25/08/2026
Filistinli sanatçı Süleyman Mansur, Filistin görsel sanatlarının en önde gelen simgelerinden biri olarak, 79 yaşına yaklaşmışken aramızdan ayrıldı. Geride, Filistin’e, topraklarına, insanlarına ve hafızasına bağlı bir sanatsal miras bıraktı; bu miras, onun tuvale taşıdığı gündelik yaşamın ayrıntılarında hâlâ varlığını sürdürüyor.
Mansur, doğduğu Filistin şehri Beyrzeyt’ten, Filistin köylerinden, evlerinden, çiftçilerinden, kıyafetlerinden ve topraklarından yola çıkarak kendi görsel dünyasını inşa etti; bu dünyada mirası bir geçmiş olarak değil, silinmeye direnen canlı bir hafıza ve kimlik olarak ele aldı. Eserlerinde, modern sömürgecilikten önceki medeniyetlerden, Arap ve İslam sanatından ve Filistin yaşamının ayrıntılarından unsurlar yeniden canlandırarak, bu toprağın sınırları çizildiğinde başlamadığını ve halkı yerinden edildiğinde hafızanın silinmediğini söyleyen görsel bir dil yarattı.
Mansur otobiyografisinde şöyle yazmıştır: “Sanatın yolu, halk hikâyelerindeki zorlu ve ürkütücü canavarın yoluna çok benzer; en cesur cesurlar bile o yolda yürümekten korkar.” O, bu yolu uzun süre yürüdü ve geride Filistin’in görsel hafızasının bir parçası haline gelen onlarca tablo, afiş ve eser bıraktı. Süleyman Mansur’a veda ediyoruz; sadece geride tablolar bırakan bir sanatçı olarak değil, sanatı hafızayı korumak, varlığını pekiştirmek ve unutulmaya karşı direnmek için bir araç haline getirenlerden biri olarak.
Onun resmettiği Filistin, hafızada, topraklarda ve sanatı silinmemiş bir halkın tanığı olarak gören her gözde varlığını sürdürecektir.
Elveda Süleyman Mansur 🇵🇸
—————————————————————————
يرحل الفنان الفلسطيني سليمان منصور، أحد أبرز رموز الفن التشكيلي الفلسطيني، عن عمر ناهز ٧٩ عامًا، تاركًا وراءه إرثًا فنيًا ارتبط بفلسطين، بأرضها وناسها وذاكرتها، وبقي حاضرًا في تفاصيل الحياة اليومية التي حملها إلى اللوحة.
من بيرزيت، ومن القرية الفلسطينية وبيوتها وفلاحيها وأثوابها وأرضها، بنى منصور عالمه البصري؛ عالمًا لم يتعامل مع التراث بوصفه ماضيًا، بل بوصفه ذاكرة حيّة وهوية تقاوم المحو. واستعاد في أعماله عناصر من الحضارات التي سبقت الاستعمار الحديث، ومن الفن العربي والإسلامي، ومن تفاصيل الحياة الفلسطينية، ليصنع لغةً بصرية تقول إن هذه الأرض لم تبدأ حين رُسمت حدودها، وإن الذاكرة لا تُمحى حين يُقتلع أهلها.
كتب منصور في سيرته الذاتية: «إن درب الفن يشبه كثيرًا درب الغول الصعب الموحش في القصص الشعبية الذي يخشى أن يسير فيه أشجع الشجعان». وقد سار هذا الدرب طويلًا، تاركًا وراءه عشرات اللوحات والملصقات والأعمال التي أصبحت جزءًا من الذاكرة البصرية الفلسطينية. نودّع سليمان منصور، لا كفنانٍ ترك وراءه لوحات فقط، بل كواحد ممن جعلوا من الفن وسيلةً لحفظ الذاكرة، وتثبيت الحضور، ومقاومة النسيان.
ستبقى فلسطين التي رسمتها حاضرةً في الذاكرة، وفي الأرض، وفي كل عينٍ ترى الفن بوصفه شاهدًا على شعبٍ لم يُمحَ.
وداعًا سليمان منصور 🇵🇸
