15/08/2026
TARİHE, GİZEMLİ VE SIRLI BİR NOT!
2021 Eylül ayı İstanbul programım dahilinde ziyaret edeceğim Ebu Eyyûb el-Ensarî (R.A.)'nin yüce huzurundan manevî hediyelerimiz ile ayrıldıktan sonra, Osmanlı da ki adı ile andığım İdris-i Bitlisî Tepesindeki Allah dostlarının ve Devlet Büyüklerinin kabirlerini ziyaret ettim.
İstanbul'un büyülü güzelliklerini seyrederek çay içmek amacı ile Bitlisi Tepesinde bir cafeye oturduk. O sırada mezarlıkların olduğu parkeli taş yoldan nur yüzlü bir prin bana doğru gülen yüzü ile yaklaştığını fark ettim. Kalabalıkların arasında yürümesine rağmen, garip bir şekilde etrafındakilerin dikkatini çekmiyordu. Direk yanıma geldi, selam verdi ve yanımda oturmak için müsade istedi, bende tabiki büyük bir memnuniyet ve saygı ile buyur edip ikramlarda bulundum. Çocukluğumdan beri aşina olduğum o güzel, tarifi mümkün olmayan haller ve kokuların zuhuru ile dinlemeye başladım karşımda ki gizemli pri faniyi. Nasihatler ve ikazlarda bulunup, hemen hemen o tarihten sonraki yol haritamı çizmek ister gibi sohbet etti.
Can kulağı ile büyük bir dikkat ile dinledikten sonra , kendisine hitaben ; "Sultanım, anlaşılan o ki siz bizi çok iyi tanıyorsunuz. Sizi tanıma imkanımız var mı ?" diye bir soru sordum.
Mübarek bana şu şekilde karşılık verdi;
"Evladım bana Altıparmak Hoca derler, Üsküp lü Altıparmak Mehmed Efendi olarak da bilinirim. Seni de ziyaretime bekliyorum." dedi ve müsade istedi.
Yanım da ki başta eşim, çocuklarım ve dostlarımın şaşkınlık ve soru dolu bakışları arasından sadece bizimle sarılarak ve muhabbet ile selamlaşarak yanımdan ayrıldı. Bir kaç saniye geçti geçmedi kalabalığın arasından bir an kayboldu , ne kendini ne de baston sesini bir daha duyamadık...
O an farkına varamasak da , araştırmalarım sonucu günümüzde bu lakapta ve isimde meşhur bir hoca veya alim olmadığını, buna karşılık 17. yüzyılda yaşamış ve bu isim ile meşhur bir alime ulaştım.
O alimin bilgileri de şu şekildedir :
"Tarihte Altıparmak Hoca veya Altıparmak Mehmed Efendi (Muhammed b. Muhammed) olarak tanınan kişi, 16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl başlarında yaşamış olan Osmanlı dönemi Türk mutasavvıf, vaiz, mütercim ve âlimidir.
Asıl adı Muhammed'dir; ancak ilim çevrelerinde ve halk arasında daha çok Altıparmak lakabıyla meşhur olmuştur.
Hayatı ve Eserleri: Üsküp'te doğmuştur. Babası, Mekke ve Medine kadılıklarında bulunmuş olan Mehmed Efendi'dir.
Eğitimine Üsküp'te başlamış, ilk olarak kaynaklarda Çıkrıkçızâde lakabıyla anılsa da sonradan Altıparmak lakabıyla tanınmıştır. tarikatına girmiş, daha sonra İstanbul'a giderek Fatih Camii'nde tefsir, hadis ve fıkh dersleri verip vaazlar vermiştir.
Hayatının ilerleyen döneminde Mısır'a giderek Kahire'ye yerleşmiş, orada tasavvufi faaliyetlerde bulunmuş ve vefat etmiştir. Adına Kahire'de bir de mescit inşa edilmiştir.Özellikle Farsça ve Arapçadan yaptığı dinî-tarihî tercümeler ve siyer kitaplarıyla tanınır. En bilinen eseri, Sevgili Peygamberimiz Efendimiz ve Hz.RESÛLULLAH'ın (S.A.V.) hayatına dair Meâricü'n-nübüvve tercümesi olan halk arasında Altıparmak Tarihi veya Altıparmak Siyeri olarak bilinen eserdir."
Aradan beş yıl geçti ve bu gün bu hatıramı ve O güne şahitlik eden fotoğrafı da sizler ile paylaşmak istedim.
Hayatım boyunca bu na benzer yüzlerce hatıramı nasip olursa , sizlere aktarmak ve yarınlara kavuşacak birer vesika olacak niyetle yayınlama arzusundayız.
Yüce ve Necip Milletimizin, takdir ve tasvibine saygı ile sunarım.
Dr.Fatih ŞİMGA
