12/08/2026
Okuyucularımızla ilk kadın romancımız Fatma Aliye Hanım’a dair sohbet edildi.
Osmanlı son dönem büyük devlet ve ilim adamlarından Ahmet Cevdet Paşa’nın kızı ve ilk kadın romancımız Fatma Aliye’yi, Ahmet Mithat Efendi’nin “Fatma Aliye Hanım Yahut Bir Muharrire-i Osmaniye’nin Neşeti (Dergâh Yay.) adıyla neşredilen eserinden tanımaya çalıştık. Çocukluktan evliliğine kadar eğitiminden, muharrir ve muhakkik özelliğinden incelikli, derinlikli bahsediyor. A.Mithat Efendi’nin tahrirat, kalem ve matbuat vesilesiyle uzun zaman münasebette bulunduğu aileyi de yakinen tanıması, bu o eserin ortaya çıkmasında müyesser olmuş.
“Yazmaktan maksadımız bizim Osmanlılık âlemimizde bir muharrirenin (kadın yazar) suret-i neşetini (ortaya çıkışı) göstermektir ki bizde böyle bir muharrirenin yetişebilmesi hakikaten pek çok kimselerin hâlâ dahi ümit edemedikleri acaib-i müsteb'adeden (ihtimali verilmeyen) olmasıyla o vadide tahrik edilecek hâme (kalem) boş yere it'ab edilmiş (yormak) sayılamaz.”
Fatma Aliye Hanım’ın daha çocuk yaşlarda hayret ve hayranlık verici kabiliyetine, zekâsına ve okuma gayretine şahid olunmuş. Kitap karıştırmanın, araştırmanın, okuduklarının manasını anlamanın peşindedir. Ve bundan gayrı meşguliyetler de zevk vermemektedir. A. Mithat Efendi. “Fatma Aliye Hanım, “şu manayı, şu mefhumu bakalım ne ibare ile yazıp anlatmışlar” merakıyla okuya okuya anlayışlı bir hanım olmuşlar” der.
