Redae W. Halefom

26/02/2026

ድምፂ ህዝቢ ክሰምዕ ንዝፍትን ኣካል ሞሳ ምሃብ ፅቡቕ እዩ!

ፍትሒ እንትጎድል ንምንቃፍን መአረምታ ክግበርን ዝሓተተ ኣካል መንገዲ ፍትሒ እንትጅመር ሞሳ ምሃብ እውን ግቡእ ይኸውን።
“ናይ ባዕልና ስለዝኾነ ንምንታይ ሞሳ ንህብ” ዝብል ክህሉ ይኸውን እዩ። ናይ ባዕልና ከሕደገና ንዝፈተነ ኣካል ብትሪ ከምዝተቓወምናን ከምዝነቐፍናን ኩሉ ናይ ባዕልና ትሕዝቶ ከይንሕደግ ንዝሓገዘ ኣካል ድማ ይበል ንብል።

ሕቶታትና ብዝግባእ ክሳዕ ዝምለሱ ከዓ ከም ህዝቢ ሕጋውን ሰላማውን ቃልስና ዝያዳ ኣጠናኽርና ከንቕፅል ይግባእ።

23/02/2026

ብህፁፅ ክእረም ዘለዎ ታሪካዊ ስሕተት!

ሕገ መንግስታዊ ብዘይኮነ መንገዲ ብሓይሊ ዝተመንጠለ ሕገመንግስታዊ ግዝኣት ትግራይ ብስርዓት ናብ ትግራይ ክምለስ እናተገብኦ ሕዚ እውን ሕገ መንግስታዊ ብዘይኮነ ከይዲ ካብ ትግራይ ክንፀል ምግባር ሕገ መንግስታዊ ቅቡልነት ክህልዎ ኣይኽእልን። ኣብ ዝኾነ ይኹን ከባቢ፣ ኣብ ዝኾነ ይኹን እዋን ዝቐርብ ናይ መንነት ሕቶ እንተልዩ እቲ ከይዲ እውን ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ተኸቲሉ እዩ ናብ ቤት ምኽሪ ፌዴሬሽን ዝቐርብ፣ ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ተኸቲሉ ድማ ሕገ መንግስታዊ ውሳነ ይረክብ። ካብዚ ወፃኢ ዝቐርብ ሕቶ፣ ከይዲ ኮነ ውፅኢት ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ናይ ምህናፅን ምፅናዕን ተግባር ክኸውን ኣይክእልን።

“ህዝቢ ባዕሉ ይወስን” ማለት ሕገ መንግስታዊ ስርዓት ተኸቲሉ ይወስን ማለት እምበር ኣብ ክንድኡ ካልእ ኣካል ይወስነሉ ማለት ኣይኮነን። ፍትሒ ዝረጋገፅ ከዓ ኣብ ፍረ ነገር ጥራሕ ዘይኮነስ ከይዲ ፍትሒ እውን ፍትሓዊ ክኾን እንተኽኢሉ ጥራሕ እዩ። እዚ “ውሳነ” ተባሂሉ ቀሪቡ ዘሎ ግን መሰረታዊ ዝኾነ ናይ ፍረ ነገርን ከይድን ሕገ መንግስታዊ ስሕተት ዘለዎ እዩ።

መንግስቲ ፌዴራል ነቲ ብቤት ምኽሪ ፌዴሬሽን ተውስኑ ብብሄራዊ ቦርድ መረፃ ክፍፀም ቀሪቡ ዘሎ ዘይሕገመንግስታዊ ከይድን ውፅኢትን መርሚሩ ነቲ ውሳነ ብትሪ ክነፅጎን መአረምታ ክገብረሉን ይግባእ።

30/01/2026

ሰላም!

