02/05/2026
Những tản mạn về việc đọc tiểu thuyết của tôi (không theo một dàn ý có sắp xếp nào cả)
Bốn năm trước, ngồi trong lớp học môn “Cảm biến và xử lý tín hiệu”, thầy giáo có kể chuyện, đại ý như sau:
Hồi học đại học, thầy rất thích đọc những cuốn tiểu thuyết kinh điển. Khi đó muốn đọc, thường đạp xe đến các tiệm dọc phố … để thuê sách (tôi không nhớ tên phố thầy nói là gì). Cuốn thầy vẫn thích nhất đến tận bây giờ là cuốn Tiếng chim hót trong bụi mận g*i, của nhà văn Colleen McCullough. Các em cũng nên đọc, và đọc ngay bây giờ, bởi vì thời điểm đẹp nhất, thích hợp nhất để đọc các cuốn tiểu thuyết kinh điển chính là thời gian học đại học.
Khi đó tôi không hiểu hết được ý thầy, tại sao lại nên đọc luôn khi học đại học, khi đi làm ta cũng có thể đọc được thôi mà. Nghĩ như thế nhưng trùng hợp là lúc đó tôi cũng đang đọc cuốn Tiếng chim hót trong bụi mận g*i, nên thầy nói là tôi cũng có ý làm theo. Thế là sau khi đọc xong cuốn tiểu thuyết yêu thích nhất của thầy (tôi thì không thích cuốn này nhất), tôi lao vào đọc thêm Hai số phận, Sherlock Holmes, Bố già, Không gia đình,...
Viết đến đây, tôi sực nhớ ra tác phẩm yêu thích nhất của tôi đến thời điểm hiện tại, là cuốn Không gia đình của nhà văn Hector Malot. Không phải vì nó chứa đựng nhiều triết lý nhân sinh và những ý nghĩa sâu sắc nhất, mà cuốn sách như mô tả được một phần cuộc sống nội tâm của tôi vào khoảng thời gian sống xa gia đình, một mình học trên thành phố thời điểm đó. Lăng kính lạc quan của Rê-mi, nhân vật chính trong truyện, đã tiếp thêm cho tôi một phương cách nhìn mới về các sự kiện diễn ra trong cuộc sống sinh viên.
Ngoài văn học phương Tây, tôi cũng đọc những tác phẩm nổi tiếng của phương Đông, như các cuốn Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Hán Sở tranh hùng, Phong thần diễn nghĩa. Khi đó tôi nghĩ, đã là bậc đại trượng phu hiểu biết sâu rộng, mà chưa đọc Tam quốc diễn nghĩa thì sao được. Nghĩ vậy mà thấy văn học nước mình chẳng nhẽ không có những cuốn diễn nghĩa nào hay sao, lịch sử nước mình có thua gì nước họ, thế là tôi đọc Tây Sơn bi hùng truyện của nhà văn Lê Đình Danh, một cuốn dã sử cũng rất thú vị.
Viết đến đây tôi lại nhớ tiếp, tôi còn đọc cả truyện ngôn tình, là cuốn Cô gái năm ấy chúng ta cùng theo đuổi của nhà văn Cửu Bả Đao. Ôi xem phim đau lòng bao nhiêu thì đọc truyện cũng đau lòng bấy nhiêu, hỡi tuổi thanh xuân của tôi…
Nhắc đến văn học Trung Quốc, thần tượng lớn nhất về văn học của cuộc đời tôi, không thể không nhắc đến, người mà tôi chỉ ước sao cho ông sống lại và viết thêm 100 cuốn tiểu thuyết nữa, thì tôi hạnh phúc biết mấy - Kim Dung. Tôi đã xem hết các phim chuyển thể từ những tác phẩm nổi tiếng nhất của ông, từ những năm còn học mẫu giáo, với bộ phim Anh hùng xạ điêu do Châu Mẫn và Lý Á Bằng thủ vai, rồi Thần điêu đại hiệp đóng bởi Huỳnh Hiểu Minh và Lưu Diệc Phi, Ỷ thiên đồ long ký do Đặng Siêu và An Dĩ Hiên, hay Lộc Đỉnh Ký với Chung Hán Lương và Huỳnh Hiểu Minh. Nhưng chỉ khi bước vào thế giới tiểu thuyết, tôi mới thực sự chìm đắm vào chiều sâu nội tâm của nhân vật, điều mà Kim lão gia tài tình nhất. Mỗi nhân vật, không ai giống ai, kể cả có là một nhân vật chỉ xuất hiện trong phân đoạn ngắn, cũng để lại ấn tượng với nét tính cách đặc sắc.
Kim Dung có cả thảy 15 cuốn tiểu thuyết, theo thứ tự thời gian sáng tác, bao gồm: Thư Kiếm Ân Cừu Lục (1955), Bích Huyết Kiếm (1956), Xạ Điêu Anh Hùng Truyện (1957), Thần Điêu Hiệp Lữ (1959), Phi Hồ Ngoại Truyện (1959), Tuyết Sơn Phi Hồ (1959), Ỷ Thiên Đồ Long Ký (1961), Bạch Mã Khiếu Tây Phong (1961), Uyên Ương Đao (1961), Thiên Long Bát Bộ (1963), Hiệp Khách Hành (1965), Tiếu Ngạo Giang Hồ (1967), Lộc Đỉnh Ký (1969–1972), Việt Nữ Kiếm (1970).
Trong danh sách trên, tôi đã đọc hết 13/15 cuốn hồi còn học đại học, chỉ còn Thư kiếm ân cừu lục là còn đang để dành, và Phi hồi ngoại truyện đang đọc gần hết (ôi không đọc gần hết rồi thì lấy gì để đọc tiếp đây). Tôi đã có kế hoạch cho riêng mình, khi đọc nốt 2 tác phẩm này, tôi sẽ đợi tiếp khoảng vài năm nữa, khi tôi đã quên gần hết chi tiết của các bộ tiểu thuyết kia, tôi sẽ đọc lại (đó là lý do vì sao tôi mong Kim Dung sống lại viết thêm 100 cuốn, để tôi không phải đợi, và đợi xong thì cũng có thể đọc truyện mới, chứ không phải đọc lại truyện cũ).
Đương nhiên như bao người đọc sách khác, tôi cũng có những cuốn tiểu thuyết dang dở, và kể ra thì vô vàn, có lẽ tôi sẽ hoàn thành chúng lần lượt…
Donkihote Hà Tây, 02/05/2026