DİL VE TARİH COĞRAFYA FAKÜLTESİ
Çağdaş uygarlık düzeyine ulaşmak ve ötesine geçmek idealini gerçeğe dönüştürmek için, Atatürk tarafından 1935’te hayata geçirilen Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Ankara Üniversitesinin fakülte olarak kurulan ilk birimidir. Adının da bizzat Atatürk tarafından belirlenmesi, Fakültemizin özel bir misyonu gerçekleştirmek üzere tasarımlandığını göstermektedir. Bu tasarı
m bir uygarlık projesidir ve mimarları da entelektüel kültürün dil, tarih, coğrafya, sanat, felsefe ve bilim gibi yüksek yaratıcılık, beceri ve yetkinlik gerektiren alanlarında yetişecek olan gençlerdir. Bu yüksek uygarlık idealini gerçekleştirmek, tarihten getirilen yüksek mirası bilgi temelinden yeniden işlenmek ve dünya karşısına gerekçelendirilmiş, haklı kılınmış bilimsel tezlerle çıkabilmek amacıyla öncelikle tarihsel araştırmaları ilmi temellere dayandırmak için neler yapılabileceğini araştıran Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyet’in kuruluşundan kısa süre sonra, Türk tarih kongreleri gerçekleştirmeye başladı. Daha sonra geleneksel hale gelecek olan bu kongrelerde dile getirilen tarihsel ve kültürel hedeflerin gerçekleştirilebilmesi için bir bilim kurumuna gereksinim olduğu açıkça görülmüştü. Nitekim Afet İnan’ın anılarından anlaşıldığı kadarıyla, 11 Mart 1935’te Çankaya’da gerçekleşen bir toplantı sonrasında, Atatürk dönemin Milli Eğitim Bakanı Abidin Özmen’e Ankara’da bir Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi kurulması için bakanlıkça hazırlık yapılması talimatını vermiştir. Bakanlıkça yapılan hazırlıklar sonucunda, Fakültenin kurulması kararı Abidin Özmen tarafından Bakanlar Kuruluna sunulmuş ve 20 Mayıs 1935 günkü Bakanlar Kurulu toplantısında karara bağlanmıştır. Bakanlar Kurulu kararı ise 23 Mayıs 1935 tarihinde aşağıdaki gerekçeleriyle birlikte Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur:
Türk kültürünü bilimsel yöntemlerle araştırıp aydınlatacak bir bilim kurumu olması,
Ortaöğretim kurumlarına dil ve tarih alanları yanı sıra coğrafya ve arkeoloji gibi onlarla ilişkili alanlarda en son bilimsel verilerle donatılmış öğretmenler yetiştirmek. Görev başında bulunan öğretmenlerin bilgilerini hizmet içi eğitimle yenilemek, geliştirmek. Böylece Fakültemizin yalnızca bir eğitim ve öğretim kurumu olarak değil, aynı zamanda bir inceleme ve araştırma merkezi olarak kurulduğu açıkça anlaşılmaktadır. Bu tarihsel ve bilimsel gerekçelerden hareketle, bugün bu misyonunu hakkıyla yerine getirmek için aralıksız çalışan ve Türkiye’de sosyal bilimler alanında seçkin bir yeri bulunan Fakültemizin kuruluş yasası 14 Haziran 1935’te Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilmiş ve karar 22 Haziran 1935’te 2035 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
1935-1940 yılları arasında Evkaf Apartmanında faaliyetini sürdüren Fakültenin bugünkü binasının planı ünlü Alman mimarı Bruno Taut tarafından çizilmiştir. 1936 yılında 195 öğrenci ile öğretime başlayan Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, 13 Haziran 1946’ya kadar Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak faaliyet göstermiş, bu tarihten itibaren 4936 sayılı Üniversiteler Kanunu ile Ankara Üniversitesinin bünyesinde yer almıştır. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, sosyal bilimlerin farklı alanlarında araştırma ve incelemelerin gerçekleştirildiği eşsiz bir bilim kurumu olarak, kuruluş gerekçesinde öngörüldüğü üzere, Türk kültürünü, Türk ve Türkiye tarihini bilimsel ilkeler ve yöntemler ışığında araştıran birçok akademik birimi (Bölüm/Anabilim Dalı) bünyesinde barındırmaktadır.