ንባዕለይ ካብ ሚድያ ኣርሒቐ ነይረ እየ፤ ኩነታት ትግራይ ብጣዕሚ መሰከፊ እናኾነ ይኸይድ ከምዘሎ ብምርዳእ እንተጠቐመ ብዝብል እየ እዚ ሓሳብ ከቕርብ ወሲነ።

ህዝቢ ትግራይ ኣብ ዝሓለፉ ዓመታት ኣመና ሕማቕ ዝበሃል ናብራ ክደፍእ ከምዝተገደደ ዝፍለጥ እዩ። እቶም ፀገማቱ እውን ካብ ማዕልቲ ናብ ማዕልቲ ክቃለሉ እናተገብኦም ሕዚ እውን ካብ ዝሓመቐ ናብ ኣዝዩ ዝኸፍአ እዮም ዘምርሑ ዘለዉ።

ከም ህዝቢ ፀገማትና ብኣፈሙዝ ካብ ምእላይ ተናጊፍና ብናይ ሓሳብ ልዕልና እንፈትሐሉ ምዕሩይ ኩነታት ክንፈጥር እንተዘይክእልና መፃኢ ዕድል ትግራይ ካብቲ ሕዚ ዘለዎ ዝኸፍአ ክኸውን ይኽእል እዩ። ተራ ዘረባ ከይመስል ናይ ቀረባ እዋን 4 (ኣርባዕተ) ታሪኻዊ መዋእላት ከም መርኣዩ ክጥቀም እየ።

1) ብዙሕ ርሑቕ ከይኸድኩ ፈለማ ኩናት ዓድዋ ክፀርሕ። ኣብዚ ኩናት ኢትዮጵያ ስዒራ። ከም ውፂኢት ግን ትግራይ ትገርኚ ኣብ ክልተ ክግማዕ ተገይሩ። ፖለቲካን ጂኦግራፍን ትግራይ ቅድሚ እቲ ኩናት ካብ ዝነበረሉ ኣዝዩ ክንእስ ተገይሩ።

2) 1983ዓ.ም ብህወሓት-ኢህወዴግ ዝምራሕ ሓይሊ ንደርግ ስዒሩ ኣዲስ ኣበባ ተቖፃፂሩ። ከም ውፅኢት ግን ትግራይ ብምብራቕ፣ ብደቡብን ብምዕራብን ክትቆራረሰን ካብቲ ቅድሚ 1983ዓ.ም ዝነበረቶ ዝያዳ ዝንኣሰት ክትኾንን ተገይራ።

3) ኣብ 1990ዓ.ም ዝተጀመረ ኩናት ኢትዮ-ኤርትራ እውን መን ስዓረ ዝብል ንግዜኡ ገዲፈ ከም ውፂኢት ግን እዚ እውን ንትግራይ ዘጠናኽር ኣይነበረን። ፖለቲካዊ ሳዕቤኑ ጥራሕ ዘይኮነስ እቶም ውሳነታት እውን ንትግራይ ዝጎድኡ እዮም ነይሮም፤ እዚ ሓደጋ ድሕሪ ግዜ ክፍንጅር ዝኽእል ፈንጂ ኮይኑ ክሳዕ ሕዚ ይቕፅል ኣሎ።

4) ናይ 2013ዓ.ም ኩናት ትግራይ እውን ድሕሪ ብዙሕ ደም ምፍሳስ ብውዕሊ ፕሪቶሪያ ተፃብኦታት ደው ክብሉን ትግራይ (ብውሕዱ ኣብ ትሕቲ ግዝያዊ ምምሕዳር ዘላ ትግራይ) ኣንፃራዊ ሰላም ክትረክብን ዋላ እንተኽኣለት ብውፅኢት ግን እዚ እውን ብመሰረቱ ትግራይ ትሕቲ 2012ዓ.ም ዝገብር እዩ ኮይኑ። ክሳብ ሕዚ ዘይተፈትሑ ብዙሓት ውራያት ምህላዎም ሓቂ ኮይኑ እዚኦም እውን ግን ውዕሊ ፕሪቶሪያ ብዝእዝዞ መሰረት ሰላማዊ ብዝኾነ ኣገባብ ብልዝብ እምበር ብሓይሊ ክትፈትሕ ምፍታን ውፅኢቱ ንትግራይ ዝጠቅም ኣይኾንን።

