04/10/2026
YÜZME HAVUZLARINDA HİJYEN STANDARTLARA UYGUN PROJE İLE BAŞLAR.
HAVUZ SUYU HİJYENİNİ SAĞLAYABİLMEK İÇİN FİLTRASYON TESİSLERİNİN STANDARTLARA UYGUN OLARAK PROJELENDİRİLMESİ GEREKTİĞİNİ BELİRTEN ÜZEYİR ULUDAĞ, SALT KİMYASAL VE DEZENFEKTANLA HİJYEN SAĞLANAMAYACAĞINI SÖYLÜYOR
Bilindiği gibi havuzlar turizm işletmelerinin önemli öğelerindendir. Hatta tesisler tanıtımlarında havuzları ön planda tutularak çekim merkezi olmaya çalışırlar.
Yüzme havuzlarında hijyen ve yüzülebilir su ortamı sağlayabilmek için, sudaki insan sağlığına zarar verebilecek tüm etmenleri filtrasyon yaparak temizleyebiliriz. Filtrasyon işleminden sonra dezenfeksiyon işlemi yapılarak insan sağlığına zarar verecek mikroorganizmalar yüzülen sudan uzaklaştırılır.
“TURİZMDE HAVUZ BİLİNCİ YETERSİZ”
Genel kullanıma açık yüzme havuzlarının filtrasyon ve dezenfeksiyon tesislerinin boyutlandırılması, projelendirilmesi ve işletmesinin TS 13661 UHE (Ulusal Havuz Enstitüsü Derneği) standartlarına uygun olarak yapılması zorunludur. Yüzme alanları ile ilgili turizm sektörünün bilinç düzeyinin yetersiz olduğunu ve bu alanlarının standartlara uygun projelendirilmediğini ve işletilmediğini söyleyebilirim. UHE olarak yaptığımız gözlemler ve sektörde 22 yıllık deneyimle edindiğim birikimle bunu söylüyorum. (Standartlara uygun Projelendirme ve işletme yapan tesisleri tenzih ederim.)
“STANDARTLARI BELİRLEDİK”
UHE, kurulduğu 1995 yılından bu yana, sektöre yönelik çalışmalarını sürdürmektedir. Öncelikle genel kullanıma açık ve özel havuzlar için UHE1 UHE 2 Standartlarını hazırlandı. TSE ile ortak çalışma yapılarak, TS 11899 Standartları yayına hazırlandı. Havuz operatörlerine yönelik operatör el kitabı, üyelerimizden oluşan komisyon tarafından hazırlanarak yayınlandı. Tüm bu yayınlar ülkemizde ilktir. Türkiye genelinde havuz operatörü eğitimleri düzenlenerek, havuz işletmesinde çalışan teknisyenler sertifikalandırıldı. Eğitim çalışmalarımız dernek merkezinde, İzmir şubemizde ve diğer temsilciliklerimizde, belli periyotlarda sürdürülmektedir. Ayrıca bilgilendirme çalışmalarını; sektör dergilerinde, yazılı ve görsel medyada sürdürmekteyiz. İki yılda bir düzenlediğimiz havuz fuarında, üyelerimiz sektördeki teknolojik gelişmeleri sergilerken, fuar kapsamında seminer ve paneller düzenliyoruz.
“HİJYEN İÇİN BİRLİKTE ÇALIŞMALIYIZ”
Yüzme havuzları ve su aktivite alanları, toplum sağlığı için çok önemlidir. Ülkemizde Son yıllarda başta gelişmiş bölgelerimiz olmak üzere yaygınlaşmaktadır. Okullar, turizm tesisleri, yazlık-kışlık siteler, spor amaçlı havuzları dikkate aldığımızda, toplumun her kesiminden insanların havuzlardan faydalandığını görmekteyiz. Kullanımı sürekli artan yüzme alanları ile birlikte, sağlık ve hijyen sorunları da gündeme gelmektedir. Bu noktada sektör derneğinin sektörde yer alan kurumlar la ortak çalışma yapmak zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Yüzme havuzu yatırımı yaygın ve planlı olarak Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, yerel yönetimler, turizm yatırımcıları tarafından yapılmaktadır. Derneğimizin bu kurumlarla doğrudan ve programlı ilişkimiz ve ortak çalışmamız yok. İş birliği isteklerimizi her yıl yazılı olarak, yılda birkaç kez iletmemize rağmen cevap dahi alamadık. Ancak biz işbirliğinin gerekliliğine inanıyoruz ve inatla iş birliği taleplerimizi her ortamda dile getiriyoruz.
