Truyền thông Dân số Việt Nam, Ngõ 19 Duy Tân, phường Cầu Giấy, Hanoi (2026)

Phòng Truyền thông - Giáo dục là đơn vị thuộc Cục Dân số có chức năng tham mưu giúp Cục trưởng thực hiện quản lý nhà nước về truyền thông - giáo dục thuộc phạm vi quản lý của Cục Dân số

04/09/2026

sbd 35988
Trong bối cảnh xã hội phát triển, vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh đã trở thành một trong những thách thức lớn mà nhiều quốc gia, đặc biệt ở châu Á, đang đối mặt. Sự ưu ái dành cho con trai hơn con gái đã dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng, không chỉ đối với cấu trúc gia đình mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của xã hội. Những năm gần đây, mặc dù đã có những nỗ lực nhằm nâng cao giá trị của trẻ em gái và phụ nữ, nhưng nhiều nơi vẫn còn tồn tại sự phân biệt giới tính rõ rệt. Qua câu chuyện của những gia đình tại quê hương tôi, tôi muốn chia sẻ cảm nhận của mình về giá trị của trẻ em gái và những cách làm sáng tạo trong việc giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.
Tại một huyện nhỏ ở miền Bắc Việt Nam, nơi mà truyền thống trọng nam khinh nữ vẫn còn ăn sâu trong tâm thức của người dân, tôi đã có dịp chứng kiến một câu chuyện rất cảm động. Gia đình ông Hải, một nông dân bình thường, có hai con gái và một con trai. Khi sinh cô con gái đầu lòng, ông và bà cảm thấy thất vọng, với mong muốn có được một cậu con trai để nối dõi tông đường. Dù rằng ông Hải luôn thương yêu các con gái của mình, nhưng vẫn không thể tránh khỏi áp lực từ gia đình và người xung quanh.
Sau khi sinh đứa con trai thứ hai, ông bắt đầu nhận ra rằng những định kiến xung quanh giới tính không chỉ làm ông không vui, mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý của các cô con gái. Một ngày nọ, trong một buổi họp gia đình, ông đã nghe một câu chuyện về một cô gái trẻ trong làng, người đã dũng cảm vượt qua mọi khó khăn để trở thành cô giáo. Câu chuyện ấy đã làm ông suy nghĩ rất nhiều về giá trị của con gái. Từ đó, ông bắt đầu có những hành động thiết thực nhằm thay đổi suy nghĩ của bản thân, đồng thời lan tỏa thông điệp tích cực về giá trị của trẻ em gái trong cộng đồng.
Ông Hải bắt đầu tham gia vào các hoạt động tuyên truyền, tổ chức các buổi họp giao lưu giữa các gia đình trong làng để chia sẻ câu chuyện của mình. Ông đã mời nhiều người phụ nữ thành công trong làng đến nói chuyện với các bậc phụ huynh, giúp họ nhận thức rằng con gái không chỉ có giá trị như những người mẹ mà còn có thể sự thành đạt trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ giáo dục, y tế cho đến kinh doanh.
Việc làm của ông Hải đã tạo ra một cú hích mạnh. Dần dần, nhiều gia đình khác trong làng cũng bắt đầu suy nghĩ lại về cách nhìn nhận giới tính. Một tổ chức phi chính phủ cũng đã vào cuộc, tổ chức các buổi hội thảo về bình đẳng giới và giá trị của trẻ em gái. Những câu chuyện thành công đã được chia sẻ, những tấm gương vượt khó được tôn vinh, nhờ đó mà dần dần, người dân đã có cái nhìn cởi mở hơn với trẻ em gái.
Nhận thức về giá trị của trẻ em gái không chỉ điều chỉnh hành vi của các bậc phụ huynh mà còn có tác động tích cực đến cộng đồng. Một số mô hình như "Giáo dục về bình đẳng giới trong trường học" đã ra đời, giúp các em học sinh, cả nam lẫn nữ, hiểu rõ hơn về sự bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau, từ đó tự tin với bản thân, bất kể là trai hay gái. Những tiết học này không chỉ khuyến khích trẻ em phát triển tài năng cá nhân mà còn góp phần xóa bỏ rào cản về giới tính mà xã hội đã tạo ra từ lâu.
Ngoài ra, việc tổ chức các cuộc thi, sự kiện thể thao và nghệ thuật dành cho trẻ em gái cũng được các tổ chức xã hội chú trọng. Một ví dụ điển hình là cuộc thi "Năng khiếu trẻ em gái" được tổ chức hàng năm, nơi mà các em gái có thể thể hiện tài năng của mình. Những hoạt động như vậy không chỉ giúp trẻ em gái tự tin hơn mà còn tạo cơ hội cho mọi người thấy được giá trị và tiềm năng của họ.
Đối với cấp độ chính phủ, cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Việc nâng cao nhận thức thông qua giáo dục, truyền thông là rất quan trọng. Các chính sách khuyến khích, hỗ trợ các gia đình đón nhận con gái cũng như tạo điều kiện thuận lợi để họ phát triển là cần thiết. Cần có những quy định cụ thể về việc nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định này.
Bên cạnh đó, việc thúc đẩy bình đẳng giới trong lao động cũng là một trong những giải pháp hiệu quả. Khi trẻ em gái được tạo điều kiện học hành, phát triển nghề nghiệp, họ sẽ có khả năng tự lập và có giá trị nhất định trong xã hội, qua đó, thay đổi quan niệm truyền thống về việc ưu tiên con trai. Đầu tư cho sự nghiệp của phụ nữ không chỉ mang lại lợi ích cho họ mà còn cho gia đình và xã hội.
Nhìn chung, câu chuyện của ông Hải và những gì ông đã làm thực sự thể hiện rõ ràng sự thay đổi trong tư duy của con người về giá trị của trẻ em gái. Câu chuyện này cũng chính là một minh chứng cho thấy rằng, khi chúng ta dám thay đổi cách nghĩ, đồng thời lan tỏa thông điệp tích cực đến cộng đồng, thì dần dần, những định kiến sẽ bị xóa bỏ. Các mô hình và cách làm sáng tạo trong vận động nâng cao giá trị của trẻ em gái đã chứng minh rằng, chỉ cần có trái tim và sự kiên trì, chúng ta có thể tạo ra những thay đổi tích cực cho xã hội.
Để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh

04/09/2026

Mã thí sinh: 24215
ĐỪNG ĐỂ MỘT ĐỨA TRẺ CHỈ ĐƯỢC YÊU THƯƠNG VÌ GIỚI TÍNH

Tôi là thế hệ được sinh vào năm 1978, là con gái thứ ba trong một gia đình có bốn người con: ba chị em gái và một em trai. Nếu chỉ nhìn vào những con số ấy, đó có thể là một gia đình bình thường của những năm tháng trước đây. Nhưng với tôi, câu chuyện về sự ra đời của mình lại gắn với một ký ức buồn mà nhiều năm sau tôi mới thực sự hiểu hết ý nghĩa của nó.
Tôi không nhớ được ngày mình chào đời. Những thông tin tôi biết về ngày ấy là qua lời kể của người thân trong gia đình.
Ngày mẹ tôi chuẩn bị sinh tôi, bố tôi đã nói một câu mà có lẽ đến tận bây giờ tôi vẫn không thể quên: “Sinh con trai thì nhà sẽ mổ gà.”
Nhưng đứa trẻ được sinh ra lại là một bé gái.
Không có tiếng mổ gà chào đón. Không có niềm vui mà một bé trai được kỳ vọng mang đến. Và đau lòng hơn, bố tôi đã bỏ mẹ con tôi ở lại trạm xá, không chăm sóc, không ở bên.
Tôi đã từng tự hỏi: Một đứa trẻ vừa cất tiếng khóc chào đời có lỗi gì khi mình là con gái? Tất nhiên, tôi không có lỗi.Mẹ tôi cũng không có lỗi.
Và có lẽ điều đáng trách không chỉ nằm ở một người, mà nằm trong một quan niệm xã hội đã tồn tại quá lâu: con trai được coi là niềm tự hào, là người nối dõi, là chỗ dựa của gia đình; còn con gái nhiều khi bị xem là “con người ta”, là người sẽ rời khỏi gia đình để về nhà chồng.
Câu chuyện của gia đình tôi xảy ra vào cuối những năm 1970. Đó là một thời kỳ mà đời sống còn nhiều khó khăn, những quan niệm truyền thống về gia đình, dòng họ và vai trò của người đàn ông vẫn có sức nặng rất lớn.
Bố tôi khi ấy là con trưởng trong một gia đình nông dân. Mẹ tôi là giáo viên, là con đầu của ông bà ngoại. Hai con người thuộc về hai hoàn cảnh khác nhau nhưng đều sống trong một xã hội mà vai trò của con trai trong gia đình vẫn được đặt lên rất cao.
Là con trưởng, bố tôi mang trên vai kỳ vọng phải có con trai để nối dõi tông đường, chăm lo hương hỏa, duy trì dòng họ. Trong suy nghĩ của thế hệ ấy, một gia đình có con trai dường như mới được coi là “đủ đầy”. Những câu nói như “phải có con trai”, “không có con trai thì ai nối dõi”, “con gái lấy chồng là mất con”… có thể được nói ra rất tự nhiên, thậm chí được coi là lẽ thường.
Nhưng chính những điều tưởng như “lẽ thường” ấy lại âm thầm tạo nên sự bất bình đẳng giữa những đứa trẻ ngay từ khi chúng chưa kịp lớn lên, và Tôi là một trong những đứa trẻ như thế.
Sau tôi, mẹ đã cố gắng sinh thêm em trai. Khoảng 18 tháng sau, điều mà gia đình mong đợi cuối cùng cũng xảy ra: em trai tôi chào đời, có lẽ khi ấy mọi người đã nghĩ rằng gia đình đã có được điều mình mong muốn. Nhưng cái giá phải trả lại quá lớn.
Mẹ tôi mất khi em trai mới khoảng 18 tháng tuổi. Chị lớn nhất của tôi khi ấy mới 8 tuổi. Những đứa trẻ chúng tôi trở nên nheo nhóc giữa cuộc đời khi tuổi đời còn quá nhỏ để hiểu thế nào là mất mát, thế nào là trách nhiệm, thế nào là một gia đình thiếu đi người mẹ. Một người mẹ đã phải trải qua những lần sinh nở, chăm sóc con cái trong điều kiện khó khăn của thời kỳ ấy. Một người phụ nữ vừa làm mẹ, vừa là giáo viên, vừa là con trưởng trong gia đình của mình. Và rồi mẹ ra đi, để lại bốn đứa trẻ.
Mỗi khi nghĩ lại, tôi không chỉ thương mẹ. Tôi còn thương chính những đứa trẻ ngày ấy và tôi càng suy nghĩ nhiều hơn về câu nói “sinh con trai thì nhà sẽ mổ gà”, có phải chúng ta đã từng vô tình đặt lên vai người phụ nữ trách nhiệm phải sinh được con trai? Có phải chúng ta đã từng coi việc sinh con trai là một “thành tích”, còn sinh con gái là một sự hụt hẫng? Có phải chúng ta đã từng quên rằng, trước khi là con trai hay con gái, mỗi đứa trẻ đều là một con người, đều xứng đáng được chào đón, được yêu thương và được tạo cơ hội phát triển như nhau?
Ngày nay, khi nói đến mất cân bằng giới tính khi sinh, chúng ta thường nghĩ đến những con số thống kê: số trẻ trai sinh ra nhiều hơn số trẻ gái, tỷ số giới tính khi sinh cao hơn mức tự nhiên, nhưng phía sau mỗi con số ấy là những câu chuyện của con người. Đó có thể là câu chuyện của một gia đình muốn có con trai để nối dõi, đó có thể là một người phụ nữ chịu áp lực phải sinh con trai, đó có thể là một bé gái sinh ra trong sự thất vọng của người lớn và cũng có thể là những hệ lụy lâu dài đối với chính xã hội.