ሕዚ እውን ኣብ ትግራይ ካልእ ዓይነት ኩናት እንተተኸፊቱ እቲ ውፅኢት እንታይ ክኸውን ከምዝኽእል ንምግማቱን ንምእማቱን ብዙሕ ዘፀግም ኣይመስለንን። ትግራይ ተወሳኺ ክሳራ ክመፅኣ እንተዘይኮይኑ ትርብሓሉ ነገር ኣይርኣየንን ዘሎ።

ካብዞም ዝጠቐስኩዎም ታሪኻዊ መዋእላት እንርድኦ ቁም ነገር እውን ትግራይ ስዒራን ተሳዒራን ውፅኢቱ ሓደ ዓይነት ምንባሩ እዩ፤ ኩሉ ግዜ እናከሰረት እያ መፂኣ። ሕዚ እውን ተመሳሳሊ ስሕተት ካብ ምፍፃምን ነቲ ኣዝዩ ዝተሃስየን ተወሳኺ ሸኽሚ ክፃወር ዘይኽእልን እንግድዓ ትግራይ ካልእ ዓይነት ፃውራ ካብ ምዕዳም ነገራት ብዝሰኸነ መንገዲ ብሰላማዊ ኣገባብ ፍታሕ ንክመፅእ ዝተወደበ ዓቕሚ ምዕራፍ ክቕድም ይግባእ።

ብፍላይ ወድባት ፖለቲካ፣ መናእሰይ፣ ልሂቃንን መራሕቲ ሃይማኖትን ትግራይ ነዚ ኩነታት ብዝግባ ክትርድእዎ ዘለኩም ይመስለኒ። እንተዘይኮይኑ ግን ዕድል ትግራይ ኣዝዩ ዝተሓላለኸን ምናልባሽ እውን ተናስሕኻ ንምምላሱ ዝያዳ ዝኸብድን ክኸውን ይኽእል እዩ።

25/10/2025

ሰናይ ናይ ስራሕ ዘበን

ውድብ ዴሞክራስያዊ ስምረት ትግራይ (ስምረት) ኣብ መስራቲ ጉባኤኡ ኣባላት ቤት ምኽርን ስራሕ ፈፃሚትን መሪፁ ኣሎ። ኣብዚ ኣዝዩ ዝተሓላለኸ ፖለቲካ ትግራይን ከባቢያዊ ኩነተትን ኮይንኻ ምዕብልትን ምዕርይትን ትግራይ ንምግሃድ ናብ ሓላፍነት ምምፃእ ብሓደ ወገን ከቢድ ፀውራ ምሽካም እንትኾን በቲ ካልእ መዳይ ድማ ትግራይ ኣንፀላልዩዋ ዘሎ ኣመና ከቢድ ኩነታት ኣብ ምፍታሕ እጃምካ ንምፅዋት ዘኽእል ዕድል ምርካብ እውን እዩ። ነዚ ክልተ ብልሒ ዘለዎ ኩነታት ተረዲእኹም ተስፋ ትግራይ ኣብ ምልምላም እጃምኩም ከምእትዋፅኡ ብምእማን ሰናይ ናይ ስራሕ ዘበን ይኹነልኩም ይብል።

ናብ መሪሕነት ዝመፃእኹም ሰባት ባህግን ስግኣትን ትግራይን ህዝባን ብዝግባእ ኣስተውዕልኩም ስግኣታ ንምቕንጣጥን ባህጋ ክውን ንምግባርን ምስ ኩሎም ሕጋውያንን ሰላማውያን ሓይልታት ትግራይ ተሓባብርኩም ከምትሰርሑ እምነተይ እዩ።

ትግራይ ኩሉ ኣስተዋፅኦ ዝገብረላ ኩሉ ከዓ በዘይዝኾነ ዓይነት ሰኸፈትን ምጉናይን ብማዕርነት ዝነብረላ ናይ ኩሉ ትግራዋይ ንምግባር ውድባት ፖለቲካ ትግራይ ፍሉይ ቆላሕታ ሂበን ክሰርሓሉ ይግባእ።

