26/08/2026
104. YILDÖNÜMÜNDE
BÜYÜK TAARRUZ VE ÖNEMİ
Türk milleti geçmişte yokluklar içinde mucize sayılabilecek işler başarmış bir millettir. Bugün de aynı potansiyele sahiptir. Bunun ilk şartlarından biri, kendi gücümüze güvenmek ve tarihimizi bilmektir.
Bu bakımdan 1922 yılının Ağustos ayında gerçekleştirilen Büyük Taarruz, mutlaka bilinmesi ve özellikle gençlerimize anlatılması gereken tarihimizin en önemli dönüm noktalarından biridir.
15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgaliyle başlayan Yunan ilerleyişi, 1921’de Ankara-Polatlı yakınlarına kadar ulaşmıştı. Anadolu’nun büyük bölümü işgal altındaydı.
Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğinde gelişen Millî Mücadele, Balkan ve Birinci Dünya savaşlarının ardından yorgun ve dağınık durumdaki Türk milletini yeniden bir araya getirdi. Kongreler yapıldı, TBMM açıldı, düzenli ordu kuruldu. Ardından gelen Sakarya Zaferi ile Yunan ordusu Ankara’nın kapılarından Eskişehir-Afyon hattına kadar geri atıldı.
Sakarya’dan sonra yaklaşık bir yıl boyunca Türk ordusu büyük bir gizlilik içinde taarruza hazırlandı. Amaç, Yunanları şüphelendirmeden kuvvetlerimizi özellikle Afyon bölgesinde toplamak ve kesin sonuç alacak bir harekât gerçekleştirmekti.
Bu kolay değildi. Birlikler geceleri yürütülüyor, Yunan keşif uçaklarından ve gözcülerinden gizleniyordu. Kuvvet kaydırılan bölgelerde gündüzleri çalı süpürgeleriyle toz bulutları oluşturularak birliklerin yerlerinde olduğu izlenimi veriliyordu.
İstanbul Hükümeti ise kurtuluşu, galip devletlere boyun eğmekte görüyordu. Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşları ise milletin kendi gücüne dayanarak bağımsızlığını kazanacağına inanıyordu.
Taarruz planı büyük bir gizlilik içinde hazırlandı. Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ve ilgili ordu komutanları dışında planın ayrıntılarını bilen çok az kişi vardı.
Ve nihayet 26 Ağustos 1922 sabahı saat 05.30’da, Türk topçusunun ateşiyle Büyük Taarruz başladı.
Yunan ordusu, yaklaşık bir yıl boyunca tahkim ettiği savunma mevzilerinin kısa sürede Türk ordusu tarafından aşılması karşısında büyük bir bozguna uğradı. 27 Ağustos’tan itibaren geri çekilmeye başladı.
Türk ordusunun planı yalnızca düşmanı geri püskürtmek değildi. Amaç, Yunan ordusunu kuşatıp imha etmekti. Fahrettin Paşa’nın süvarileri, düşmanın geçilemez sandığı Ahır Dağlarını aşarak Yunan ordusunun gerisine sarktı. Böylece büyük kuşatma tamamlandı.
30 Ağustos 1922’de Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile kesin zafer kazanıldı. Yunan ordusunun büyük bölümü imha edildi veya esir alındı. Ardından Mustafa Kemal Paşa, Türk ordusuna tarihî emrini verdi:
“Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!”
Türk ordusu İzmir’e doğru ilerledi ve 9 Eylül 1922’de İzmir’e girdi. Böylece Anadolu’nun işgali sona erdi; Türk milletinin bağımsızlık mücadelesi kesin zaferle sonuçlandı.
Büyük Taarruz ve 30 Ağustos Zaferi, yalnızca bir askerî başarı değildir. Bu zafer, Türk milletinin kendi vatanında var olma ve bağımsız yaşama iradesinin bütün dünyaya kabul ettirilmesidir.
Bugün bunun anlamını tam olarak kavramakta zorlanabiliriz. Çünkü o günleri yaşamadık. Fakat dönemin gazetecisi Falih Rıfkı Atay, İstanbul’dan bu mücadeleyi izleyen bir aydın olarak, zaferin anlamını bizden çok daha iyi ifade etmişti:
“Bağımsız bir devlet kurmuşsak, hür vatandaşlar olmuşsak, şerefli insanlar gibi dolaşıyorsak… hepsini ve her şeyi 30 Ağustos zaferine borçluyuz.”
Atay, Mustafa Kemal’in “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” emri için de şöyle diyecekti:
“Bu, bütün heyecanların üstünde bir heyecan ve bütün şiirlerin üstünde bir şiirdi. Ne olmuştuk, biliyor musunuz? Kurtulmuştuk…”
İşte Büyük Taarruz’un ve 30 Ağustos Zaferi’nin özü budur:
Kurtulmuştuk.
Bugün bize düşen, bu büyük mücadeleyi ve bağımsızlığımızın hangi fedakârlıklarla kazanıldığını gelecek nesillere anlatmaktır.
Büyük Taarruz’un 104. yıldönümünde başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere bütün şehitlerimizi ve gazilerimizi minnet ve şükranla anıyor, aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyoruz.
Zafer Bayramımız kutlu olsun!
26 Ağustos 2026
Prof.Dr. Cemalettin Taşkıran
Kutlu Parti Eğitim Politikaları Başkanı