Mất cân bằng giới tính khi sinh không đơn giản là sự chênh lệch giữa số bé trai và bé gái. Nó phản ánh sâu xa hơn những định kiến về giới, những quan niệm truyền thống và sự bất bình đẳng đã tồn tại trong suy nghĩ của một bộ phận xã hội.
Khi con trai được coi trọng hơn con gái, người ta dễ tìm mọi cách để có được con trai, khi tư tưởng “ Phải có con trai” trở thành áp lực việc lựa chọn giới tính thai có thể xuất hiện và khi nhiều gia đình cùng có chung suy nghĩ ấy, vấn đề không còn là câu chuyện riêng của từng gia đình nữa mà trở thành vấn đề dân số và xã hội. Điều đáng suy nghĩ là: Một sự mất cân bằng giới tính khi sinh hôm nay có thể tạo ra những mất cân bằng trong xã hội của nhiều năm sau; Khi số nam giới nhiều hơn nữ giới trong một thế hệ, những nam giới ấy trưởng thành sẽ phải đối mặt với khó khăn trong việc tìm kiếm bạn đời. Điều đó có thể tác động đến cầu trúc gia đình, quan hệ xã hội, hạnh phúc cá nhân và nhiều vấn đề khác. Nhưng theo tôi đó mới chỉ là một phần của hệ lụy: Hệ lụy sâu xa hơn chính là khi xã hội tiếp tục duy trì suy nghĩ rằng “ Nam giới quan trọng hơn nữ giới”. Bởi chúng ta chỉ cố gắng giải quyết những con số mà không thay đổi nhận thức, thì gốc rễ của vấn đề vấn còn đó.
Con trai hay con gái, điều gì mới thực sự quan trọng? con trai hay con gái điều gì mới thực sự quan trọng? Ngày bé, tôi không hiểu chuyện cũng không có khả năng lý giải những điều đã xảy ra với mình. Tôi chỉ biết rằng mình là con gái, tôi cũng từng tự hỏi nếu ngày ấy tôi là một bé trai thì cuộc đời của mẹ và các chị em tôi có khác không? Nếu tôi là con trai bố tôi có ở lại với mẹ con tôi không? Nếu tôi là con trai, liệu mẹ có phải tiếp tục cố gắng sinh thêm một đứa con nữa không? Tôi không biết câu trả lời. Nhưng càng trưởng thành, tôi càng hiểu rằng câu chuyện của gia đình không nên chỉ được nhìn bằng sự trách móc hay đau buồn. Nó cần được nhìn bằng một góc nhìn rộng hơn: đó là sản phẩm của một thời đại, của những định kiến giới đã ăn sâu vào đời sống xã hội.
Bố tôi có thể đã chịu áp lực của vai trò con trưởng, ông bà có thể đã kỳ vọng vào một người cháu trai để nối dõi. Xã hội ấy có thể đã coi con trai là trụ cột, là người thừa kế, là người chăm sóc cha mẹ khi về già. Những những quan niệm ấy, dù có nguồn gốc từ truyền thống, không có nghĩa là chúng ta phải tiếp tục mang nguyên vẹn sang thể hệ hôm nay.
Xã hội đã thay đổi, người phụ nữ ngày nay có thể học tập, làm việc cống hiến và giữ những vị trí quan trọng trong gia đình cũng như xã hội, con gái có thể chăm sóc cha mẹ, xây dựng sự nghiệp, đóng góp cho cộng đồng và làm rạng danh gia đình, dòng họ không kém gì con trai. Nhìn lại chính cuộc đời mình, tôi càng thấy thấm thía điều ấy và khẳng định rằng: “ Con gái cũng là một phần yêu thương của gia đình, con gái cũng là niềm tự hào của cha mẹ. con gái cũng có thể trở thành chỗ dựa cho gia đình, không một đứa trẻ nào cần mang giới tính của mình để chứng minh rằng mình xứng đáng được yêu thương
Tôi đã từng là đứa trẻ không được chờ đợi theo cách mà một bé trai được chờ đợi. Nhưng hôm nay, khi nhìn lại cuộc đời mình, tôi không muốn câu chuyện ấy chỉ là một câu chuyện buồn, tôi muốn biến nó thành một lời nhắc nhở, rằng một đứa trẻ không thể lựa chọn giới tính của mình khi sinh ra, rằng người phụ nữ không nên bị coi là người có trách nhiệm phải sinh con trai, rằng một gia đình không trở nên trọn vẹn hơn chỉ vì có con trai và cũng không trở nên kém hạnh phúc hơn vì có con gái. Điều làm nên một gia đình hạnh phúc không phải là giới tính của những đứa con, mà là tình yêu thương, sự tôn trọng và trách nhiệm mà các thành viên dành cho nhau.
Ngày mẹ tôi mất, chị tôi mới 8 tuổi, em út mới 18 tháng. Bốn chị em chúng tôi đã lớn lên từ một tuổi thơ thiếu vắng mẹ. Có những mất mát không thể quay ngược thời gian để sửa chữa. Nhưng chúng ta có thể làm một điều: đừng để những mất mát ấy lặp lại ở thế hệ sau, đừng để một người mẹ phải mang thai trong áp lực “phải sinh con trai”, đừng để một bé gái phải cảm thấy mình kém giá trị chỉ vì mình là con gái, đừng để một người cha đánh giá giá trị của một đứa trẻ bằng giới tính. Và đừng để những câu nói tưởng như vô tình trở thành những vết thương theo suốt cuộc đời của một con người.

