สามารถประเมินได้ทั้งระดับจังหวัดและระดับตำบล ส่วนตัวชี้วัดด้านเศรษฐกิจประเมินในระดับจังหวัด เนื่องจากข้อจำกัดของข้อมูลระดับตำบล
#กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
"ประเทศไทยเติบโตอย่างยั่งยืนด้วยเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำและมีภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศด้วยการมีส่วนร่วมของประชาชน"
#กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
#กรมลดโลกร้อน