21/06/2026
☘️ Cha GIUSE TRẦN ĐÌNH VẬN, thời Bùi Chu - Bắc Việt xưa...
-----
Đôi dòng tiểu sử cha chính cố:
LINH MỤC GIUSE TRẦN ĐÌNH VẬN
+ Sinh ngày 15.05.1905 tại giáo họ Trại Đáy, giáo xứ Phạm Pháo, giáo phận Bùi Chu (nay là giáo xứ Trại Đáy).
+ Thụ phong linh mục ngày: 09.02.1936.
+ 1936-1942: Thư ký Toà Giám Mục Bùi Chu.
+ 1942-1945: Chánh xứ Trung Linh kiêm Bề trên Nhà phước Trung Linh.
+ 1945-1950: Giám đốc Trường Thử Trung Linh.
+ 1950-1954: Chánh xứ kiêm Hạt trưởng Đại Đồng.
+ 1954-1986: Sáng lập, chánh xứ tiên khởi giáo xứ Dốc Mơ, kiêm Hạt Trưởng Dốc Mơ (sau là Hạt Gia Kiệm).
+ 1975 - 1986: cha chính GP Xuân Lộc (linh mục tổng đại diện).
+ Tạ thế ngày 21.06.1986 tại giáo xứ Dốc Mơ, hưởng thọ 81 tuổi, 50 năm thánh chức linh mục.
+ Cha chính cố Giuse được an táng tại khuôn viên nhà thờ giáo xứ Dốc Mơ, giáo phận Xuân Lộc. Mộ phần hiện vẫn tại đây.
-----
Có lẽ với giáo dân Dốc Mơ, ai ai cũng kính yêu Cha Chính Cố Giuse Trần Đình Vận và đều biết ít nhiều những câu chuyện về cha.
Tuy vậy, con vẫn xin chia sẻ thêm đôi dòng tiểu sử của ngài như trên, và chia sẻ thêm một vài hình ảnh và câu chuyện về Cha Cố hầu thế hệ trẻ được biết nhiều hơn về ngài.
Cuộc đời cha cố Giuse, theo dòng lịch sử đất nước và lịch sử Giáo Hội Việt Nam, có thể chia thành các giai đoạn sau:
1. 1905 – 1936: Tuổi thơ và tu học
2. 1936 – 1954: Linh Mục GP Bùi Chu (dưới thời hai Đức Cha Dominico Maria Hồ Ngọc Cẩn và Đức Cha Phêro Maria Phạm Ngọc Chi.)
3. 1954 – 1965: Linh Mục GP Bùi Chu Di Cư & TGP Sài Gòn, chánh xứ tiên khởi GX Dốc Mơ.
4. 1965 – 1986: Linh mục GP Xuân Lộc
Hôm nay, con xin kể đôi điều về giai đoạn khi cha cố ở tại GP Bùi Chu 1936 – 1954.
Là người con quê hương giáo phận Bùi Chu, cuộc đời cha cố Vận đương nhiên gắn liền với lịch sử và những thay đổi của GP Bùi Chu.
Để hiểu được trọng trách và những công lao của Cha Cố với GP Bùi Chu, chúng ta cùng tìm hiểu đôi chút về thời điểm lịch sử của Bùi Chu giai đoạn 1936 - 1954.
Ngày 02/09/1936, cha Giuse Trần Đình Vận thụ phong linh mục tại Bùi Chu.
Lúc này Đức Cha Pedro Munagorri Y Obineta (Romundo Trung) đang là GM chính, và Đức Cha Dominico Hồ Ngọc Cẩn làm phó giám quản tông tòa địa phận Bùi Chu (do Đức Thánh Cha Pio XI bổ nhiệm ngày 12/03/1935).