04/09/2026

Mã thí sinh: 32407
CHIẾC VÁY NHỎ TÔI CHƯA TỪNG ĐƯỢC MUA
Tôi là một giáo viên tiểu học và cũng là một người mẹ có hai cậu con trai.
Mỗi ngày đến trường, tôi được gặp gỡ, dạy dỗ và đồng hành cùng rất nhiều học sinh. Trong số đó có những cô bé nhỏ nhắn, đáng yêu, hồn nhiên với những chiếc váy xinh, những chiếc nơ đủ màu trên mái tóc. Nhìn các em ríu rít bên nhau, tôi nhiều lần tự hỏi: “Nếu mình có một cô con gái thì sẽ thế nào nhỉ?”
Tôi có hai cậu con trai. Hai con đều ngoan, học hành chăm chỉ, sống tình cảm và rất yêu mẹ. Một em thích đá bóng, một em mê lắp ráp những món đồ chơi nhỏ. Mỗi buổi chiều, căn nhà của tôi luôn đầy ắp tiếng cười của ba mẹ con.
Tôi thường nói:
- “Có hai cậu con trai ngoan như thế này, tôi chẳng còn mong gì hơn.”
Và đó là sự thật. Tôi yêu hai con vô cùng. Nhưng sâu thẳm trong trái tim, tôi vẫn có một mong ước rất giản dị: Tôi muốn có một cô con gái.
Có lẽ bởi công việc của tôi cho tôi cơ hội được tiếp xúc với các bé gái mỗi ngày. Tôi nhìn thấy những cô bé đến lớp với mái tóc được mẹ buộc thành hai bím nhỏ. Có em cài chiếc nơ màu hồng, có em thích chiếc kẹp tóc hình bông hoa. Có em hồn nhiên kể với cô giáo:
- “Cô ơi, hôm qua mẹ mua cho con chiếc váy mới!”
Những câu chuyện rất nhỏ ấy đôi khi khiến tôi mỉm cười rất lâu. Tôi từng nghĩ, nếu mình có một cô con gái, tôi cũng muốn có những buổi sáng như thế. Tôi muốn gọi:
“Con yêu! lại đây mẹ buộc tóc cho nào!”
Tôi muốn tự tay chải mái tóc mềm của con, buộc hai chiếc nơ nhỏ hoặc tết hai bím tóc xinh xinh. Tôi muốn được cùng con chọn một chiếc váy thật đẹp. Tôi muốn hai mẹ con cùng đi mua sắm, cùng đứng trước gương và cười vì một chiếc váy mới. Nhưng càng tiếp xúc với những bé gái ở trường, tôi càng nhận ra mình mong muốn nhiều hơn thế. Tôi muốn có một cô con gái để được đồng hành cùng con trong quá trình trưởng thành. Tôi muốn khi con bước vào tuổi dậy thì, con có thể tìm đến mẹ và hỏi những điều mà con còn ngại ngùng. Tôi muốn dạy con hiểu về những thay đổi của cơ thể, về kinh nguyệt, vệ sinh cá nhân, sức khỏe sinh sản và cách chăm sóc bản thân. Tôi muốn nói với con:
“Cơ thể của con là của con. Con cần hiểu, yêu thương và biết bảo vệ nó.”
Tôi muốn con biết rằng kinh nguyệt là một điều tự nhiên, không phải điều gì đáng xấu hổ. Tôi muốn con hiểu về ranh giới cá nhân, biết bảo vệ bản thân trước những hành vi không phù hợp và biết tìm đến người lớn đáng tin cậy khi cần giúp đỡ. Là một giáo viên, tôi hiểu rằng những kiến thức ấy vô cùng quan trọng đối với trẻ em gái. Bởi có những cô bé mới ngày nào còn hồn nhiên chơi đùa, hôm nay đã bắt đầu bước vào tuổi dậy thì. Có em bối rối khi cơ thể thay đổi. Có em ngại hỏi vì sợ bị trêu chọc. Có em chưa biết phải chia sẻ với ai. Mỗi khi gặp những tình huống như vậy, tôi lại nghĩ: Nếu đó là con gái của mình, mình sẽ nói gì với con? Có lẽ tôi sẽ ôm con vào lòng và nói:
“Con đừng xấu hổ. Đây là cơ thể của con, và con có quyền được hiểu về nó.”
Tôi muốn trở thành người mẹ mà con có thể tin tưởng, cũng giống như cách một cô giáo cần trở thành người lớn mà học sinh có thể tìm đến khi các em cần được lắng nghe.
Có lần, tôi đưa hai con trai đi mua quần áo. Đi ngang qua khu đồ bé gái, tôi nhìn thấy một chiếc váy màu vàng có những bông hoa trắng rất nhỏ. Tôi cầm chiếc váy lên. Ướm thử bằng tay. Rồi lại đặt xuống. Tôi mỉm cười:
- “Đẹp quá! Giá mà mẹ có một cô con gái...”
Hai con trai đứng bên cạnh nghe thấy. Bạn lớn hỏi:
- “Mẹ thích con gái lắm à?”
Tôi khựng lại một chút rồi trả lời:
- “Ừ. Mẹ thích.”
Con lại hỏi:
- “Thế mẹ có buồn vì chúng con là con trai không?”
Câu hỏi ấy khiến tôi lặng người.
Tôi ôm cả hai con vào lòng và nói:
- “Không. Mẹ yêu các con nhất trên đời. Mẹ chỉ muốn có thêm một cô con gái để được làm thêm những điều mà mẹ chưa từng có cơ hội làm thôi.”
Hai con cười. Bạn bé nói:
- “Sau này mẹ có em gái thì mẹ mua váy cho em nhé. Con sẽ chơi với em.”
Con còn lại nói:
“Con sẽ bảo vệ em.”
Tôi bật cười, nhưng mắt mình lại đỏ hoe.
