Sırasıyla Roma, Bizans ve Rum Pontus egemenliklerine girdi. 1461’de II. Mehmet (Fatih) tarafından Osmanlı topraklarına katıldı.
1622’de Abaza korsanlarının saldırısına uğrayarak yağmalandı. Şemsettin Sami, Kamasü’l-Alam’da, önceleri Mapavri olarak adlandırılan Çayeli’nden “Trabzon vilayetinin Lazistan sancağının Rize kazasına bağlı bir nahiye” olarak söz eder. Dünya Savaşı sırasında Rus işgali alt
ında kalan yöre 9 Mart 1918’de işgalden kurtuldu. Çayeli 1878’de nahiye 1944’de Çaybaşı adıyla ilçe oldu. Sonradan adı Çayeli olarak değiştirildi.
Çayeli İdari Yapısı
Toplam nüfus itibariyle Rize ilinin en büyük ilçesi olan Çayeli’ne bağlı, Madenli ve Büyükköy olmak üzere 2 belde, 53 köy. 33 mahalle olmak üzere toplam 86 muhtarlık mevcuttur. Köylerin ilçe merkezine uzaklığı 5 ile 41 km arasında değişmektedir. Arazinin dağlık ve denizden itibaren yükselmesi ile engebeli bir yapı oluşturması ve sahil şeridinin dar olması ilçede dağınık bir yerleşimi zorunlu hale getirmektedir. İncesu köyü dışında toplu yerleşime sahip bir başka köy bulunmamaktadır. Bu durum köylere ve bağlı mahallelere hizmet götürülmesini güçleştirmekte ve maliyeti yükseltmektedir. Köylerimizde arazi yapısına uygun olarak dikey yapılaşma hakimdir. İlçedeki sosyal yaşam genellikle köy yaşamı ile şehir yaşamının karışımını andırmaktadır.
İlçenin Yönetim sorunu yoktur. Merkezle tüm yerleşim birimleri arasında ulaşım ve haberleşme olanağı mevcuttur. İlçe merkezinin yerleşim durumu son zamanlara kadar çok dağınık bir görüntü vermekte iken çok katlı binaların yapılmasıyla görünüm modern kentleşmeye uygun hale gelmiştir.
Çayeli Ulaşım İmkanları
Çayeli İlçesi, Rize İl merkezi ve komşu ilçelerle karayolu bağlantısına sahiptir. İl merkezine 18, komşu ilçelerden Pazar’a 19, Hemşin’e 37, Çamlıhemşin’e 51, İkizdere’ye 72 ve Güneysu’ya 22 km mesafededir.
İlçemizden İl Merkezine her 15 dakikada bir halk otobüsü ile 90 minibüslük kooperatif ile sürekli ulaşım mevcuttur. Komşu ilçelerden Pazar’a Rize-Pazar, Ardeşen, Fındıklı, Hopa gibi aynı güzergahı kullanan dolmuşlarla ulaşım mümkündür diğer komşu ilçeler olan Hemşin, Çamlıhemşin, İkizdere ve Güneysu’ya direkt ulaşım söz konusu değildir.
Çayeli Turizm Kaynakları
Çayeli’nin her yanı eşsiz güzelliklerle doludur. Zaman zaman hırçınlaşan denizdeki dalgaların oluşturduğu bembeyaz köpüklerin girdabında uçuşan martıların sesleri ile kıyıya vuran dalgaların uğultusu birbirini tamamlar. Kıyıya paralel dağları bölerek denizlere ulaşan derelerin oluşturduğu küçüklü-büyüklü çağlayanların hepsi görülmeye değer özelliklere sahiptir. Bu güzelliğin içinde “Ağaran” şelalesi ve Çataldere şelalesi gerek düşüş yükseklikleri, gerekse ilkbaharda suların kabarmasıyla oluşturdukları görünümle birer doğa harikasıdırlar.
İlçe merkezine 7 Km uzaklıktaki Kuspa, 6 Km uzaklıktaki Musadağı ve 20 Km uzaklıktaki Malipos tepeleri piknik yapmak için uyumlu ve güzel bir üçlü oluşturmaktadır. Sahilde denize girilebilecek alan olarak Kanlidere Mevkiinde 150-200 metre uzunluğunda doğal kumsal bulunmaktadır.
