03/09/2026
TIẾN SĨ DƯƠNG ĐỨC NHAN – DANH NHÂN TIÊU BIỂU CỦA QUÊ HƯƠNG VĨNH HẢI
Tiến sĩ Dương Đức Nhan, tên thuở nhỏ là Dương Tiến Đức, sinh năm 1442 tại ấp Dương Xuyên, huyện Vĩnh Lại xưa, nay thuộc thôn Hà Dương, xã Vĩnh Hải, thành phố Hải Phòng. Ông là một danh thần, nhà văn hóa và nhà giáo tiêu biểu dưới thời Lê sơ.
Năm 1463, Dương Đức Nhan đỗ Tiến sĩ khoa Quý Mùi. Trên con đường làm quan, ông từng đảm nhiệm chức Tả Thị lang Bộ Hình và được phong tước Dương Xuyên hầu. Với tài năng, đức độ và tinh thần tận tụy, ông có nhiều đóng góp trong lĩnh vực pháp luật, ngoại giao, văn hóa và giáo dục.
Một trong những di sản nổi bật của ông là bộ Tinh tuyển chư gia luật thi gồm 15 quyển, tuyển chọn những tác phẩm thơ luật tiêu biểu thời Trần và đầu thời Lê. Công trình có giá trị đặc biệt trong việc bảo tồn di sản văn học dân tộc, góp phần lưu giữ nhiều tác phẩm quý trước nguy cơ mai một.
Tiến sĩ Dương Đức Nhan còn được biết đến là một người thầy mẫu mực. Ông đã phát hiện, bồi dưỡng tài năng và có ảnh hưởng quan trọng đối với quá trình học tập, hình thành nhân cách của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm – người sau này trở thành một danh nhân văn hóa lớn của dân tộc. Và Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm sau trở thành con rể của Tiến sĩ Dương Đức Nhan.
Sau khi cáo quan về quê, ông dành nhiều tâm sức xây dựng làng xóm, mở mang đường sá, cầu cống, kênh mương; góp phần khởi dựng chùa Hoa Am và đặt tên làng Hà Dương. Ông qua đời năm 1524, hưởng thọ 83 tuổi. Ghi nhớ công lao của ông, nhân dân địa phương đã lập đền thờ và suy tôn ông là Phúc thần của làng.
Hơn 500 năm đã qua, cuộc đời và sự nghiệp của Tiến sĩ Dương Đức Nhan vẫn là biểu tượng sáng đẹp về tinh thần hiếu học, nhân cách thanh liêm, ý chí phụng sự đất nước và tấm lòng sâu nặng với quê hương. Ông không chỉ là niềm tự hào của dòng họ Dương, nhân dân thôn Hà Dương và xã Vĩnh Hải mà còn là một danh nhân tiêu biểu trong lịch sử, văn hóa của quê hương Hải Phòng.
Theo đề án sắp xếp lại các trường học trên địa bàn xã, trường THCS Tiền Phong - Vĩnh Phong và THCS Cộng Hiền được sáp nhập, lấy tên là THCS Dương Đức Nhan.
Dùng tên danh nhân đặt cho trường học là sự ghi nhận và vinh danh xứng đáng những con người có tài, có đức đã cống hiến hết mình cho Tổ quốc và nhân dân. Về phía các thầy giáo, cô giáo và học sinh, ai cũng thấy tự hào khi được học dưới mái trường mang tên các danh nhân.
Noi gương các bậc tiền nhân, mỗi người đều nỗ lực phấn đấu để dạy tốt, học tốt với mong muốn được đóng góp nhiều nhất cho gia đình và xã hội, kế tục xứng đáng sự nghiệp của cha ông. Xu hướng dùng tên danh nhân đặt tên cho trường học được nhiều người đồng tình, ủng hộ.