18/10/2025

ሰላም

ውድብ ዴሞክራስያዊ ስምረት ትግራይ (ስምረት) ኣብ ቀረባ መስራቲ ጉባኤኣ ክተካይድ እያ። እዛ ውድብ ድሕሪ ብዙሕ ውፃእ ውረድ ናብ መስራቲ ጉባኤ ምብፅሓ ሓደ ፅቡቕ ስዳሮ ንቕድሚት እዩ። ጉባኤኣ ብዝግባእ ብምስላጥ ኣብ ፖለቲካዊ ጉዕዞ ትግራይ ከም ሓንቲ ዝሓሸት ኣማራፂት ኮይና ክትቐርብ ትኽእል እያ።

ትግራይ ኩሉ ኣማራፂ ሓሳብ ኣለኒ ዝብል ኣካል ሕጋውን ሰላማውን ብዝኾነ መንገዲ ብዝደለዮ ኣማራፂ እናተወደበ ሓሳባቱ ዘቕርበላ ናይ እማን ናይ ሓሳብ እንካ ሃባ ንክትኾን ውድባት ፖለቲካ ትግራይ ብነፃነት ዝንቀሳቐሳሉን ሓሳበን ናብ ህዝቢ እናቕረባ ህዝቢ ዝደለዮ ብነፃነት ዝሓርየሉን ምዕሩይ ፖለቲካዊ ሃዋህው ንምፍጣር ኣብ ዝግበር ቃልሲ ውድብ ስምረት እውን ናይ ባዕላ እጃም ክትፃወት እያ።

ስምረት ሒዛቶ ዝተለዓለት ዕላማ ብዝግባእ ክዕወት እንተድኣኾይኑ እዚ መስራቲ ጉባኤ ነዘን ዝስዕባ ቁምነገራት ትኹረት ገይሩ ክሰርሓለን ይግባእ። ኣመራርሓን ኣባላትን ውድብ ስምረት እውን ኣብዚ መዳይ ትርጉም ዘለዎ ለውጢ ንምምፃእ ብውነ ከምዝሰርሑ እምነተይ እዩ።

1) ኣብቲ መስራቲ ጉባኤ ዝሳተፍ ሰብ ዝሕረየሉ ግልፅነት ዝተመልኦ ረቛሒ ሃልይዎ ፤ መን ንምነታይ ይሳተፍ ዝብል በቢብርከ‍ኡ ዘሎ ዝበዝሕ መሪሕነት ዝተረዳድአሉ ክኾን ይግባእ።

2) ኣብ ምልመላ ተሳተፍቲ ኾነ ኣብ ከይዲ እቲ ጉባኤ ዝኾነ ዓይነት ናይ ግልፅነት ምሽርራፍ ምልክት ፍፁም ክህሉ የብሉን። ኩሉ ብግልፅነትን ብዝሓሸ ተሳትፎን ክፍፀም ኣለዎ። ኣብ ዘከራኽሩ ዛዕባታት እኹል ክትዕ ክግበርን ኣብ መወዳእታ ድማ ዛዕባታት ሙሉእ ምትእምማን እናተገበረሎም ዕልባት ክረኽቡን ኣብ ምግባር ተሳተፍቲ እዚ ጉባኤ ዝሓሸ ግደ ክፃወቱ ይግባእ።


3) እዚ መስራቲ ጉባኤ ካብ ዝኾነ ዘይመትከላዊ ምትእስሳር፣ ምትእኽኻብን ምድፍፋእን ነፃ ንክኾን ኩሉ ኣመራርሓን ኣባልን ብውነ ክሰርሓሉ ይግባእ። ኣብዚ መዳይ በቢብርኩ ዘሎ መሪሕነትን ኣባልን ዝሓሸ ቃልሲ ገይሩ እታ ውድባ ካብ ብጉሓቱ ዝሓሸ ሰብ ዝእከበላን ንትግራይ እውን ዝሓሸ ኣማራፂ ሓሳብ ናይ ምቕራብ ተኽእሎ ክህልዋን ብኣፅንኦት ክስርሓሉ ኣለዎ።