Lúc ấy, tôi nhận ra điều mình khao khát bấy lâu nay không đơn thuần là một bé gái để mặc váy đẹp, buộc tóc hay mua những món đồ xinh xắn. Tôi mong có một cô con gái để được trải nghiệm một tình yêu khác – tình yêu của một người mẹ dành cho cô con gái nhỏ. Tôi muốn được cùng con đi qua từng giai đoạn của cuộc đời.Từ chiếc váy đầu tiên. Chiếc nơ đầu tiên. Ngày đầu tiên con đến trường. Đến những câu hỏi đầu tiên về cơ thể. Đến ngày con bước vào tuổi dậy thì.
Đến khi con bắt đầu biết rung động, biết yêu thương và có những lựa chọn đầu tiên của riêng mình. Tôi muốn nói với con rằng:
“Con là một cô gái. Nhưng điều đó không làm con nhỏ bé hơn bất kỳ ai.”
Tôi muốn con biết rằng con có quyền học tập, quyền lựa chọn nghề nghiệp, quyền được tôn trọng và quyền quyết định tương lai của mình. Chính vì thế, câu chuyện riêng của tôi cũng khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn về vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh. Tôi hiểu rằng mong muốn có một cô con gái là một mong muốn rất tự nhiên của người mẹ. Nhưng điều quan trọng là không biến mong muốn ấy thành áp lực về giới tính đối với việc sinh con. Cũng như tôi không muốn bất kỳ người mẹ nào phải sinh con trai chỉ vì gia đình mong muốn “có con trai nối dõi”. Một đứa trẻ không nên được chào đón vì em là trai hay gái. Một đứa trẻ cần được chào đón vì em là một sự sống, một thành viên mới của gia đình và một con người có tương lai. Là giáo viên, tôi càng thấm thía điều đó.
Mỗi ngày nhìn những cô bé trong lớp học, tôi thấy ở các em những khả năng rất khác nhau. Có em học Toán xuất sắc. Có em say mê khoa học và STEM.
Có em hát hay, vẽ đẹp. Có em mạnh dạn làm lớp trưởng. Có em nhút nhát nhưng rất giàu lòng yêu thương. Tôi tự hỏi:
Nếu một trong những cô bé ấy không được sinh ra chỉ vì gia đình mong muốn một bé trai, xã hội sẽ mất đi điều gì?
Có thể chúng ta sẽ mất đi một bác sĩ tương lai.Một nhà khoa học. Một cô giáo. Một kỹ sư. Một nghệ sĩ. Một người mẹ. Hoặc đơn giản là mất đi một con người có thể làm cho cuộc sống của những người xung quanh trở nên tốt đẹp hơn.
Vì vậy, tôi càng tin rằng giá trị của trẻ em gái không thể được đo bằng giới tính, mà phải được nhìn nhận bằng chính con người và những khả năng của các em.
Tôi vẫn có hai cậu con trai. Tôi vẫn chưa có một cô con gái để mua váy, buộc tóc hay cùng nhau chọn những chiếc nơ xinh. Nhưng mỗi ngày đến trường, khi nhìn thấy những cô bé nhỏ bé chạy đến gọi:
“Cô ơi!”
Tôi vẫn cảm thấy một tình cảm rất đặc biệt. Tôi yêu thương các em như những học trò của mình. Và tôi tự nhủ rằng, nếu chưa có cơ hội làm mẹ của một cô bé, thì tôi vẫn có thể góp một phần nhỏ bé để trao cho những cô bé tôi gặp mỗi ngày sự tự tin, kiến thức và niềm tin vào giá trị của chính mình. Tôi có thể nói với các em:
“Con gái cũng có thể làm những điều lớn lao.”
“Cơ thể của con đáng được tôn trọng.”
“Ước mơ của con không có giới hạn vì con là con gái.”
Và tôi cũng sẽ dạy những cậu con trai rằng:
“Hãy tôn trọng các bạn nữ. Hãy biết yêu thương và bảo vệ bạn, nhưng đừng bao giờ nghĩ rằng con trai có giá trị hơn con gái.”
Bởi bình đẳng giới không chỉ là câu chuyện dành cho phụ nữ.Đó là câu chuyện của cả nam và nữ, của cả gia đình, nhà trường và xã hội. Có thể tôi sẽ không bao giờ có một cô con gái. Nhưng tôi vẫn tin rằng mình may mắn.
Bởi tôi có hai cậu con trai ngoan và mỗi ngày tôi được gặp rất nhiều cô bé đáng yêu trong lớp học. Những cô bé ấy khiến tôi hiểu rằng:
Một chiếc váy đẹp chỉ làm một cô bé trở nên đáng yêu hơn.
Một chiếc nơ xinh chỉ làm mái tóc thêm rực rỡ.
Nhưng thứ thực sự khiến một cô gái tỏa sáng chính là tri thức, sự tự tin, lòng nhân ái và khả năng làm chủ cuộc đời mình. Và có lẽ, đó mới là điều tôi muốn dành cho một cô con gái – nếu một ngày tôi có em.
Không chỉ là những chiếc váy đẹp.
Không chỉ là những chiếc dây buộc tóc.
Mà là kiến thức để hiểu cơ thể mình, bản lĩnh để bảo vệ mình, sự tự tin để theo đuổi ước mơ và tình yêu thương để biết mình luôn có giá trị.
Con trai là niềm vui. Con gái cũng là hạnh phúc.
Mỗi đứa trẻ đều xứng đáng được sinh ra, được yêu thương và được trao cơ hội phát triển như nhau.
Hãy để trẻ em gái được lớn lên với tri thức, sự tự tin và quyền làm chủ tương lai của chính mình.
Bởi một xã hội bình đẳng bắt đầu từ một gia đình biết yêu thương con không phân biệt trai hay gái.