Ngày 9-3-1936, Ðức Giáo Hoàng Piô XI đã ban Sắc Lệnh “Proecipuas Inter Apostolicas” quyết định chia giáo phận Bùi Chu thành hai giáo phận:
+ Lấy phần lãnh thổ tỉnh Thái Bình và Hưng Yên để thành lập giáo phận Thái Bình, do Đức Cha Juan Casado Obispo Thuận (Dòng Đaminh) làm GM.
+ Phần lãnh thổ còn lại thuộc trọn tỉnh Nam Định với bảy giáo hạt vẫn giữ nguyên tên giáo phận Bùi Chu, vẫn do Đức Cha Pedro Munagorri Y Obineta (Romundo Trung) đại diện Tông Tòa làm GM chính, Đức Cha Dominico Hồ Ngọc Cẩn làm GM phó.
Cùng với Sắc Lệnh phân chia giáo phận, Tòa Thánh Vatican cũng có chỉ thị, chuyển tất cả các thừa sai ngoại quốc sang trợ giúp GP mới Thái Bình, ngược lại, một số cha người bản địa lại được thuyên chuyển về Bùi Chu phục vụ.
Tuy nhiên, trên thực tế, do nhận thấy những dấu hiệu sa sút về sức khỏe tuổi già, nên sau khi đón Đức GM Phó (Đức Cha Cẩn) về Bùi Chu (1/8/1935), và trao quyền lãnh đạo cho GM phó, thì Đức Cha chính Romundo Trung đã chuyển lên Thái Bình ở cùng Đức Cha Thuận, và chỉ trở về Bùi Chu một ngày trước khi mất (17/06/1936).
Như vậy, Đức Cha Dominico Hồ Ngọc Cẩn đã nhận quyền trưởng quản GP Bùi Chu từ rất sớm.
Đến ngày 15/09/1936, Tòa Thánh chính thức ủy thác và trao hoàn toàn giáo phận Bùi Chu cho hàng giáo sĩ bản quốc coi sóc. Đây quả thật là một biến cố lịch sử vẻ vang, giáo phận Bùi Chu từ đây đã bước sang trang mới!
Sau khi cùng toàn thể hàng giáo sĩ và giáo dân giáo phận tổ chức thánh lễ an táng trọng thể cho Đức Cha chính Romundo Trung, người đã bao năm phục vụ tận tình giáo phận tại nhà thờ chính tòa Bùi Chu, Đức Cha Cẩn bắt tay vào công cuộc canh tân giáo phận.
Do có sự thuyên chuyển linh mục giữa hai giáo phận “mới”, nên công việc đầu tiên Đức Cha Cẩn làm chính là tổ chức lại guồng máy giáo phận.
Ngài đã họp bàn với ban tư vấn và bổ sung các linh mục tài đức vào các chức vụ sau: cha Dominico Nguyễn Cảnh Phúc là cha chính giáo phận, cha Giuse Phạm Văn Lục làm quản lý, cha Giuse Hoàng Gia Huệ làm giám đốc Tiểu chủng viện, cha Dominico Lê Hữu Cung làm giám đốc trường Tập, cha Dominico Đỗ Công Hội làm giám đốc trường Kẻ giảng, và, “tân linh mục” Giuse Trần Đình Vận được cử làm Thư Ký TGM Bùi Chu!
Trong thời gian làm thư ký TGM Bùi Chu (1936 – 1942), cha Giuse Trần Đình Vận đã không phụ sự tin tưởng của Đức Cha Cẩn, người đã trợ giúp Đức Cha rất nhiều trong công cuộc canh tân GP Bùi Chu trên mọi phương diện, từ xây dựng cơ sở vật chất cho đến các công cuộc đổi mới giáo dục, công cuộc canh tân đời sống đức tin cho linh mục, tu sĩ nam nữ, các nhà phước, dòng tu đến giáo dân và các hội đoàn.
Đặc biệt, năm 1940, Đức Cha Cẩn đã có đơn xin với Tòa Thành để thành lập một Dòng Nữ trước là để cải tổ nhà phước sau là nhận các thiếu nữ quảng đại dấn thân phục vụ Chúa và Giáo hội cũng như ngoài Xã hội.