4) እዚ መስራቲ ጉባኤ ዝዓበየ ብፅሒት መሪሕነት ግድን ንመናእሰይን ምሁራትን ዘረክብ ክኾን ይግባእ። ዝዓበየ ክፋል ነባር ኣመራርሓ ናብ መሪሕነት ከይመፅአ ግን ድማ ምስ ክብሩ ብድሕሪት ኮይኑ ትርጉም ዘለዎ ሓገዝ ዝገብረሉ መስሪሕ ክመዓራረየሉ ኣለዎ።

5) እዚ ጉባኤ ኣብ ፖለቲካዊ ምህዳር ትግራይ መሰረታዊ መንፀፍ ዘንብርን መዋፅኦና ብዝግባእ ዝእንፍትን ክኾን ይግባእ። ናይ ዝኾነ ኣካል ድኽመት ወይ ጥንካረ ዝዝርዝር ዘይኮነስ ነቲ ፕሮግራም መሰረት ብምግባር ናይ ባዕሉ መዋፅኦ ዝእንፍት መስራቲ ጉባኤ ከምዝኾን ተስፋ ይገብር።

14/09/2025

ስፕሪንግ ብክልቲኡ ጫፍ ኣመና እንትውጠር እንታይ እዩ ክፍጠር ዝኽእል!?

ሀ) ቀዳማይ ክውንነት፦
እቲ ሓደ ዝሓዛ ይለቃ እሞ እቲ ዝለቐቐ ንድሕሪት ክወድቕ ይኽእል ወይ ድማ ንበይኑ ጠጠው ይብል፤ እቲ ሓደ ከዓ በታ ዝተለቐቐት ጫፍ ተወቒዑ ንድሕሪት ይወድቕ ወይ እውን ተፀፊዑ ንበይኑ ጠጠው ይብል። ከም ውፅኢት ክልቲኦም ብሓባር ጠጠው ዝብልሉ ዕድል የመና ዝፀበበ ይኸውን።

ለ) ካልኣይ ክውንነት፦
እታ ስፕሪንግ የመና ተወጢራን ተለጢጣን ግን ድማ ከይተበጠሰት ክልቲኦም ሰባት ማዕዶ ንማዕዶ ኮይኖም ጠጠው ክብሉ ይግደዱ። ኣብዚ ከይዲ ሓዲኡ ቅሩብተይ ሚዛን እንተስሒቱ ፀወታ ብኡ ልክዕ ይውዳእ።

ሐ) ሳልሳይ ክውንነት፣
እታ ሰፕሪንግ ኣመና ትውጠር እሞ ኣብ ሓዲኡ ትብተኽ። ኣብዚ እዋን ክልቲኦም ክወድቑ ይኽእሉ። እዚ ማለት እታ ስፕሪንግ ትብተኽ፤ እቶም ሰባት እውን ብህይወት እንተተሪፎም ኣብ እዶም ዝኣተወት ቁራፅ ስፕሪንግ ጥራሕ ሕዞም በብዘለዉዎ ይወድቁ ማለት እዩ ክኸውን።

10/09/2025

ርሑስ ሓዲስ ዓመት

እዚ ዓመት ሕሉፍ ፀገማትናን ምኽንያቶምን ንሓንሳዕን ንሓዋሩን ተቐንጢጦም ዝድርበይሉ፣ ኣብ ፀገማትና ዘይኮነስ ኣብ መፍተሕታቶም ትኹረት ሂብና እንረባረበሉ፣ ኩሉና ኣብ መፃኢ ባህግና እንዓስለሉ፤ ኩላትና ኣስተዋፅኦ ንገብረላን ንኹላትና ብማዕረ ተገልግልን ዓዲ ንምህናፅ ዝሓሸ መንፀፍ ነንብረሉ ዓመት ንክኾን ካብ ልቢ ይመነይ።

ምሁራት፣ መናእሰይ፣ ሰብ ሃፍቲ፣ ፖለቲከኛታት፣ ዓበይቲ ዓድን መራሕቲ ሃይማኖትን ከምኡ እውን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት ዓለም ዝርከብ ዲያስፖራን ነቲ ኣንፀላልዩና ዘሎ ከቢድ ፈተና ኣብ ምፍታሕ ዝለዓለ እጃምኩም እትዋፅእሉ ዓመት ንክኾን ተስፋ ይገብር።
ኣብ ሕሉፍናን መዘከርታናን ዘይኮነስ ኣብ መፃኢ ባህግና ንዕሰል!!
ርሑስ ሓዲስ ዓመት!!