04/09/2026

Mã thí sinh: 32141
BÀI TỰ LUẬN: SUY NGHĨ VỀ VẤN ĐỀ MẤT CÂN BẰNG
GIỚI TÍNH KHI SINH
Mất cân bằng giới tính khi sinh là một vấn đề dân số có ảnh hưởng lâu dài đến gia đình và xã hội. Theo tôi, đây không chỉ là vấn đề về tỷ lệ bé trai và bé gái được sinh ra mà còn phản ánh những định kiến giới vẫn tồn tại trong một bộ phận gia đình và cộng đồng, đặc biệt là tư tưởng “phải có con trai để nối dõi”, “con trai mới là chỗ dựa của cha mẹ khi về già”. Tôi cho rằng mỗi đứa trẻ khi được sinh ra đều có giá trị và quyền được yêu thương như nhau, dù là bé trai hay bé gái. Một bé gái hoàn toàn có thể học tập tốt, lao động, sáng tạo, chăm sóc gia đình và đóng góp rất lớn cho xã hội. Trong thực tế, chúng ta có rất nhiều phụ nữ thành công trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học, kinh tế, quản lý… Điều đó cho thấy giới tính không quyết định giá trị, năng lực hay tương lai của một con người.
Trong cuộc sống, tôi từng biết một gia đình có hai người con gái. Khi sinh người con thứ hai, ông bà nội và một số người thân vẫn mong muốn gia đình tiếp tục sinh thêm một lần nữa với hy vọng có được con trai để “nối dõi”. Người mẹ vì vậy từng chịu khá nhiều áp lực. Tuy nhiên, hai cô con gái đều chăm ngoan, học tập tốt và rất yêu thương cha mẹ. Người chị sau khi học đại học đã có công việc ổn định, thường xuyên quan tâm, chăm sóc cha mẹ; người em cũng nỗ lực học tập và có định hướng nghề nghiệp rõ ràng. Nhìn cách hai cô con gái trưởng thành, tôi nhận ra rằng điều cha mẹ cần không phải là một người con trai hay con gái, mà là những người con khỏe mạnh, có nhân cách, biết yêu thương và có trách nhiệm với gia đình. Câu chuyện ấy khiến tôi suy nghĩ nhiều về quan niệm “phải có con trai”. Nếu vì áp lực của gia đình và dòng họ mà một người phụ nữ phải tiếp tục sinh con hoặc tìm mọi cách để lựa chọn giới tính thai nhi thì không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý của người mẹ mà còn có thể dẫn đến những hệ lụy lâu dài đối với xã hội. Ngược lại, khi cha mẹ thay đổi suy nghĩ, trân trọng con gái và tạo điều kiện để con được học tập, phát triển, thì mỗi bé gái đều có thể trở thành niềm tự hào của gia đình.
Là một giáo viên, tôi cũng nhận thấy sự thay đổi nhận thức cần bắt đầu từ những điều rất nhỏ trong cuộc sống hằng ngày. Khi gặp phụ huynh, tôi luôn cố gắng khuyến khích cha mẹ quan tâm đến sự tiến bộ, phẩm chất và năng lực của con thay vì so sánh con trai với con gái. Trong lớp học, tôi tạo cơ hội để cả học sinh nam và nữ được tham gia, thể hiện khả năng và đảm nhận những nhiệm vụ khác nhau. Tôi tin rằng những việc làm nhỏ nhưng được thực hiện thường xuyên sẽ giúp trẻ hình thành nhận thức đúng đắn: con trai hay con gái đều có giá trị, đều có quyền được yêu thương, học tập và phát triển như nhau.
Là một giáo viên tiểu học, tôi càng nhận thức rõ hơn giá trị của việc giáo dục trẻ em về bình đẳng giới ngay từ những năm đầu đời. Trong lớp học, tôi luôn cố gắng tạo cơ hội để cả học sinh nam và nữ được tham gia các hoạt động như nhau, không mặc định rằng việc mạnh mẽ, lãnh đạo là của con trai hay việc chăm sóc, dọn dẹp là của con gái. Tôi khuyến khích các em biết tôn trọng, yêu thương và hỗ trợ lẫn nhau; đồng thời giúp các em hiểu rằng mỗi người đều có điểm mạnh riêng và đều xứng đáng được tôn trọng. Theo tôi, một cách làm thiết thực để giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh là đưa nội dung bình đẳng giới vào các hoạt động giáo dục và tuyên truyền một cách gần gũi, dễ hiểu. Nhà trường có thể tổ chức các buổi sinh hoạt theo chủ đề, kể những câu chuyện về những phụ nữ tiêu biểu, tổ chức hoạt động “Em tự tin – Em có thể”, hoặc cho học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm nhằm hình thành suy nghĩ tích cực về vai trò của trẻ em gái và phụ nữ. Giáo viên cũng có thể lồng ghép nội dung bình đẳng giới vào các môn học, các tiết sinh hoạt lớp và hoạt động giáo dục.
Bên cạnh nhà trường, gia đình giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Cha mẹ cần thay đổi quan niệm “trọng nam khinh nữ”, không tạo áp lực sinh con trai và không phân biệt đối xử giữa con trai với con gái. Mỗi gia đình nên nuôi dạy con dựa trên năng lực, phẩm chất và sở thích của trẻ thay vì giới tính. Khi trẻ em gái được học tập, yêu thương và tạo cơ hội phát triển bình đẳng, các em sẽ có điều kiện trở thành những người phụ nữ tự tin, có năng lực và đóng góp tích cực cho gia đình, cộng đồng. Một giải pháp quan trọng khác là tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ hậu quả của mất cân bằng giới tính khi sinh và những quy định của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi. Công tác tuyên truyền cần được thực hiện thường xuyên, bằng nhiều hình thức như truyền thông tại cộng đồng, mạng xã hội, trường học, trạm y tế, các buổi họp phụ huynh và sinh hoạt tổ dân phố. Nội dung tuyên truyền cần chuyển từ cách tiếp cận khô cứng sang những câu chuyện thực tế, hình ảnh tích cực và những tấm gương phụ nữ thành công để người dân dễ tiếp nhận. Theo tôi, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh không thể chỉ là nhiệm vụ của cơ quan dân số hay ngành y tế mà cần sự tham gia của cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Mỗi người dân hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: không lựa chọn giới tính thai nhi, không phân biệt con trai – con gái, tôn trọng phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời lên tiếng trước những quan niệm và hành vi mang tính định kiến giới. Tôi tin rằng khi xã hội thay đổi nhận thức, mỗi gia đình đều hiểu rằng “con nào cũng là con”, “trai hay gái đều quý như nhau”, thì chúng ta không chỉ góp phần giảm mất cân bằng giới tính khi sinh mà còn xây dựng được một xã hội công bằng, văn minh, nơi mọi trẻ em đều có cơ hội được yêu thương, học tập và phát triển. Đối với tôi, giáo dục bình đẳng giới từ gia đình và nhà trường chính là một trong những giải pháp bền vững để tạo nên sự thay đổi đó.

