21/08/2026
💥💥 MẠNG XÃ HỘI KHÔNG PHẢI LÀ TÒA ÁN: NỢ PHẢI TRẢ – ĐÒI NỢ PHẢI ĐÚNG PHÁP LUẬT” 💥💥
Thời gian gần đây, Ad thấy trên mạng xã hội xuất hiện khá nhiều trường hợp vì cho người khác vay tiền nhưng đến hạn chưa được trả, bức xúc nên đăng hình ảnh, họ tên, địa chỉ, số điện thoại của người vay lên Facebook, Zalo, TikTok… kèm những nội dung như “quỵt nợ”, “lừa đảo”, “mọi người cảnh giác”, thậm chí dùng những lời lẽ xúc phạm, chửi bới.
Ở đây, mọi người cần hiểu rõ 02 vấn đề hoàn toàn khác nhau:
👉 Thứ nhất: Đã vay tiền thì phải có trách nhiệm trả nợ.
Vay tiền là một quan hệ dân sự. Khi đã vay tiền của người khác thì người vay có nghĩa vụ thực hiện đúng cam kết về thời hạn, số tiền và lãi suất nếu có thỏa thuận hợp pháp.
Điều 466 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: bên vay tiền phải trả đủ tiền khi đến hạn. Trường hợp đến hạn mà không trả hoặc trả không đầy đủ thì tùy từng trường hợp còn phải chịu khoản lãi đối với số tiền chậm trả.
Vì vậy, Ad cũng muốn nhắc những người đang vay tiền của người khác rằng: đừng vì quen biết, tin tưởng hay chưa có giấy tờ mà xem nhẹ trách nhiệm của mình. Đã vay thì phải có trách nhiệm trả. Nếu đang thật sự khó khăn, chưa thể thanh toán đúng hạn thì nên chủ động liên hệ, trao đổi, xin gia hạn hoặc thỏa thuận phương án trả nợ với bên cho vay.
Trường hợp người vay cố tình không thực hiện nghĩa vụ, bên cho vay có quyền sử dụng các biện pháp hợp pháp để yêu cầu trả nợ, trong đó có quyền khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án có thẩm quyền để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng việc một người chậm trả hoặc chưa trả được nợ không đồng nghĩa với việc người đó là “kẻ lừa đảo”. Muốn xác định có hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay không phải căn cứ vào dấu hiệu, chứng cứ và quy định của pháp luật hình sự, chứ không thể chỉ vì chưa trả tiền mà tự kết luận người khác phạm tội.
👉 Thứ hai: Người khác nợ mình không có nghĩa là mình muốn đăng hình ảnh, thông tin của họ lên mạng như thế nào cũng được.
Đây là điều rất nhiều người hiện nay dễ nhầm.
Điều 32 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình; về nguyên tắc, việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ một số trường hợp pháp luật quy định.
Bên cạnh đó, danh dự, nhân phẩm, uy tín và đời sống riêng tư của mỗi người đều được pháp luật bảo vệ.
Do đó, việc chủ nợ vì bức xúc mà lấy ảnh cá nhân, ảnh CCCD, số điện thoại, địa chỉ, thông tin gia đình… của người vay đăng công khai lên mạng để bêu riếu, gây áp lực, xúc phạm hoặc kêu gọi cộng đồng mạng công kích có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý riêng đối với chính người đăng.
❌Đặc biệt, cần hết sức thận trọng với những câu chữ như:
“Đối tượng lừa đảo”,
“Chuyên đi lừa tiền”,
“Quỵt nợ chuyên nghiệp”,
“Lừa đảo mọi người cảnh giác”…
Nếu chưa có căn cứ mà tự ý gán cho người khác hành vi phạm tội, đưa thông tin sai sự thật hoặc sử dụng lời lẽ xúc phạm danh dự, nhân phẩm thì tùy tính chất, mức độ, hậu quả, người đăng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm, xin lỗi, cải chính, bồi thường thiệt hại, thậm chí trường hợp nghiêm trọng có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Pháp luật hiện hành quy định việc sử dụng mạng xã hội để chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm của cá nhân là hành vi có thể bị xử lý theo Điều 101 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2022/NĐ-CP, hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm của cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với tổ chức; đối với cá nhân, mức phạt bằng một nửa, tức từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng. Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc thông tin vi phạm pháp luật. Vì vậy, trường hợp đăng hình ảnh người đang nợ tiền lên Facebook, Zalo, TikTok… kèm nội dung bịa đặt, vu khống, xúc phạm hoặc quy chụp người khác là “lừa đảo” khi chưa có căn cứ thì tùy tính chất, mức độ có thể bị xử lý theo quy định nêu trên; nếu hành vi nghiêm trọng, đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì còn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự.
Nếu hành vi xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người khác, người thực hiện còn có thể bị xem xét về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự. Đáng chú ý, việc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để thực hiện hành vi là một trường hợp được quy định tại khoản 2 Điều này.
Trường hợp bịa đặt hoặc loan truyền điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác thì có thể bị xem xét về Tội vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự.
📌 Vậy khi người khác nợ tiền mình mà không trả thì nên làm gì?
Theo Ad, trước hết hai bên nên bình tĩnh trao đổi, đối chiếu lại số tiền, thời hạn và phương thức thanh toán. Người cho vay nên lưu giữ đầy đủ giấy vay tiền, giấy nhận nợ, tin nhắn, sao kê chuyển khoản, ghi âm hoặc những tài liệu hợp pháp khác có liên quan.
Nếu bên vay cố tình không thực hiện nghĩa vụ thì có thể yêu cầu giải quyết bằng con đường dân sự tại Tòa án. Nếu có căn cứ cho rằng ngay từ đầu người vay đã sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc có những dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự khác thì có thể cung cấp tài liệu, chứng cứ và trình báo cơ quan Công an có thẩm quyền để xem xét, giải quyết.
Không nên dùng mạng xã hội làm “tòa án”, càng không nên để vài phút bức xúc khiến từ một người đang có quyền đòi nợ hợp pháp lại trở thành người có hành vi vi phạm pháp luật.
💬 Ad xin nhắc lại một cách dễ nhớ:
NỢ TIỀN – PHẢI CÓ TRÁCH NHIỆM TRẢ.
BỊ NỢ – CÓ QUYỀN ĐÒI, NHƯNG PHẢI ĐÒI ĐÚNG PHÁP LUẬT.
CHƯA TRẢ NỢ – KHÔNG MẶC NHIÊN LÀ LỪA ĐẢO.
MẠNG XÃ HỘI – KHÔNG PHẢI NƠI ĐỂ TÙY TIỆN BÊU TÊN, XÚC PHẠM NGƯỜI KHÁC.
Mỗi người hãy sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, bình tĩnh giải quyết các tranh chấp dân sự bằng những biện pháp đúng pháp luật để vừa bảo vệ được quyền lợi của mình, vừa không xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
