16/08/2026
Quê hương chưa bao giờ xa!
Tác giả: PHẠM KIÊN (từ Auckland, New Zealand)
Trong tiếng Maori, New Zealand được gọi là Aotearoa-“miền đất của dải mây trắng dài”. Dù cách xa nhau về địa lý, Việt Nam và New Zealand ngày càng gần nhau bởi mối quan hệ hữu nghị, hợp tác sâu rộng và thực chất. Trên hành trình ấy, những người Việt xa quê chính là những “đại sứ nhân dân” nối nhịp cầu hữu nghị giữa hai đất nước.
Những “đại sứ nhân dân”
Tháng 8, New Zealand đang giữa mùa đông. Chiều muộn 12-8, mưa giăng và gió lạnh tràn về thành phố Auckland. Thế nhưng, bao trùm khán phòng khách sạn Cordis, nơi Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam tại New Zealand là bầu không khí thân tình, ấm áp. Từ hàng ghế phía trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chậm rãi nhìn khắp khán phòng, ánh mắt dừng lại nơi những mái đầu bạc đã xa quê mấy chục năm. Họ là những trí thức, doanh nhân đã sinh sống, làm việc lâu dài và gây dựng sự nghiệp trên đất bạn. Trong khán phòng còn có cả những em nhỏ sinh ra tại New Zealand được ông bà, cha mẹ đưa đến gặp người lãnh đạo cao nhất của quê hương. Ai có mặt hôm đó đều cảm nhận rõ bầu không khí ấm cúng của một cuộc sum họp đại gia đình Việt Nam.
Ngồi hàng ghế phía dưới là ông Bùi Văn Mạnh, 79 tuổi, một trong những người Việt thuộc thế hệ đầu tiên đến định cư tại New Zealand. Biết tin Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đến thăm, dù đôi chân tập tễnh đau nhức nhưng ông Mạnh vẫn cố gắng đến từ sớm. Ở độ tuổi xưa nay hiếm, ông vẫn tích cực giúp đỡ những người trẻ, hỗ trợ các tổ chức cộng đồng và góp phần duy trì các hoạt động giao lưu văn hóa, kết nối giữa New Zealand và Việt Nam. Khi được hỏi về điều muốn nói với lãnh đạo cấp cao của quê hương, ông Mạnh chia sẻ: “Dù New Zealand đã trở thành quê hương thứ hai nhưng bản sắc Việt Nam chưa bao giờ phai nhạt trong tôi. Tôi cầu cho Việt Nam ngày càng đổi mới, phát triển”.
Đến từ Fiji-một quốc đảo xa xôi ở Nam Thái Bình Dương, khi được mời đứng dậy thưa chuyện với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chị Nguyễn Hoàng Ngọc Thúy, đại diện kiều bào tại Fiji xúc động chia sẻ, ngày chị mới đặt chân đến đây, quốc đảo này chỉ có vài người Việt. Chị kể lại niềm vui của mình khi nhìn thấy trên báo hình ảnh Đại sứ Việt Nam gặp lãnh đạo Fiji. Với nhiều người, đó có thể chỉ là một cái bắt tay ngoại giao, nhưng với những người Việt sống giữa một quốc đảo xa xôi, hình ảnh ấy lại vô cùng ý nghĩa bởi mang đến cảm giác Tổ quốc đang ngày càng gần hơn.
Chị Thúy tâm sự: “Mẹ tôi dạy rằng, người Việt Nam đi đâu cũng phải nhớ nguồn cội”. Từ lời dạy giản dị ấy, chị mong Việt Nam tăng cường kết nối hàng không, thương mại và giao lưu với Fiji cũng như các quốc đảo Nam Thái Bình Dương. Những nhịp cầu đó sẽ mở ra cơ hội để các thế hệ người Việt trao đổi tri thức, hợp tác kinh tế, chuyển giao kỹ thuật và đóng góp cho quê hương.
Trong suốt cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chăm chú lắng nghe từng ý kiến của bà con, trong đó có những câu chuyện cảm động. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định: “Bà con là những đại sứ góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của đất nước Việt Nam đến bạn bè quốc tế; mong bà con tiếp tục nâng cao tinh thần đoàn kết, chung tay xây dựng cộng đồng ngày càng phát triển vững mạnh”.
Đặc biệt, sau khi nghe Đại sứ Việt Nam tại New Zealand Phan Minh Giang báo cáo về tình hình cộng đồng người Việt tại New Zealand, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước rất vui mừng. Mặc dù quy mô chưa lớn, hiện có khoảng 15.000 người, trong đó có hơn 2.000 học sinh, sinh viên nhưng bà con đã hội nhập tốt, tích cực gìn giữ truyền thống, bản sắc văn hóa và có nhiều đóng góp vào quan hệ hai nước. Đặc biệt, với phương châm “vì người Việt, của người Việt và cho người Việt”, gần đây, Mạng lưới Tri thức Việt Nam tại New Zealand đã được thành lập và góp phần xây dựng một cộng đồng người Việt đoàn kết, hội nhập, cùng phát triển.