04/09/2026

Mã thí sinh: 31994
BÀI CHIA SẺ VỀ GIẢM THIỂU MẤT CÂN BẰNG GIỚI TÍNH KHI SINH VÀ GIÁ TRỊ CỦA TRẺ EM GÁI, PHỤ NỮ
Trong cuộc sống hiện nay, chúng ta đã chứng kiến nhiều thay đổi tích cực trong nhận thức về bình đẳng giới. Tuy nhiên, tư tưởng “trọng nam khinh nữ”, mong muốn phải sinh con trai để “nối dõi tông đường”, chăm sóc cha mẹ khi về già hoặc duy trì dòng họ vẫn còn tồn tại ở một bộ phận người dân. Từ đó dẫn đến một vấn đề đáng lo ngại là tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Đây không chỉ là vấn đề của riêng một gia đình mà là vấn đề xã hội có ảnh hưởng lâu dài đến tương lai dân số, hôn nhân, gia đình và sự phát triển bền vững của đất nước.
Với góc nhìn của một người làm trong ngành giáo dục, đặc biệt là giáo viên tiểu học, tôi càng nhận thức rõ rằng trẻ em không nên bị đánh giá dựa trên giới tính. Mỗi đứa trẻ, dù là trai hay gái, đều có quyền được sinh ra, được yêu thương, chăm sóc, học tập và phát triển trong môi trường an toàn, bình đẳng. Điều quan trọng nhất không phải là “sinh con trai hay con gái”, mà là nuôi dạy con trở thành người tốt, có sức khỏe, tri thức, nhân cách và có ích cho gia đình, xã hội.
Trong thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy nhiều em học sinh nữ rất chăm ngoan, tự tin, có ý thức học tập tốt và tích cực tham gia các hoạt động tập thể. Có những em không chỉ học giỏi mà còn mạnh dạn, sáng tạo, có năng khiếu về nghệ thuật, khoa học, thể thao và kỹ năng lãnh đạo. Nhiều học sinh nữ biết quan tâm, chia sẻ, có tinh thần trách nhiệm và ý chí vươn lên trong học tập. Những hình ảnh ấy giúp tôi càng tin tưởng rằng trẻ em gái hoàn toàn có thể trở thành những công dân ưu tú và đóng góp quan trọng cho xã hội.
Đặc biệt, trong xã hội hiện đại, phụ nữ đã và đang khẳng định vai trò của mình trên mọi lĩnh vực. Phụ nữ có thể là những nhà khoa học, bác sĩ, giáo viên, doanh nhân, nhà quản lý, vận động viên, nghệ sĩ, công nhân, nông dân hoặc những người mẹ tận tụy trong gia đình. Thành công của một người không được quyết định bởi việc họ là nam hay nữ mà phụ thuộc vào năng lực, phẩm chất, ý chí và cơ hội được học tập, phát triển. Vì vậy, việc coi trọng trẻ em gái và phụ nữ không chỉ là vấn đề bình đẳng giới mà còn là sự tôn trọng giá trị con người.
Tôi từng suy nghĩ rất nhiều về những câu chuyện trong cuộc sống khi có những gia đình vì mong muốn có con trai mà sinh nhiều con, gây áp lực cho người phụ nữ hoặc tìm mọi cách để lựa chọn giới tính thai nhi. Điều đáng suy nghĩ là có những phụ nữ phải chịu tổn thương về cả thể chất lẫn tinh thần chỉ vì chưa sinh được con trai. Họ có thể bị áp lực bởi gia đình, họ hàng hoặc chính tư tưởng đã tồn tại lâu đời trong xã hội. Trong khi đó, một đứa trẻ gái ngay từ khi chưa được sinh ra đã có thể phải chịu sự phân biệt chỉ vì giới tính của mình. Điều này thực sự rất đáng buồn và cần được thay đổi.
Mất cân bằng giới tính khi sinh, nếu kéo dài, có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng trong tương lai như tình trạng dư thừa nam giới, khó khăn trong việc kết hôn, mất cân bằng cơ cấu dân số và nguy cơ phát sinh nhiều vấn đề xã hội. Vì vậy, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ là trách nhiệm của ngành dân số hay y tế mà cần sự chung tay của toàn xã hội, từ mỗi cá nhân, gia đình, nhà trường đến các tổ chức, chính quyền địa phương.
Theo tôi, một trong những giải pháp quan trọng nhất là thay đổi nhận thức. Cần tiếp tục tuyên truyền để người dân hiểu rằng con trai và con gái đều bình đẳng về giá trị. Con gái cũng có thể học giỏi, thành đạt, chăm sóc cha mẹ và đóng góp cho gia đình như con trai. Hạnh phúc của một gia đình không nằm ở việc có con trai hay con gái mà nằm ở tình yêu thương, sự hòa thuận và việc nuôi dạy con cái nên người.
Gia đình chính là nơi đầu tiên hình thành nhận thức của trẻ về giới tính và bình đẳng giới. Cha mẹ cần yêu thương con trai và con gái như nhau; tạo điều kiện bình đẳng trong việc học tập, vui chơi và lựa chọn nghề nghiệp. Không nên giao việc nhà mặc định cho con gái hoặc cho rằng con trai phải mạnh mẽ, không được thể hiện cảm xúc. Trẻ cần được giáo dục rằng nam và nữ đều có trách nhiệm cùng chia sẻ công việc gia đình và cùng tôn trọng lẫn nhau.
