Pertus köyü tarihi Erzurum, Artvin, Kars, Ardahan ve Ağrı tarihiyle iç içedir. Kıpçak köyü olan Pertus köyü Gürcistan Krallığından ayrılarak kurulmuş Kıpçak Devleti sınırları içerisinde yer almakta olup, Osmanlı'lar gelene kadar Hristiyan olarak yaşamlarını sürdürmüştür. Kıpçaklar’ın Orta Asyadan gelip İran Yaylası’ndan geçip Doğu Anadolu’ya yerleşmeleri, Medler’den 1500 yıl daha öncedir. Medler M
.Ö. 6yy’da hüküm sürdüğüne göre, bölgemiz 4000 yıllık bir Türk yurdudur. Bölgemiz Kıpçak-Kuman boylarının yaşadığı yerleşim alanları olup, Kıpçaklar M.O. yy Kafkasların Kuzeyinden güneyine göçüp Yukarı Kür ve Çoruh boylarına yerleşip M.S. 300'lerde Hristiyan olmuşlar. Ortodoks Gürcü ve Ortodoks Ermeni mezhebini benimsemişlerdir, Kıpçak Devleti(1267- 1578)'ni kurmuşlardır. Kıpçaklar Anadolu'da Zile imparatorluğuna kadar ulaşıp burada durdurulunca Karadeniz üzerinden Avrupa kıtasına geçmişler, Ağrı ve Muş bölgelerinden güneye inerek Diyarbakır'a, Suriye'ye ve Mısır'a geçip Memlûk devletini kurmuşlardır. Millî destanlar ( Oğuz Kağan Destanı, Reşideddin Oğuznamesi, Uzunköprü Oğuznamesi, Dağıstan / Lari Oğuznamesi, Dede- Korkut Kıtabı, Şecerey-i Terakime ve Türkî) yörenin Kıpçak yurdu olduğunu göstermektedir. Dağıstan'daki Kıpçaklara "Koman" ve Kumuklara "Kamak" deniliyordu. Atabek - Yurdu/ Sa-Atabago'daki Türkçe yer, kişi ve kavim adları incelenmiştir. Ablaka Han zamanında Ahıska Bölgesinde sahneye çıkan Hristiyan - Türk Çıldır Atabekleri ile bu Kıpçakların bu noktada, bölgedeki Hristiyanlık geçişli her kültürel unsurun Gürcü veya Ermeni ürünü olduğunu düşünmenin yanlışlığının yanı sıra Gregoryen ve Ortodokslara ait her kültür ürünün muhakkak Ermeni ve Gürcülere ait olduğunu sanmakta doğru olmaz. Yöremizdeki kiliselerin başka milletlerden kaldığı sanılmamalıdır. Hristiyan Kıpçak Devleti
Osmanlı'lar tarafından yok edilmiştir. Kıpçaklar, 1620-1625 yıllarında Osmanlının etkisi ile Müslümanlığı kabul etmişlerdir. Tarihi belgelerin akademik olarak incelenmesinde ortaya çıkanlar; bölgemize diğer kavimlerden(Ermeni, Gürcü vs.) çok önceleri yerleştik, bölgede kullandığımız isimler Ermenilere veya Gürcülere ait değildir. Binlerce yıldır Muratoğlu ve Aslan aileleri olarak köyün yerli iki ailesinin köyün kurucusu olduğu ve bu iki ailenin ve bölgenin yerlileri olan diğer halkın atalarının hristiyan olması ve 1300 yılı aşkın bir süre boyunca Hristiyan olarak yaşamaları nedeniyle isimlerde (Ardos, Sorik, Havdos, Hovak, Kamhıs, Lavsor, Kornis, Vahtanis, Poçenis, Kirkoris, Pertus, Katırıs, Merenis, Sarızank) inançlarına uygun şekilde belirlenmiştir. Halen dahi bölgemizde 1300 yıllık hristiyan yaşamımızdan kalma paskalya yumurtası gibi gelenekler son zamanlarda ortadan kalksada yılbaşı pağacı gibi çok sayıda gelenek devam etmektedir.
#копчак
