05/08/2026
Fındık Dalda, Fiyat Muamma: Üretici Yine Belirsizlikle Bahçeye Giriyor!
Karadeniz’de fındık hasat günleri geldi çattı. Üretici; gübresinden budamasına, tırpanından işçilik maliyetine kadar bin bir emek ve masrafla hazırladığı bahçesine girmek üzere. Ne var ki her yıl yaşanan kronik tablo bu yıl da değişmedi: Bahçede tırpan sesleri yükselirken fındık taban fiyatından hâlâ ses yok.
Fındık, yalnızca Karadeniz’in değil, Türkiye’nin en stratejik ihraç kalemlerinden biridir. Dünya fındık üretimi ve ihracatında açık ara lider olan bir ülkede üreticinin hasat gününe kadar ürününü kaça satacağını bilmemesi kabul edilebilir bir durum değildir.
Üreticinin belirsizlik içinde bahçeye girmesi, piyasayı doğrudan serbest piyasa aktörlerinin ve tüccarın inisiyatifine bırakmaktadır. Ne zaman açıklanacağı belli olmayan, sürekli geciktirilen her fiyat kararı; maliyet baskısı altında ezilen ve nakit ihtiyacı olan çiftçiyi ucuza ürün satmaya zorlamaktan başka bir işe yaramamaktadır. Üretici, alın terinin karşılığını almak bir yana, önünü dahi göremeden sezona başlamaktadır.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve yetkili makamlar, fındık fiyatlarını “son dakika sürprizi” olarak sunmaktan vazgeçmelidir. Hasat takvimi bellidir, girdi maliyetleri ortadadır, rekolte tahminleri tamamlanmıştır. Buna rağmen fiyat açıklamasının son ana bırakılması, üreticiye verilen değerin açık bir göstergesidir.
Fındık üreticisi sadaka değil; aylar öncesinden planladığı emeğinin, döktüğü alın terinin adil karşılığını istemektedir. Belirsizlik bir an önce giderilmeli; enflasyon, artan işçilik ve girdi maliyetleri göz önünde tutularak üreticiyi mağdur etmeyecek taban fiyat derhal duyurulmalıdır. Üreticinin emeği belirsizliğe kurban edilmemelidir.