Teknik anlamda TMMOB Makina Mühendisleri Odası ile ortak çalışmayı yıllardır sürdürüyoruz. MMO’sı yönetmeliklerine göre, mekanik tesisatının 20‘ye yakın alanında proje çizecek makine mühendisleri, her alanda yeterlilik almak zorundadır. Yeterlilik eğitim kursları MMO’nun, MİEM merkezlerinde yapılmaktadır. Yüzme havuzu projelendirilmesi de mekanik tesisatın bir bölümü. Derneğimizin konusunda uzman üyeleri, Türkiye genelinde MİEM merkezlerinde makine mühendislerine yüzme havuzu projelendirme esasları eğitimi vermektedir.
HAVUZ KİMYASALINDAKİ KARMAŞA SONA ERDİ
Yüzme havuzu hijyenini sağlayabilmek için, havuz kimyasallarını her tesis kullanmaktadır. Ülke genelinde bulunan açık ve kapalı yüzme havuzu sayısını dikkate aldığımızda havuz kimyasallarının yaygın olarak kullanıldığını söyleyebiliriz. Kimyasal pazarının yaklaşık 50 milyon dolar civarında olduğunu söyleyebiliriz. Havuz kimyasalları hijyen sağlamak için vazgeçilmez kimyasallar olmakla birlikte, kimyasalların içeriği, taşınması, depolanması ve kullanılmasında özen ve dikkat göstermek gerekiyor. Yıllardır denetimsiz olan bu pazar için; 2007 yılında başlayan ve 2008 de uygulanan, Sağlık Bakanlığı tarafından UHE olarak bizim de desteklediğimiz, denetim yönetmeliği oluşturuldu. Yönetmeliğe göre kimyasalların ve dezenfektanların ithalatı ve üretimi izne bağlandı. Ayrıca kimyasalları tüketim noktasında kullanan teknisyenlerin sertifikalı olması zorunluluğuda getirildi.
“HAVUZ OPERATÖRLÜĞÜ EĞİTİMİNİ UZMANLAR VERSİN”
Sertifikalı havuz operatörlerinin eğitimi, UHE ve halk eğitim merkezleri ile ortak çalışmasıyla birlikte verilmekle birlikte; halk eğitim merkezleri ve meslek odaları da verebiliyor. Bu konuda bizim önemli itirazlarımız bulunmaktadır. Çünkü havuz operatörü eğitimi sağlık, mekanik, kimya, elektrik bilgilerini de kapsayan, çok disiplinli bir eğitimle gerçekleştirilebilir. Böyle bir eğitim de günlük uygulama pratiği içinde olan sektör dernekleri organizasyonu kapsamı içinde bulunan, uzman üyeler tarafından verilebilir. Sağlık Bakanlığı nezdindeki bu itirazımız henüz cevaplandırılmadı. Ancak UHE olarak 1995 yılından bu yana sürdürdüğümüz eğitimlerimize halk eğitim merkezi ile ortak çalışma yaparak devam ediyoruz.
Havuz kimyasalı ve dezenfektan kullanımında yanlış bir uygulamayı da dile getirmek istiyorum. Havuz suyu hijyenini sağlayabilmek için birinci koşul olan filtrasyon, tesisleri standartlara uygun olarak projelendirilip uygulanmazsa, havuz suyunu salt kimyasal ve dezenfektanla hijyen hale getiremeyiz. Ayrıca genel kullanıma açık havuzlarda kimyasal ve dezenfeksiyon uygulaması otomasyon sistemi ile yapılmalıdır. Bu kurallara uyulmazsa, denetimsiz ve fazla kullanılan kimyasallar, insanlara ve çevreye önemli zararlar verir. Turizm yatırımcıları turizm tesislerinin ve bu tesisler içinde bulunan insan sağlığını yakından ilgilendiren yüzme alanlarının müşteri potansiyeli açısından önemini bildiğini, ancak ilk yatırım maliyetinden dolayı ihmal ettiğini düşünüyorum. Tesis işletmecileri ise işletme sırasında ki maliyetlerini gördüğü zaman bu konudaki eksik yapılanmaların önemini kavrıyor. Fakat geç kalımış olunuyor.
Yüzme havuzu suyu hijyen ve içilebilir nitelikte olmalıdır. Bunu sağlamanın tek ve vazgeçilemez koşulu ise yapım ve işletme sırasında TS 13661, UHE Standartları’na uygun davranmaktır.
Üzeyir Uludağ-Makine Mühendisi
Artes Havuzculuk ve Arıtma tes.San.Tic.Ltd.ti.
04.10.2026