Nói về tình cảm của những người Việt Nam đã lựa chọn quê hương thứ hai là New Zealand, khi hội kiến với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, bà Cindy Kiro, Toàn quyền New Zealand đã mượn hai câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên: “Khi ta ở chỉ là nơi đất ở/ Khi ta đi, đất bỗng hóa tâm hồn”. Theo bà Cindy Kiro, dù ở New Zealand, người Việt vẫn luôn mang trong mình tình yêu quê hương, đất nước và cũng mang đến miền đất này những kỹ năng, khả năng của họ cùng những câu chuyện về một Việt Nam thành công.
3 kết nối để đưa hợp tác đi vào thực chất
Những trao đổi, vấn đề được đặt ra tại Hội nghị bàn tròn doanh nghiệp Việt Nam-New Zealand dường như vượt xa khuôn khổ của một cuộc gặp gỡ xúc tiến thương mại thông thường. Ngồi quanh bàn là đại diện các doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực: Nông nghiệp, thực phẩm, giáo dục, công nghệ, năng lượng, hàng không, logistics. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dành nhiều thời gian lắng nghe các doanh nghiệp New Zealand chia sẻ kinh nghiệm hoạt động tại Việt Nam. Không chỉ nói về những thuận lợi, một số ý kiến đi thẳng vào các điểm nghẽn về quy mô hợp tác, chiều sâu kết nối giữa doanh nghiệp hai nước, sự hiểu biết về thị trường của nhau. Chính sự thẳng thắn ấy làm cho cuộc đối thoại trở nên thực chất.
Trong phát biểu tại hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, nếu New Zealand có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, chế biến thực phẩm, giáo dục, quản trị, công nghệ xanh và phát triển bền vững thì Việt Nam có thị trường hơn 100 triệu dân với lực lượng lao động dồi dào. Những tiềm năng ấy cần phải được cụ thể hóa thành các hợp tác mới.
Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị đưa hợp tác hai nước phát triển dựa trên 3 trụ cột mới: Hợp tác nông nghiệp và thực phẩm theo chuỗi giá trị xanh để phát huy thế mạnh và tạo nền tảng bền vững; kiến tạo các động lực tăng trưởng mới trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh để mở rộng không gian phát triển; kết nối con người, tạo nền tảng xã hội và nguồn nhân lực để hai trụ cột trên đi vào thực chất. 3 trụ cột này gắn bó chặt chẽ, hướng quan hệ Việt Nam-New Zealand từ trao đổi tiềm năng sang cùng kiến tạo giá trị và phát triển lâu dài. Không chỉ bàn về chủ trương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước còn gửi đi thông điệp hành động khi nhấn mạnh “mỗi văn kiện phải được triển khai thành các chương trình, dự án, kết quả cụ thể”.
Trong khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện, giáo dục trở thành dòng chảy của tri thức, nhân lực và đổi mới sáng tạo giữa hai quốc gia. Chiều 13-8, tại Đại học Công nghệ Auckland, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Diễn đàn Giáo dục Việt Nam-New Zealand. New Zealand không phải là một quốc gia lớn về dân số, nhưng có thế mạnh nổi bật về giáo dục, khoa học nông nghiệp, quản trị, công nghệ xanh và phát triển bền vững. Hợp tác giáo dục Việt Nam-New Zealand đã được vun đắp trong hơn 3 thập niên. Từ năm 1992, New Zealand bắt đầu triển khai các chương trình đào tạo tiếng Anh, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ Việt Nam. Hơn 600 cán bộ Việt Nam đã được đào tạo, hơn 600 suất học bổng được trao. Hiện có khoảng 1.700 học sinh, sinh viên Việt Nam theo học tại New Zealand. Đằng sau những con số ấy là nhiều thế hệ cán bộ, nhà giáo, nhà khoa học và doanh nhân mang kiến thức, phương pháp tư duy cùng các mối quan hệ nghề nghiệp trở về phục vụ đất nước.
Thông điệp hành động được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh tại diễn đàn đó là hợp tác giáo dục trong giai đoạn mới cần được đo bằng kết quả thực chất: Người học có kỹ năng tốt hơn, nhà trường đổi mới mạnh hơn, doanh nghiệp có nguồn nhân lực phù hợp hơn và xã hội được hưởng lợi nhiều hơn từ tri thức và đổi mới sáng tạo. Điều quan trọng trước mắt là hai nước sẽ lựa chọn những lĩnh vực ưu tiên, hình thành những dự án chung có khả năng tạo ra tác động và duy trì các kênh đối thoại thường xuyên để những cam kết hôm nay sớm trở thành kết quả thiết thực.
Chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến New Zealand đã thành công rất tốt đẹp. Đúng như nhận định của đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao: Trên nền tảng hơn nửa thế kỷ tin cậy và khuôn khổ đối tác chiến lược toàn diện, chuyến thăm sẽ tạo thêm xung lực, làm sâu sắc hơn quan hệ Việt Nam-New Zealand, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
Báo QĐND
