Torul, Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz Bölümü'nde, Gümüşhane iline bağlı ilçe ve ilçe merkezi.
İl: Gümüşhane ● İlçe Merkezi: Torul
Beldeler: Altınpınar
Köyler: Aksüt • Alınyayla • Arılı • Arpalı • Atalar • Bahçelik • Budak • Büyükçit • Cebeli • Dağdibi • Dedeli • Demirkapı • Gülaçar • Gümüştuğ • Günay • Güvemli • Güzeloluk • Harmancık • Herek • Işık • İlecik • İnkılap • Kalecik • Ki
razlık • Kocadal • Kopuz • Köstere • Küçükçit • Tokçam • Uğurtaşı • Yalınkavak • Yeşilköy • Yıldız • Yurtköy • Yücebelen • Zigana
Tarihçe
Eski Yunan eserlerinde, Torul'un M.Ö. Haçlı Seferi sırasında Trabzon'u ele geçiren Cenevizliler, Torul'u da alarak ilçenin birçok yerinde kaleler ve haberleşmede kullanılan ateş kaleleri inşa etmişlerdir. Yoğun olarak Türk Kayı ve Çepni Boylarından gelen Türk nüfusa sahip bir ilçedir. Çepniler Anadolu'ya, Kürtün ve Torul civarlarından dağılmıştır. Selçuklu Sultanı'nın kuzeydoğu seferi sırasında, otağını Torul'da kurmasına izafeten, daha önce Ardasa diye anılan ilçeye Torul denmeye başlanmıştır. Türkmenler Torul'a 1040'lardan itibaren Akkoyunlular ve Safaviler döneminde yerleşmeye başlamışlardır. Torul 1461'de Fatih Sultan Mehmet'in Trabzon İmparatorluğu'na son vermesinden 1828'e kadar Sancak Beyliği olarak kalmıştır. Yeniçeri ve Bektaşi ocaklarının kapatılmasıyla birlikte, Bektaş-i Güvenç Abdal'ın ocağı kapatılmış ve yoğun Bektaşi nüfusun yaşadığı Torul'un sancak beyliği kaldırılmıştır.
1828'den Cumhuriyete kadar Trabzon vilayetinin Gümüşhane sancağına bağlı bir kasaba, Cumhuriyetin kuruluşuyla birlikte Gümüşhane'ye bağlı bir İlçe olmuştur.
İlçe nüfusu, 1877-1878 Osmanlı-Rus harbinde (93 Harbi) bir miktar göç vermiştir. Dünya Savaşı sırasında (Ağustos 1916) Rus ordusu yöreyi ele geçirmiş, 1917 Sovyet Devrimi'nden sonra Rusların geri çekilmesiyle onların yerini Rumlar almıştır. Torul, 14 Şubat 1918'de düşman işgalinden kurtarılmıştır.
İlçe nüfusu içerisinde Çepni nüfusu vardır. Birçok Oğuz Türk boyunun da Gümüşhane'de iskan ettiği bilinmektedir. Coğrafya
Konumu Harşit Çayı kenarında Trabzon-İran transit yolu üzerinde kurulmuş, dağlık bir araziye sahip bir ilçedir. Doğuda, Gümüşhane Merkez; kuzeyde, Trabzon ili, Maçka ilçesiyle, batıda Kürtün ve Giresun Alucra ilçesi ve güneyde Şiran ilçesi ile çevrilidir. Doğu Karadeniz Türkmen Çepnileri, Horasan üzerinden gelirken burada konaklamışlerdır. İlçenin yüz ölçümü 969 km² olup, ilçe merkezinin yüksekliği 950 metredir. Bitki örtüsü Arazi orman toprağı karakterindedir. Yağış orman bitkilerinin yetişmesine elverişlidir. Bu nedenle İlçenin bitki örtüsünü ormanlar teşkil eder. Akarsuları Nivene, Çitderesi ve Köstere dereleri ile beslenen Tirebolu'dan denize dökülen Harşit Çayı İlçenin önemli akarsuyudur.
İklimi [değiştir]
Doğu Karadeniz iklimi zonu içinde bulunan Kuzey Karadeniz dağlarının iç kısmından itibaren az yağışlı kışları ise sert ve yazları ılık bir iklim manzarası arz etmektedir. Kültür
İlçenin gelenek ve görenekleri hakkında bilgi yoktur. Günlük konuşma dili kendine özgü olsa da diğer illerle kısmen etkileşimleri vardır. (Erzurum, Bayburt, Trabzon)
Nüfus ]
Toplam nüfus : 15.416
İlçe merkez nüfusu : 5.400
Toplam köy nüfusu : 10.824
km² düşen kişi sayısı : 18 kişi
Buna göre ilçe nüfusunun %29,8’i ilçe merkezinde % 70,2’si köylerde oturmaktadır. Nüfus Yoğunluğu Olarak Türkiye Ortalamasının Altındadır. Klasik bir Türk yerleşimidir. Yaşayan Nüfus 15.416 Olup, bunun 8.013’ü kadın, 7.403’ü ise erkektir. Arazi şartları ve iş sahalarının olmayışı gibi nedenler, nüfusun; Trabzon, Ankara, Bursa, İzmit, Düzce ve İçel gibi illere göç etmesine sebep olmuş ve torul’da yaşayan nüfusun yaklaşık beş katı nüfus göç etmiştir. Yıllara göre ilçe nüfus verileri
2009 12.971
2008 13.829
2007 13.118
2000 15.416
1990 17.087
1985 35.420
1980 35.867
1975 37.866
1970 34.276
1965 32.077