Trong tiến trình đó, cha Giuse Trần Đình Vận, vào năm 1942 đã được Đức Cha Cẩn cử về làm Chánh xứ Trung Linh và Bề trên Nhà Phước Trung Linh, trợ giúp Đức Cha Cẩn xây dựng cơ sở, linh hướng cho các chị em nhà phước và chuẩn bị cải tổ nhà phước Trung Linh thành Dòng Con Đức Mẹ Mân Côi.
Và, như chúng ta đã biết, sau khi nhận được phúc đáp của Tòa Thánh ban phép lập dòng, ngày 08/09/1946, nhằm lễ sinh nhật Đức Mẹ Maria, Đức Cha Cẩn đã dâng thánh lễ trọng thể tại xứ Trung Linh tuyên sắc lập dòng mới gọi là DÒNG CON ĐỨC MẸ MÂN CÔI BÙI CHU, sự kiện này làm nức lòng đông đảo người đến dự lễ.
Hiện, trong Kỷ Yếu của Nhà Dòng Mân Côi tại Bùi Chu và Chí Hòa, vẫn còn hình ảnh Cha Cố Giuse Trần Đình Vận trong danh sách các vị linh mục có công thành lập và xây dựng Dòng, với những dòng tri ân sâu sắc.
Từ năm 1945 -1950, cha Giuse Trần Đình Vận lại được cử làm Giám Đốc Trường Thử Trung Linh. Trong số các tiểu chủng sinh dưới thời cha Vận làm Giám Đốc, có Đức Cha Đaminh Mai Thanh Lương, GM Phụ Tá GP Orange Hoa Kỳ (2003 - 2015).
Đặc biệt, sau khi Đức Cha Dominico Hồ Ngọc Cẩn qua đời, trong thời gian GP Bùi Chu trống tòa (1948-1950), cha Giuse Trần Đình Vận cũng là thành viên Ban Tư Vấn của địa phận, trợ giúp Đức Cha Tadeo Lê Hữu Từ (GM Phát Diệm) quản nhiệm Bùi Chu.
Ngày 03/02/1950, Tòa Thánh bổ nhiệm Đức Cha Phêrô Maria Phạm Ngọc Chi làm Đại Diện Tông Tòa Giám Quản GP Bùi Chu.
Không lâu sau đó, cha Giuse Trần Đình Vận được cử về làm Chánh Xứ kiêm Hạt Trưởng Đại Đồng từ tháng 08/1950 cho đến khi cùng Đức Cha Chi đưa đồng bào công giáo di cư vào Nam năm 1954.
Đã là cuối ngày… Nên Phần Tiểu Sử Cuộc Đời Cha Cố Giuse Trần Đình Vận từ 1954 – 1986 tại GX Dốc Mơ: từ GP Di Cư Bùi Chu chuyển vào TGP Sài Gòn, và chuyển sang địa phận mới Xuân Lộc, con xin phép dành trong một bài đăng khác.
Chuyện xưa ôn lại, để kính nhớ Cha Chính Cố Giuse Trần Đình Vận… Xin cộng đoàn, nhất là quý ÔBACE đồng hương Dốc Mơ, nhớ đến lời di chúc của cha cố: 《Xin cầu nguyện cho tôi luôn mãi!》mà hiệp ý cầu nguyện cho ngài và với ngài!
-----
21/06/2026: Lễ Giỗ 40 Năm
CHA CHÍNH CỐ GIUSE TRẦN ĐÌNH VẬN - nguyên Chánh Xứ Tiên Khởi GX Dốc Mơ 1954 - 1986, Hạt Trưởng Hạt Dốc Mơ 1965 - 1986, LM Đại Diện GP Xuân Lộc (Cha Chính) 1975 – 1986.
Nguyen Therese
Tản Mạn Dốc Mơ - Núi Cúi