Nhà trường cũng có vai trò rất quan trọng. Là giáo viên, tôi cho rằng cần lồng ghép giáo dục bình đẳng giới vào các môn học, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt tập thể và công tác giáo dục đạo đức, kỹ năng sống. Giáo viên cần tránh những lời nói hoặc hành vi vô tình tạo ra định kiến giới. Trong lớp học, mọi học sinh đều cần được tạo cơ hội tham gia, thể hiện năng lực và phát triển bản thân. Những công việc như làm lớp trưởng, trực nhật, tham gia thể thao, văn nghệ, học tập hay các hoạt động khác không nên bị giới hạn bởi suy nghĩ “việc này dành cho con trai” hay “việc kia dành cho con gái”.
Một cách làm mà tôi cho rằng thiết thực và sáng tạo là xây dựng các hoạt động truyền thông gần gũi trong trường học với chủ đề như “Con trai hay con gái – đều là con yêu”, “Mỗi em bé đều là một món quà”, “Tôn trọng và yêu thương trẻ em gái” hoặc “Bình đẳng hôm nay – Hạnh phúc ngày mai”. Nhà trường có thể tổ chức các cuộc thi vẽ tranh, kể chuyện, sân khấu hóa, diễn đàn học sinh, ngày hội gia đình hoặc các hoạt động trải nghiệm về bình đẳng giới. Thông qua những hình thức sinh động, thông điệp sẽ dễ đi vào nhận thức của học sinh và lan tỏa đến phụ huynh.
Bên cạnh đó, có thể tận dụng các kênh truyền thông hiện đại như mạng xã hội, trang thông tin của trường, nhóm phụ huynh để chia sẻ những câu chuyện tích cực về các bé gái, phụ nữ thành công và những gia đình sinh con một bề nhưng vẫn hạnh phúc, phát triển. Những câu chuyện thực tế thường có sức thuyết phục mạnh mẽ hơn những khẩu hiệu chung chung. Đặc biệt, cần biểu dương những gia đình nuôi dạy con tốt, không phân biệt con trai hay con gái để lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng.
Các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường truyền thông và thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức. Đồng thời, cần tạo điều kiện để phụ nữ và trẻ em gái được tiếp cận bình đẳng với giáo dục, y tế, việc làm và các cơ hội phát triển. Khi phụ nữ được tôn trọng, có vị trí và tiếng nói trong gia đình cũng như xã hội, tư tưởng “phải sinh con trai” sẽ dần được xóa bỏ.
Theo tôi, muốn giải quyết tận gốc tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh thì cần thay đổi tư tưởng “con trai hơn con gái” bằng nhận thức rằng mỗi đứa trẻ đều có giá trị riêng, không phụ thuộc vào giới tính. Không có đứa trẻ nào sinh ra để thực hiện một nhiệm vụ đã được định sẵn chỉ vì em là con trai hay con gái. Mỗi em đều xứng đáng được yêu thương và có cơ hội phát triển.
Tôi mong rằng trong tương lai, mỗi gia đình sẽ đón nhận việc sinh con với tâm thế hạnh phúc, không áp lực bởi giới tính của đứa trẻ. Mỗi bé gái được sinh ra sẽ được chào đón, yêu thương và trao cho những cơ hội bình đẳng như bất kỳ bé trai nào. Bởi trẻ em gái hôm nay chính là những người phụ nữ của ngày mai – có thể trở thành những người mẹ, nhà giáo, bác sĩ, nhà khoa học, nhà lãnh đạo và những công dân đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
Giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh là một hành trình lâu dài, đòi hỏi sự thay đổi từ nhận thức đến hành động của từng cá nhân và cả cộng đồng. Là một người làm công tác giáo dục, tôi tin rằng gieo vào tâm hồn trẻ em những hạt giống của sự yêu thương, tôn trọng và bình đẳng ngay từ hôm nay chính là một trong những cách thiết thực nhất để xây dựng một xã hội công bằng, văn minh và phát triển bền vững.
Hãy để mỗi đứa trẻ được sinh ra và lớn lên trong tình yêu thương. Bởi giá trị của một con người không nằm ở việc là trai hay gái, mà nằm ở phẩm chất, năng lực và những điều tốt đẹp mà người đó mang lại cho cuộc đời.

Address

Ngõ 19 Duy Tân, Phường Cầu Giấy
Hanoi

Website

https://zalo.me/3472444500466952626, https://vnpa.moh.gov.vn/

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Truyền thông Dân số Việt Nam posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to Truyền thông Dân số Việt Nam:

Truyền thông Dân số Việt Nam

04/09/2026

04/09/2026

04/09/2026

04/09/2026

04/09/2026

Address

Website

Alerts

Contact The Organization

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request