04/09/2025

ርሑስ በዓል መውሊድ!!

31/08/2025

ንታሪኽ ይቀመጥ!!
ህዝቢ ራያ ደጋጊሙ ኣያም በሉ ይብል ኣሎ! ሕዚ እውን ኣያም ምባል እቲ ዝሓሸ ኣማራፂ እዩ።
ኣያምታ እንተጠፊኡ ግን ከምቲ ቅድሚ ሕዚ እውን ብቐፃልነት እናገለፅኩዎ ዝመፃእኹ ሓቢርና እንፅበያ ፅባሕ ከይትህሉ ዝገብር ስኽነትን ምስትውዓልን ዝጎደሎ ተግባር እዩ ክኸውን።
ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዘሎ ኩሉ ትግራዋይ ነዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ራያ ዝበፅሕ ዘሎ ግፍዒ፣ በደልን ምንፃልን ብትሪ ከውግዞ ይግባእ። እንተዘይኮይኑ ግን እንተውሓደ በዘይምቅዋም ዝግለፅ ድጋፍ ኮይኑ ንታሪኽ ክቕመጥ ግድን እዩ።

29/08/2025

ህዝቢ ራያ ኣያም በሉ ይብል ኣሎ!

ህዝቢ ብሓይሊ ክተምበርክኽ ምፍታን ግን ዋግኡ ከቢድ ክኸውን እዩ፤ ካብ ምኽባድ ሓሊፉ ድማ ናይ ሓባር ፅባሕ ከይህሉ እውን ዝገብር እዩ።

25/08/2025

ኣብ ክንዲ ንሕሉፍ ጌታታት ምእራም ሎሚ እውን ነቲ ናይ ትማሊ ታሪካዊ ስሕተት ብዘጠናኽር መልክዑ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ወራር ንምፍፃም ዘኽእል ሙሉእ ምድላው ተዛዚሙ ሓዲስ ምንቅስቓስ ተጀሚሩ ኣሎ።

እዚ ጉዕዞ ነቲ ሓያል ሓደጋ ኣንፀላልይዎ ዘሎ ሓድነት ትግራይ መሊኡ ክፅንቀቕ ዝገብር ብስለት ዝጎደሎ መንገዲ ዕልምልም ምዃኑ ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዘሎ ኩሉ ትግራዋይ ከስተብህሎ ይግባእ።

ብምዃኑ ድማ መናእሰይ፣ ምሁራት፣ ሰብ ሃፍቲ፣ ፖለቲከኛታት፣ መራሕቲ ሃይማኖት፣ ዓበይቲ ዓድን ዲያስፖራን ትግራይ ነዚ ሓላፍነት ዝጎደሎን ፍፁም ምስትውዓል ዝርሓቖን ምንቅስቓስ ብግልፂ ክእርምዎ ኣለዎም።
እንተዘይኮይኑ ግን ናይ ግዜ ጉዳይ እንተዘይኮይኑ እቲ ምንቅስቓስ እናዘረ ናብ ኩሉ ከምዝባፃሕን ህልውናና እውን ናብ ኣዝዩ ዝኽፍአ ብርኪ ከምዝወርድን ንኩሉ ትግራዋይ ግልፂ ክኾን ይግባእ።

21/08/2025

ትማሊ ምሸት ምስ #ቴዲፕሬስ

ኣቶ ረዳኢ ሓለፎም፡ ግዝያዊ ኣተሓባባሪ ኮሙኒኬሽንን ሚድያን ስምረት፡ ኣብ'ቲ ቀዳማይ ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ፡ ሓላፊ ቢሮ ርክብ ህዝብን መንግስትን ከምእዉን፡ ኣባል ማእከላይ ህወሓ.....